Primo Levi, Τρία ποιήματα

from here:

Primo Levi, Τρία ποιήματα

 

ΚΑΤΑΠΛΟΥΣ (ή Η ΑΠΟΒΙΒΑΣΗ)

Χαρούμενος ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἔπιασε λιμάνι
Ποὺ ἀφήνει πίσω του πελάγη, τρικυμίες
Πού ̓χει τὰ ὄνειρά του ἀγέννητα ἤ, νεκρὰ
Καὶ κάθεται νὰ πιεῖ στὸ καπηλειὸ τοῦ Μπρέμα
Σιμὰ στὴν παραστιὰ κι ὁλόγιομος εἰρήνη.
Χαρούμενος ὁ ἄνθρωπος σβηστὴ φλόγα ποὺ μοιάζει
Ἄμμος ποὺ μοιάζει ποταμίσιας ὄχθης
Ποὺ τὸ φορτίο τ’ ἀπόθεσε κι ἔχει τὸ μέτωπο καθάριο
Καὶ ποὺ στῆς δημοσιᾶς τὸ χεῖλος ξαποσταίνει.
Δὲν φοβᾶται, δὲν ἐλπίζει μήτε προσδοκᾶ,
Μόνο καρφώνει τὰ μάτια
στὸν ἥλιο, ποὺ φεύγει

***

ΔΕΥΤΕΡΑ

Τί εἶναι ἀπὸ ἕνα τραῖνο θλιβερότερο;
Ποὺ φεύγει ὅταν πρέπει, ποὺ
Δὲν ἔχει παρὰ μιὰ φωνὴ μονάχα
Ποὺ δὲν ἔχει παρά, ἕναν δρόμο.
Τίποτα θλιβερότερο ἀπὸ ἕνα τραῖνο.
Ἴσως ἕνα ἄλογο ποὺ τό ̓χουνε νὰ κουβαλάει.
Δεμένο μὲ τὴ λαιμαριά του
Ἀνήμπορο ἀκόμη καὶ στὸ πλάι νὰ κοιτάξει.
Προχωρῶ, ἡ ζωή του.
Κι ἕνας ἄνθρωπος;
Ἕνας ἄνθρωπος, δὲν εἶναι θλιβερός;
Ἂν γιὰ καιρό, ζεῖ μοναχός του
Ἂν πὼς ὁ χρόνος, τέλειωσε πιστεύει
Θλιβερὸς καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι

17 Ἰανουαρίου τοῦ 1946.

***

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΚΟΡΑΚΙΟΥ

«Ἀπὸ πολὺ μακριὰ εἶμαι φερμένο
Κακὰ μαντάτα γιὰ νὰ φέρω.
Πέρασα τὸ βουνὸ
Τὸ σύννεφο ἔσκισα τὸ χαμηλὸ
Καὶ σὲ στέρνες τὴν κοιλιά μου καθρέφτισα.
Πέταξα χωρὶς νὰ ξαποστάσω
Γιὰ μίλια ὁλόκληρα χωρὶς νὰ ξαποστάσω
Γιὰ νά ’βρω τὸ παράθυρό σου
Γιὰ νά ’βρω τὸ αὐτί σου
Τὸ καινούριο κακὸ νὰ σοῦ πῶ
Ποὺ τὴν χαρὰ τοῦ ὕπνου θὰ σοῦ πάρει
Ποὺ τὸ ψωμὶ καὶ τὸ κρασὶ θὰ σοῦ τὰ μαγαρίσει
Ποὺ κάθε βράδυ στὴν καρδιὰ θὰ σοῦ θρονιάζεται».
Αἰσχρὰ τραγουδοῦσε, χορεύοντας
Πέρα ἀπ’ τὸ τζάμι, πάνω στὸ χιόνι.
Σὰν ἔπαψε, κοίταξε ὅλο μοχθηρία
Σταύρωσε μὲ τὸ ράμφος του τὸ χῶμα
Καὶ ἅπλωσε τὰ μαῦρα του φτερά.

*Μετάφραση: Χρῖστος Κρεμνιώτης

**Ο Primo Levi γεννήθηκε τὸ 1919. Ἦταν Ἰταλοεβραῖος συγγραφέας καὶ ποιητής. Τὸ 1943 φυλακίστηκε στὸ στρατόπεδο συγκέντρωσης τοῦ Ἄουσβιτς. Τὶς ἐμπειρίες του ἀπὸ τὴ ζωὴ στὸ Ἄουσβιτς τὶς κατέγραψε στὸ δημοφιλέστερο ἔργο του, τὸ Ἐάν αὐτὸ εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Πέθανε αὐτοκτονώντας τὸ 1987.
***Τα ποιήματα δημοσιεύτηκαν στο περιιοδικό “Νέο Επίπεδο” τεύχος 41/1, Απρίλης 2014.

Advertisements

Κάτι καλό συμβαίνει…….

Μέσα στις τόσες άσχημες πληροφορίες που μας βομβαρδίζουν κάθε μέρα ,συμβαίνει να υπάρχει πάντα και μια όαση μες την έρημο.

Έτσι λοιπόν μέσα στο έντονα βορβορώδη περιβάλλον της Λακωνίας,ήρθε και μια ευχάριστη είδηση.Η ομάδα «μελέτης και αυτομόρφωσης Σκάλας » ,θα παρουσιάσει το βιβλίο του Πρίμο Λέβι «αν αυτό είναι ο άνθρωπος» την Κυριακή 5 Ιουλίου στο βιβλιοπωλείο Πάπυρος. 

primolevi

Είναι μια πρώτη προσπάθεια της ομάδας και ελπίζουν να ευοδωθεί και να συνεχίσουν το καλό έργο.Ας μην ξεχνάμε πως η Λακωνία και η Σκάλα ειδικότερα ,είναι μια πολύ δύσκολη περιοχή ,όπου κυριαρχεί η πνευματική φτώχεια,η αμορφωσιά,ο ρατσισμός ,η κουλτούρα του βιασμού και ο αγώνας για εύκολο πλουτισμό.Είμαι σίγουρη πως πολλά από τα νέα παιδιά της περιοχής δεν γνωρίζουν καλά καλά τι είναι το Άουσβιτς ,το θέμα που πραγματεύεται το βιβλίο.

Ο Πρίμο Λέβι ,ο συγγραφέας του βιβλίου ,Ιταλός χημικός ,ήταν επιζών του Άουσβιτς ,που είχε οδηγηθεί από τους Ναζί εκεί,προς εξόντωση ,μια και ήταν Εβραϊκής καταγωγής ,αν και ο ίδιος δεν ήταν θρησκευόμενος.Έγραψε το βιβλίο αυτό λίγο καιρό μετά την σωτηρία του από τον κόκκινο στρατό που απελευθέρωσε το στρατόπεδο. Ένιωσε την ανάγκη να πει στον κόσμο αυτά που βίωσε αυτός και όλοι οι κρατούμενοι και να δώσει να καταλάβουν το τι είναι ο Ναζισμός.Έδωσε πολλές ομιλίες σε σχολεία και πανεπιστήμια που τον καλούσαν και έγραψε και άλλα βιβλία σχετικά με το θέμα.Αυτοκτόνησε το 1987 ,πέφτοντας από τις σκάλες του σπιτιού του.

Η ομάδα ζητά  την συμπαράσταση κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου στην προσπάθεια αυτή και έχει σκοπό να συνεχίσει ακάθεκτη στο μέλλον .

Παραθέτω εδώ το ποίημα με το οποίο ξεκινά το δεύτερο βιβλίο του Λέβι η «Ανακωχή» ,για να μπούμε  στο κλίμα.

Ονειρευόμασταν στις άγριες νύχτες
όνειρα βίαια και πυκνά,
ονειρευόμασταν με την ψυχή και το σώμα
αν θα γυρίσουμε, να φάμε, να εξιστορήσουμε.
Ώσπου αντηχούσε κοφτά, σιγανά
το παράγγελμα που συνόδευε την αυγή
«Wstawać»
και ράγιζε την καρδιά μας
Τώρα που ξαναβρήκαμε τα σπίτια μας,
τώρα που χορτάσαμε την κοιλιά μας,
και οι αφηγήσεις μας στέρεψαν όλες,
σήμανε ἡ ώρα. Όπου να’ ναι θα ακούσουμε πάλι
το ξενικό παράγγελμα: «Wstawać»
-Πρίμο Λέβι, «Η ανακωχή», 11 Ιανουαρίου 1946

Wstawać» είναι το εγέρθητι στα Πολωνικά ,που άκουγαν οι κρατούμενοι στο Άουσβιτς κάθε πρωί

ΠΡΙΜΟ ΛΕΒΙ……..Αν αυτό είναι άνθρωπος….

Μέσα στο βιβλίο του Πρίμο Λέβι υπάρχουν κάποιες απαντήσεις που δίνει σχετικά  με το Ολοκαύτωμα ,το Ναζισμό και τα πιστεύω του πάνω σ’αυτά τα θέματα .Θα προσπαθήσω να δημοσιεύσω μερικές από αυτές γιατί τις θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσες……….

Απάντηση στην ερώτηση ,«στο βιβλίο σας δεν εκφράζετε μίσος εναντίον των Γερμανών ούτε μνησικακία ,ούτε επιθυμία εκδίκησης.Τους έχετε συγχωρήσει;

Δεν ανήκω στους ανθρώπους που κλίνουν προς το μίσος.Γιατί το θεωρώ ένα αίσθημα πρωτόγονο,που προσιδιάζει περισσότερο στα ζώα.Προτιμώ οι σκέψεις μου και οι πράξεις μου ,στα όρια του δυνατού ,να πηγάζουν απ’ τη λογική ,για το λόγο αυτό δεν καλλιέργησα μέσα μου ποτέ το μίσος ,σαν επιθυμία εκδίκησης ή επιβολής τιμωρίας στον πραγματικό ή υποτιθέμενο εχθρό μου.Πρέπει να προσθέσω ότι κατά τη γνώμη μου είναι ένα ατομικό συναίσθημα ,στρέφεται εναντίον ενός ανθρώπου ,ενός προσώπου ,ενός ονόματος ,από τις ίδιες όμως τις σελίδες του βιβλίου γίνεται φανερό ότι οι διώκτες μας ,δεν είχαν ούτε πρόσωπο ούτε όνομα :ήταν μακρινοί ,αφανείς απρόσιτοι.Με μεγάλη επιμέλεια οι Ναζί φρόντιζαν ,ούτως ώστε η επαφή ανάμεσα στους σκλάβους και στους δημίους να είναι σχεδόν αδύνατη .Στο βιβλίο θα παρατηρήσατε ότι περιγράφεται μόνο μια συνάντηση ανάμεσα στο συγγραφέα ήρωα με έναν Ες Ες ,και όχι τυχαία ,αυτό συμβαίνει μόνο τις τελευταίες μέρες ,όταν το στρατόπεδο διαλύεται και το ναζιστικό καθεστώς καταρρέει.

Επιπλέον όταν έγραψα το βιβλίο το 1946 ,ο ναζισμός κι ο φασισμός έμοιαζαν να μην έχουν πρόσωπο : σαν να είχαν επιστρέψει στο πουθενά ,σαν να είχαν διαλυθεί όπως ένα άσχημο όνειρο,σωστά και δίκαια έτσι όπως εξαφανίζονται τα φαντάσματα με το λάλημα του πετεινού.Πως θα μπορούσα να τρέφω μνησικακία ,να επιθυμώ εκδίκηση εναντίον ενός πλήθους φαντασμάτων;

Όμως λίγο αργότερα στην Ιταλία και στην Ευρώπη αντιληφθήκαμε ότι επρόκειτο για μια απλή αυταπάτη : ο φασισμός ήταν ακόμα παρών ,αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του.Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά, με καινούργιο πρόσωπο μη αναγνωρίσιμο ,πιο αξιοσέβαστο ,προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει.Πρέπει να εκμυστηρευτώ ότι απέναντι σε κάποιες παλιές φυσιογνωμίες,απέναντι σε κάποια παλιά ψέματα ,σε κάποια άτομα,απέναντι στην τάση για επιείκια ,στη συνενοχή, αισθάνομαι τον πειρασμό του μίσους και μάλιστα με βιαιότητα ,αλλά η νοοτροπία μου δεν είναι φασιστική ,πιστεύω στη λογική και στο διάλογο σαν κατ’ εξοχήν μέσα προόδου και γι’ αυτό στο μίσος προτάσσω το δίκαιο.Όταν έγραψα το βιβλίο επέλεξα ηθελημένα τη νηφάλια και συγκρατημένη γλώσσα της μαρτυρίας και όχι το μεμψίμοιρο ύφος του θύματος ,ούτε το οργισμένο του εκδικητή ,γιατί πίστευα ότι ο λόγος μου θα ήταν πιο δυνατός και πιο πιστευτός αν αντηχούσε αντικειμενικός μάλλον παρά παθιασμένος,μόνον έτσι ο μάρτυρας υπό κρίση εκπληρώνει την αποστολή του ,η οποία είναι να προετοιμάσει το έδαφος για τον κριτή .Οι κριτές είστε εσείς.

Δεν θα ήθελα παρ’ όλα αυτά η απουσία καταδικαστικής κρίσης εκ μέρους μου να ερμηνευτεί σαν άφεση αμαρτιών .Όχι ,δεν συγχώρεσα κανένα από τους υπαίτιους και ούτε έχω την πρόθεση ούτε τώρα ,ούτε στον μέλλον να συγχωρήσω.Μόνον κάποιος αποδείξει ότι συνειδητοποίησε (με πράξεις όχι με λόγια και ούτε πολύ αργά ) την ενοχή και την υπαιτιότητα του φασισμού ,ότι τον καταδικάζει και είναι αποφασισμένος να τον ξεριζώσει απ’ τη συνείδηση τη δική του και των άλλων ,τότε ναι ,εγώ που δεν είμαι χριστιανός ,θα ακολουθήσω την εβραϊκή και χριστιανική εντολή να συγχωρήσω τον εχθρό μου ,αλλά ο εχθρός που έχει μεταμεληθεί παύει να είναι εχθρός.

Η μαύρη τρύπα του Άουσβιτς……….

Πολεμική στους Γερμανούς ιστορικούς.

Η πολεμική που ξέσπασε στη Γερμανία ,ανάμεσα σ’ αυτούς που προσπαθούν να υποβαθμίσουν το ναζιστικό όλεθρο (Nolte ,Hillgrüber),και σ’ αυτούς που υποστηρίζουν τη μοναδικότητά του (Habermas και πολλοί άλλοι) δεν μπορεί να μας αφήσει αδιάφορους.Η θεωρία των πρώτων είναι γνωστή:η ανθρωπότητα γνώρισε σφαγές σε κάθε αιώνα ,ιδιαίτερα στις αρχές του δικού μας και κυρίως εναντίον των «ταξικών εχθρών»στη Σοβιετική Ένωση ,συνεπώς κοντά στα σύνορα της Γερμανίας.Εμείς οι Γερμανοί στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου δεν κάναμε τίποτα περισσότερο απο το να προσαρμοστούμε σε μια πρακτική φρικτή αλλά καθιερωμένη :μια πρακτική «ασιατική» η οποία ερμηνεύεται σε σφαγές ,μαζικές εκτοπίσεις,σκληρή απομόνωση σε εχθρικές περιοχές,βασανιστήρια ,διάλυση των οικογενειών.Η δική μας μοναδική καινοτομία υπήρξε τεχνολογικής φύσεως:επινοήσαμε τους θαλάμους αερίων.Ας το πούμε εν συντομία  : είναι ακριβώς αυτή η καινοτομία την οποία αρνείται η σχολή των« αναθεωρητών » οπαδών του Faurisson ,επομένως οι δύο θεωρίες αλληλοσυμπληρώνονται σε μια ερμηνεία της ιστορίας η οποία δεν μπορεί παρά να είναι ανησυχητική.

Τώρα οι Σοβιετικοί δεν μπορούν να κυρηχτούν αθώοι.Η εξόντωση των κουλάκων πρώτα και μετά οι στημένες δίκες και οι αναρίθμητες ωμότητες εναντίον πραγματικών ή φανταστικών εχθρών του λαού είναι γεγονότα πολύ σοβαρά και οδήγησαν τη Σοβιετική Ένωση στην απομόνωση , η οποία με διαφορετικές αποχρώσεις (και με την αναγκαστική παρένθεση του πολέμου) διαρκεί μέχρι σήμερα.Αλλά κανένα νομικό σύστημα δεν μπορεί ν’ αθωώσει έναν δολοφόνο επειδή και στο απέναντι σπίτι υπάρχουν δολοφόνοι.Επιπλέον τα γεγονότα αυτά συντελούνταν αναμφισβήτητα στο εσωτερικό του σοβιετικού κράτους και στα οποία κανείς από το εξωτερικό δεν θα μπορούσε ν’ αντιταχτεί παρά μόνο μέσω ενός γενικευμένου πολέμου .

Οι νέοι Γερμανοί αναθεωρητές επιδιώκουν να παρουσιάσουν τη ναζιστική σφαγή σαν προληπτική άμυνα απέναντι σε μια «ασιατική » εισβολή..Η θεωρία μου φαίνεται εξαιρετικά αβάσιμη.Δεν έχει αποδειχτεί ότι οι Ρώσοι είχαν την πρόθεση να εισβάλλουν στη Γερμανία,αντίθετα τη φοβούνταν όπως απέδειξε το εσπευσμένο σύμφωνο Ρίμπεντροπ- Μολότωφ ,και δίκαια όπως αποδείχτηκε με την ξαφνική επίθεση της Γερμανίας το 1941.Επιπλέον δεν είναι κατανοητό πως οι πολιτικές εξοντώσεις ,οργανωμένες απο το Στάλιν ,αντικατοπτρίζονται στην εξόντωση του εβραϊκού λαού ,όταν είναι γνωστό ότι πριν την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία οι Γερμανοεβραίοι ήταν πλήρως ενσωματωμένοι  στη γερμανική κοινωνία και θεωρούνταν εχθροί μόνο από το Χίτλερ και τους λίγους φανατικούς που αρχικά τον ακολούθησαν.Η ταύτιση εβραϊσμού και μπολσεβικισμού έμμονη ιδέα του Χίτλερ ,εστερείτο αντικειμενικής βάσης ,κυρίως στη Γερμανία όπου εμφανώς η πλειονότητα των Εβραίων ανήκε στην αστική τάξη.Ότι το «γκουλάγκ »προηγήθηκε του Άουσβιτς ,είναι αλήθεια αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι σκοποί για τους οποίους δημιουργήθηκαν ήταν διαφορετικοί.Το γκουλάγκ σκόπευε στην εξόντωση ανάμεσα σε ομοφύλους ,δε βασιζόταν στη φυλετική υπεροχή ,δε διαχώριζε την ανθρωπότητα σε υπερανθρώπους και υπανθρώπους..Το Άουσβιτς στηρίχτηκε σε μια ιδεολογία ποτισμένη από ρατσισμό.Εάν είχε επικρατήσει σήμερα ο κόσμος θα ήταν χωρισμένος στα δύο ,«εμείς» οι κύριοι από τη μια πλευρά και όλοι οι άλλοι υπό την εξουσία τους ή υπό εξόντωση σαν φυλετικά κατώτεροι.Αυτή η περιφρόνηση της θεμελιώδους ισότητας που δικαιούνται όλες οι ανθρώπινες υπάρξεις ,διαπερνούσε τις άπειρες συμβολικές λεπτομέρειες ,αρχίζοντας από το τατουάζ του Άουσβιτς ,μέχρι τη χρήση,ακριβώς στους θαλάμους αερίων ,του δηλητηρίου που αρχικά προοριζόταν για την απολύμανση των πλοίων από τους ποντικούς.Η ανόσια εκμετάλλευση των νεκρών και της στάχτης τους παραμένει μοναδικό προνόμιο της χιτλερικής Γερμανίας και, ως σήμερα ,σε πείσμα όσων επιθυμούν να σβήσουν το περίγραμμα ,αποτελεί το έμβλημα.

Είναι πράγματι αλήθεια ότι στο γκουλάγκ η θνησιμότητα ήταν τρομακτικά μεγάλη ,αλλά μπορούμε να το θεωρήσουμε ως ένα επακόλουθο που αντιμετωπιζόταν με κυνική αδιαφορία : ο πρωταρχικός σκοπός ,βάρβαρος πράγματι ,είχε τη δική του λογική ,αυτή της αναγέννησης της δουλοκτητικής οικονομίας ως βάση για την« οικοδόμηση του σοσιαλισμού.».Ούτε στις σελίδες του Σολτζενίτσιν ,οι οποίες ριγούν από δικαιολογημένη οργή ,δεν διαφαίνεται κάτι που θα μπορούσε να να συγκριθεί με την Τρεμπλίνκα και το Τσέλμνο ,τα οποία δεν ήταν στρατόπεδα εργασίας ,ούτε στρατόπεδα συγκέντρωσης ,αλλά «μαύρες τρύπες » για άντρες ,γυναίκες και παιδιά που ήταν ένοχοι μονάχα για το γεγονός ότι γεννήθηκαν Εβραίοι ,και που κατέβαιναν από τα τρένα για να οδηγηθούν  κατευθείαν στους θαλάμους αερίων ,χωρίς κανείς να βγει ζωντανός.Οι Σοβιετικοί που κατέλαβαν τη Γερμανία μετά το μαρτύριο που υπέστη η χώρα τους (θυμόσαστε ανάμεσα στις εκατοντάδες λεπτομέρειες την ανελέητη πολιορκία του Λένινγκραντ;  ) διψασμένοι για εκδίκηση ,σπιλώθηκαν με σοβαρά εγκλήματα ,αλλά δεν υπήρχαν ανάμεσά τους οι Einsatzkommandos, με αποστολή να πυροβολούν τον άμαχο πληθυσμό δίπλα σε απέραντους ομαδικούς τάφους ,που πολλές φορές τα ίδια τα θύματα είχαν σκάψει ,ούτε εξάλλου είχαν ποτέ σχεδιάσει την εξόντωση του Γερμανικού λαού εναντίον του οποίου έτρεφαν δικαιολογημένα αίσθημα εκδίκησης.Ποτέ δεν πιστοποιήθηκε ότι στα γκουλάγκ γινόταν «επιλογή » όπως αυτές των Γερμανικών Λάγκερ ,που έχουν καταγραφεί συχνά στις οποίες οι γιατροί (γιατροι!) Ες Ες με μια μόνο ματιά στο θώρακα και στην πλάτη αποφάσιζαν ποιος ήταν ικανός να δουλέψει και ποιός θα πήγαινε στους θαλάμους αερίων.Και δεν βλέπω πως αυτή η «καινοτομία » θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δευτερεύουσα και μικρής σημασίας με τη δήλωση ότι ήταν η «μοναδική».Δεν ήταν μια μίμηση «ασιατική»ήταν σαφώς Ευρωπαϊκή ,το αέριο το παρήγαγαν γνωστές χημικές βιομηχανίες της Γερμανίας ,στις γερμανικές βιομηχανίες κατέληγαν τα μαλλιά των δολοφονημένων  γυναικών και στις γερμανικές τράπεζες ο χρυσός των δοντιών των νεκρών.Όλα αυτά είναι σαφώς γερμανικά και κανείς Γερμανός δεν πρέπει να τα ξεχνά ,όπως επίσης δεν πρέπει να ξεχνά και ότι μόνο στη ναζιστική Γερμανία οδηγήθηκαν σε φρικτό θάνατο ακόμη και παιδιά και ετοιμοθάνατοι στο όνομα ενός αφηρημένου και βάρβαρου ριζοσπαστισμού χωρίς όμοιό του στη σύγχρονη εποχή..

Σ’ αυτή τη διφορούμενη επίκαιρη πολεμική δεν έχει σπουδαιότητα το γεγονός ότι οι Σύμμαχοι είναι ένοχοι σε μεγάλο βαθμό.Είναι αλήθεια ότι κανένα δημοκρατικό κράτος δεν πρόσφερε άσυλο στους καταδιωκόμενους ή εξόριστους Εβραίους.Είναι αλήθεια ότι οι Αμερικανοί αρνήθηκαν να βομβαρδίσουν τις σιδηροδρομικές γραμμές προς το Άουσβιτς (ενώ αντίθετα βομβάρδισαν συχνά την παρακείμενη βιομηχανική ζώνη)και είναι επίσης αλήθεια ότι για την παράλειψη παροχής βοήθειας οι Σύμμαχοι πρόβαλαν λόγους ανήθικους δηλαδή το φόβο της παροχής φιλοξενίας και βοήθειας σε εκατομμύρια πρόσφυγες και επιζώντες.Αλλά δεν μπορούμε να μιλήσουμε για πραγματική συνενοχή και είναι αβυσσαλέα η διαφορά (νομική και ηθική) ανάμεσα σ’αυτόν που πράττει και σ’ αυτόν που δεν εμποδίζει την πράξη .

Εάν η Γερμανία του σήμερα υπολογίζει στη θέση που της αξίζει ανάμεσα στα ευρωπαϊκά έθνη ,δεν μπορεί και δεν πρέπει ν’ απαλύνει την ενοχή του παρελθόντος.

PRIMO LEVI

La stampa , 22 Ιανουαρίου 1987

Αν αυτό είναι οι άνθρωποι……….

Είναι αδιαμφισβήτητο πως ζούμε ιστορικές μέρες και ώρες..Τι θα βγάλει όλο αυτό ,τι θα επακολουθήσει δεν μπορώ να ξέρω εκ των προτέρων .Μέχρι προχθές η Χρυσή αυγή αλώνιζε και δεν την ενοχλούσε κανείς,σήμερα είναι σιδεροδέσμιες οι κεφαλές της.Μέχρι  τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο έχουν συλληφθεί και οδηγούνται σιδηροδέσμιοι 19 άτομα εκ των οποίων και αστυνομικοί εν ενεργεία.Αναζητούνται άλλοι 13 αν δεν κάνω λάθος και οι έρευνες και για άλλα άτομα σ’ όλη την Ελλάδα συνεχίζονται.Οι κατηγορίες είναι σύσταση εγκληματικής οργάνωσης,δολοφονίες,απόπειρες δολοφονιών,εκβιασμοί,ξέπλυμα μαύρου χρήματος και άλλα .

Είναι γεγονός πως ο κόσμος έχει ευχαριστηθεί για όλο αυτό  και δεν έχει άδικο μια και ζούσαν πολλοί με το φόβο των επιθέσεων από τα μαυροφορεμένα «παλικάρια»

Εμένα πάντως μου δημιουργεί ένα σκεπτικισμό το όλο αυτό ,όχι πως δεν συμφωνώ με τις συλλήψεις, αλλά δεν ξέρω αν θα χρησιμοποιηθούν ως άλλοθι ,για να φιμώσουν και το δημοκρατικό λόγο ,κάποια στιγμή.

Μέσα σ’ όλη αυτή την ένταση που ζούμε ,θυμήθηκα το εγέρθητι των εκλογών από τα τσιράκια του Μιχαλολιάκου και γι’ αυτό θα αφιερώσω σε όλους τα λόγια ενός επιζώντα από το Άουσβιτς όχι τίποτ’ άλλο, αλλά  γιατί δεν πρέπει να εφησυχάζουμε ποτέ.

Ονειρευόμασταν στις άγριες νύχτες
όνειρα βίαια και πυκνά,
ονειρευόμασταν με την ψυχή και το σώμα
αν θα γυρίσουμε, να φάμε, να εξιστορήσουμε.
Ώσπου αντηχούσε κοφτά, σιγανά
το παράγγελμα που συνόδευε την αυγή
«Wstawać»
και ράγιζε την καρδιά μας
Τώρα που ξαναβρήκαμε τα σπίτια μας,
τώρα που χορτάσαμε την κοιλιά μας,
και οι αφηγήσεις μας στέρεψαν όλες,
σήμανε ἡ ώρα. Όπου να’ ναι θα ακούσουμε πάλι
το ξενικό παράγγελμα: «Wstawać»
-Πρίμο Λέβι, «Η ανακωχή», 11 Ιανουαρίου 1946

Wstawać» είναι το εγέρθητι στα Πολωνικά ,που άκουγαν οι κρατούμενοι στο Άουσβιτς κάθε πρωί

Αποσπάσματα από το βιβλίο του «Αν αυτό είναι οι άνθρωποι

«Εάν μέσα από‘ τα στρατόπεδα θα μπορούσε να δραπετεύσει ένα μήνυμα και να φτάσει στους ελεύθερους ανθρώπους θα ήταν αυτό: Προσπαθήστε να μην υποστείτε στο σπίτι σας αυτό που έχει επιβληθεί σε εμάς εδώ».

……………………………..

Πολλοί λαοί ή άτομα συμβαίνει να θεωρούν περισσότερο ή λιγότερο συνειδητά ότι «κάθε ξένος είναι εχθρός […] Όταν αυτή η ανομολόγητη αλυσίδα αποτελέσει τη μείζονα πρόταση ενός συλλογισμού, τότε στο τέλος της αλυσίδας βρίσκονται τα στρατόπεδα. Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας σύλληψης του κόσμου οδηγημένης στην έσχατη συνέπειά της: όσο υπάρχει αυτή η αντίληψη τα αποτελέσματά της θα μας απειλούν. Η ιστορία των στρατοπέδων εξόντωσης θα έπρεπε να ερμηνευτεί από όλους σαν ένα δυσοίωνο σημάδι κινδύνου.

……………………………………

«Ο καθένας αποχαιρέτησε την ζωή με τον δικό του τρόπο. Μερικοί προσευχήθηκαν, άλλοι μέθυσαν και άλλοι βυθίστηκαν για τελευταία φορά σ’ ένα ακατανόμαστο πάθος. Αλλά οι μητέρες ξενύχτησαν για να ετοιμάσουν φαγητό για το ταξίδι, για να πλύνουν τα παιδιά και να φροντίσουν τις αποσκευές και την άλλη μέρα το πρωί άπλωσαν στα συρματοπλέγματα τα ρούχα των παιδιών να στεγνώσουν, δεν ξέχασαν τις φασκιές, τα παιγνίδια, τα μαξιλάρια και τα χιλιάδες μικροπράγματα που χρειάζονται πάντα τα παιδιά. Κι εσείς δεν θα κάνατε το ίδιο; Ακόμα κι αν ξέρατε ότι αύριο θα σας σκοτώσουν μαζί με το παιδί σας, σήμερα δεν θα του δίνατε να φάει;».

…………………..

Ο φασισμός ήταν ακόμα παρών, αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του.  Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά με καινούργιο πρόσωπο, μη αναγνωρίσιμο, πιο αξιοσέβαστο, προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει.