Το μοιρασμένο τραγούδι.

Με αφορμή την επέτειο της Πρωτομαγιάς και εν μέσω πανδημίας αφιερώνω ένα απόσπασμα από «το μοιρασμένο τραγούδι» του Πάμπλο Νερούντα. Κόντρα σε όλες τις προβλέψεις , παραθέτω μια νότα αισιοδοξίας για ένα ανθρώπινο αύριο.

Εγώ είδα

όπου κι αν βρέθηκα,

ακόμα και στ’ αγκάθια

που θέλησαν να με πληγώσουν,

βρήκα πως ένα περιστέρι

πετούσε ράβοντας

την καρδιά μου με άλλες καρδιές.

Βρήκα παντού

ψωμί, κρασί, φωτιά, χέρια,

στοργή.

Εγώ κοιμήθηκα

κάτω από όλες τις σημαίες

ενωμένες

όπως κάτω από κλώνους

ενός μόνο δάσους

πράσινου

και τ’ αστέρια ήταν

αστέρια μου.

Από τους λυσσαλέους

αγώνες μου

από τις οδύνες μου

δεν φυλάω εγώ τίποτα

που να μην μπορεί να σας χρειαστεί.

Το ίδιο όπως και η γη

ανήκω κι εγώ σε όλους.

Δεν υπάρχει ούτε μια

σταγόνα μίσος , σ’ ολόκληρο

το στήθος μου. Ανοιχτά

πηγαίνουν τα χέρια μου

μοιράζοντας τα σταφύλια

στον άνεμο.

Γύρισα από τα ταξίδια μου.

Αρμένισα χτίζοντας

τη χαρά.

Είθε ο έρωτας να μας

υπερασπίζει.

Ας ορθώσει την καινούργια

φορεσιά του

το τριαντάφυλλο. Και η γη

ας εξακολουθεί, ατέλειωτα ανθισμένη

ν’ ανθίζει.

Ανάμεσα στις κορδιγιέρες

και στα χιονισμένα

κύματα της Χιλής

ξαναγεννημένος

στο αίμα του λαού μου

για σας όλους,

για σας τραγουδώ.

Είθε να μοιράζεται

κάθε τραγούδι

στη γη .

Είθε να φουντώνουν

τα τσαμπιά. Να τα

διαδίνει ο άνεμος.

Αμήν.

Κάποτε οι γυναίκες

Κάποτε μέσ’ απ’ το σύννεφο βγαίνει ένα πουλί

περνάει πάνω από τα σπίτια και κατεβαίνει στην πόλη

άλλοτε χρόνια έμεινε φυλακισμένο μες το φεγγάρι

γι’ αυτό κι είναι πολύ πικραμένο πολύ λαμπερό

μ’ ένα μονάχα όμορφο γυναικείο μάτι.

Μέσ’ απ’ το σύννεφο κατεβαίνει μες τη βροχή

περνάει σα φάντασμα πάνω από τα σπίτια

στο δρόμο το κράζουν πουλί πουλί της βροχής

δε στέκεται πουθενά γιατί αν σταθεί

χιλιάδες σκορπισμένα δάχτυλα το δείχνουν

γιατί είν’ ένα πουλί σκληρό που βάφτηκε μ’ αίμα

π’ αγριεμένο στην πόλη κατεβαίνει με τη βροχή

κι ένα πανέμορφο έχει γυναικείο μάτι.

—–

Γι αυτό και οι γυναίκες ταράζονται μόλις το δουν

άλλες όμως το κρύβουν μες τους καθρέφτες τους

άλλες το κρύβουν σε βαθιά συρτάρια

κι άλλες βαθιά μες το σώμα τους

έτσι δε φαίνεται

δεν το βλέπουν οι άντρες που τις χαϊδεύουν το βράδυ

ούτε το πρωί σα ντύνονται μπροστά στον καθρέφτη

δεν το βλέπουν

γιατί είναι ένα πουλί πολύ πικρό πολύ λαμπερό

πολύ φοβισμένο.

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ

ΠΑΡΑΛΟΓΑΙΣ 1948

Η εξουσία

Ανατολικά της Εδέμ ο Κύριος έβαλε τους φρουρούς του

να φυλάξουν τον απορφανισμένο Παράδεισο

μετά την έξωσή μας.

Ωστόσο πιστεύαμε στη μεγαλοψυχία Του

λέγαμε πως κάποτε θα μας θυμηθεί,

νοσταλγούσαμε την χαμένη μας αθανασία.

Τι μας χρειάζονταν το «πού», το «πώς», το «γιατί;»

.

Τώρα βέβαια μάθαμε πολύ καλά

τι θα πει Εξουσία!

Γ.Ξ. ΣΤΟΓΙΑΝΝΙΔΗΣ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης

Είναι πολλοί

Είναι πολλοί που ουρλιάζουνε τις νύχτες

κι άψογοι, την ημέρα, περιφέρονται ανάμεσά μας,

πολλοί μ’ ένα αναμμένο σίδερο μες το μυαλό

κόκκινο σίδερο κάτω απ’ το δέρμα.

Είναι πολλά τ’ αδέρφια μου. Δεν είμαι μόνος.

.

Υποθήκη πατρική

Να το ξεγράψεις πια το σπίτι, να το σβήσεις

από τη μνήμη σου εντελώς είναι καιρός

να τ’ αγαπήσεις πια αυτά τα έπιπλα

που άλλοι πριν από σένα τα μεταχειρίστηκαν,

με τα σπασμένα πόδια, το σωρό τη σκόνη,

τις ξεχαρβαλωμένες σούστες τους,

να τ’ αγαπήσεις

σα να ‘τανε δικά σου από τα παιδικά σου χρόνια

είναι καιρός να συνηθίσεις τα χοντρά ποντίκια

που τριγυρίζουν στις γωνιές, να γίνεις φίλος

με τους ρουφιάνους και τους χαρτοκλέφτες, ν’ αγαπήσεις

σα να ‘ταν σπίτι σου το πανδοχείο αυτό

.

Να το ξεγράψεις πια. Είν’ επικίνδυνη

και μόνη η σκέψη του σπιτιού, η ανάμνηση-

πρέπει να ζήσεις, βέβαια, είσαι νέος.

ΑΝΕΣΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ

Από τη συλλογή « Μέθοδος αναπνοής»

Ναι

Θεός να μας φυλάει- και τα παιδιά μας και τ’ αγγόνια μας-

Θεός να δίνει γνώση και στους άλλους. Είμαστε καλά, καλούτσικα,

πολλά δε γυρεύουμε- το φαγί μας, το σπιτάκι μας, και κάτι στην άκρη, για την κακιά την ώρα.-

.

Σα μας χτυπούν την πόρτα, δε ρωτούμε «δίκαιος ή άνομος»

δίνουμε σ’ όλους αυτούς που μπορούμε.

Τα παιδιά μας στο έθνος, τα κορίτσια μας στους όμοιούς μας.

Πουλάμε στο συνηθισμένο κέρδος, πάμε πάντα με το νόμο.

.

-Έτσι η γαλήνη στέκεται στο σπιτικό μας.

.

Λέμε πάντα ναι- και στη φωτιά και στο νερό

στο μυλωνά και στον ξωμάχο.

Ναι στον άγιο, ναι στο διάβολο.

.

Ναι κι όταν ναι δεν υπάρχει,

είν’ η φωτιά που πέφτει πια

και μας εξολοθρεύει.

ΠΑΝΟΣ ΘΑΣΙΤΗΣ

Από τη συλλογή «Ελεεινόν θέατρον»

ΕΑΝ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

Εσείς που ήσυχοι ζείτε

στο ζεστό σας σπίτι

και το βράδυ γυρνώντας θα βρείτε

φαγητό και πρόσωπα φίλων.

Σκεφτείτε εάν αυτό είναι ο άντρας

Αυτός

Που δουλεύει στη λάσπη

που δεν ησυχάζει ποτέ

που παλεύει για λίγο ψωμί

που πεθαίνει για ένα ναι ή ένα όχι.

Σκεφτείτε εάν αυτό είναι η γυναίκα

Αυτή

Που έχασε

Τ’ όνομά της, τα μαλλιά της

τη δύναμη να θυμάται

κρύο το στήθος άδεια τα μάτια

Σαν βάτραχος το χειμώνα.

Σκεφτείτε ότι έχει συμβεί

τις λέξεις αυτές σας ορίζω

γράψτε τις στην καρδιά σας

στο σπίτι, στο δρόμο

πριν κοιμηθείτε όταν ξυπνάτε

επαναλάβετέ τις στα παιδιά σας.

– Ή

– Το σπίτι σας να ερημώσει

– η αρρώστια να σας καταβάλει

– οι γιοί σας να σας απαρνηθούν.

Primo Levi

«εάν αυτό είναι ο άνθρωπος.»

Ο ΓΕΙΤΟΝΑΣ

Der Nachbar

Είμαι ο γείτονας. Εγώ τον κατήγγειλα.

Στο σπίτι μας δεν θέλουμε

Ταραχοποιούς.

.

Όταν εμείς κρεμάσαμε απ’ έξω τη σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό

Αυτός δεν κρέμασε τη δικιά του

Κι όταν γι’ αυτό τον προκαλέσαμε

Μας ρώτησε αν στην τρύπα μας

Που μένουμε με τέσσερα παιδιά

Έχει ακόμα χώρο για ένα σημαιοκόνταρο.

Σαν είπαμε πως πάλι πιστεύουμε στο μέλλον

Έβαλε τα γέλια.

.

Τ’ ότι στη σκάλα τον χτυπούσαν

Δεν μας άρεσε, Του σκίσανε τη φόρμα.

Αυτό δεν ήταν αναγκαίο. Φόρμες τόσες πολλές

Κανείς μας δε διαθέτει.

.

Μα τώρα πήρε πόδι τουλάχιστο, και στο σπίτι βασιλεύει ησυχία.

Αρκετές έγνοιες βαραίνουν το κεφάλι μας, πρέπει

Τουλάχιστο να ‘χουμε ησυχία.

.

Βλέπουμε κιόλας πως κάμποσοι άνθρωποι

Γυρνάνε αλλού το βλέμμα σαν μας συναντάνε. Μα,

Αυτοί που ήρθαν και τον πιάσανε, μας λένε

ότι φερθήκαμε σωστά.

Μπέρτολτ Μπρεχτ

BERTOLT BRECHT

Μετάφραση Νάντια Βαλαβάνη.

ΕΛΠΙΔΑ

Τα όνειρα κρατιούνται από μια κλωστή

Τα γυμνά τοπία από τους ατμούς των

.

Οι πιο ευαίσθητες γραμμές συντρίβονται

.

Φρουρούν τα σώματα εχθροί

Κλείνουν σταυροί τις πεδιάδες

.

Και μόνο εσύ ελπίδα

Έχεις τις πόρτες διάπλατες

.

Με μια ματιά σου γεννιούνται καβαλλάρηδες

.

Φορείς τη λάμψη μιας γιορτής

.

Και μες στη χλόη της φωνής σου

Κατοικούν πουλιά

ΤΑΚΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΏΤΗΣ

Από τη συλλογή «Χειμερινό ηλιοστάσιο.»

Αυλός

Της παγωνιάς

Λουλούδι

Μοναδικό

.

Πρωί -Πρωί

Θ’ ανέβει

Στον ουρανό

.

Να φιλήσει

.

Τα παιδικά σου

Μάτια

.

Τις κλεμμένες

Πλεξούδες

.

Των μαλλιών σου

ΤΑΚΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ

Από τη συλλογή «Φύλλα ύπνου»