29 Σεπτεμβρίου 1941 “Η σφαγή του Μπάμπι Γιαρ στην Ουκρανία”

Φωτογραφία που τραβήχτηκε από Γερμανό στρατιώτη κατά την σφαγή στο Μπάμπι Γιάρ (πηγή: ΑΡ)

Ήταν το πρωί μιας μέρας σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου του 1941 στο Μπάμπι Γιαρ, ένα φαράγγι βόρεια του Κιέβου της Ουκρανίας. Ο τόπος αυτός βάφτηκε με το αίμα χιλιάδων ανθρώπων και έμεινε στην ιστορία ως άλλο ένα μεγάλο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας, με θύτη τους ναζί που την εποχή εκείνη είχαν ξεκινήσει την εισβολή στην Σοβιετική Ένωση. Η σφαγή έγινε λίγες μέρες μετά την κατάληψη του Κιέβου από τις ναζιστικές δυνάμεις (19 Σεπτεμβρίου του 1941) .

Το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου 1941 οι ναζιστικές αρχές κατοχής διέταξαν όλους τους Εβραίους του Κιέβου και των περιχώρων να παρουσιαστούν στις 8πμ στη γωνία των οδών Μελνικόφσκι και Ντοκτούροφ, κοντά στο νεκροταφείο της πόλης. Έπρεπε να έχουν μαζί τους την ταυτότητα και όλα τα προσωπικά τους είδη. Οι περισσότεροι από τους 175.000 Εβραίους της περιοχής πίστεψαν ότι θα κατέληγαν σε κάποιο στρατόπεδο εργασίας της ναζιστικής Γερμανίας. Όμως, οι Ναζί είχαν αποφασίσει ήδη από τις 26 Σεπτεμβρίου να τους εκτελέσουν σε αντίποινα για μια σειρά βομβιστικών ενεργειών κατά στρατιωτικών τους εγκαταστάσεων από την σοβιετική αντίσταση. Ο εβραϊκός πληθυσμός του Κιέβου (άνδρες, γυναίκες και παιδιά) συγκεντρώθηκε τελικά στο κοιμητήριο, περιμένοντας τα τρένα που θα τους μετέφεραν στην εξορία, όπως πίστευαν. Μόλις άκουσαν το κροτάλισμα των πολυβόλων κατάλαβαν ότι ήταν ήδη πολύ αργά για να ξεφύγουν από την κόλαση που τους περίμενε. Οι άνδρες των SS και οι Ουκρανοί συνεργάτες τους οδηγούσαν τους Εβραίους σε μικρές ομάδες των 10 ατόμων στο χείλος του φαραγγιού, όπου τους πολυβολούσαν, αφού πρώτα τους έγδυναν και τους χτυπούσαν ανηλεώς αν προέβαλαν αντίσταση.

Οι μονάδες που εκτέλεσαν την συγκεκριμένη επιχείρηση έφεραν την ονομασία Einsatzgruppen (κινητές μονάδες εξόντωσης) που ήταν ομάδες που στελεχώθηκαν κυρίως από Γερμανούς μέλη των SS και αξιωματικούς των αστυνομικών δυνάμεων. Οι μονάδες αυτές τελούσαν υπό τον έλεγχο των γερμανικών αστυνομικών δυνάμεων ασφαλείας (Sicherheitspolizei ή Sipo) και των αξιωματικών της Υπηρεσίας Ασφαλείας (Sicherheitsdienst ή SD), τα Einsatzgruppen είχαν ως αποστολή τους τη δολοφονία όσων θεωρούνταν ότι είναι φυλετικοί ή πολιτικοί εχθροί του καθεστώτος και οι οποίοι βρίσκονταν πίσω από τις γερμανικές γραμμές μάχης στην κατεχόμενη Σοβιετική Ένωση. Στρατιώτες από μονάδες της Einsatzgruppe C ύστερα από την σφαγή στο Μπάμπι Γιαρ, άρχισαν να ψάχνουν τα υπάρχοντα των νεκρών σε αναζήτηση πολύτιμων αντικειμένων.

axis

Μαζί με τους Εβραίους σφαγιάστηκαν χιλιάδες μέλη του μπολσεβίκικου κόμματος, κομμουνιστές μαχητές του Κόκκινου Στρατού, άμαχος πληθυσμός και τσιγγάνοι της Ουκρανίας. Την διαταγή για αυτό το αποτρόπαιο έγκλημα την είχε δώσει ο ίδιος ο Χίμλερ και την εκτέλεσή του ανέλαβε ο στρατηγός Φρίντριχ Γιέκελν. Σύμφωνα με τα ίδια τα SS στο Βερολίνο περισσότεροι από 33.771 Εβραίοι εκτελέστηκαν εκείνη την μέρα και περίπου 60.000 ακόμα άλλοι/ες. Η σφαγή αυτή δεν θα ήταν δυνατή δίχως την συνεργασία των τοπικών συνεργατών των SS στο Κίεβο, όπως άλλωστε και σε άλλες περιπτώσεις κατά την διάρκεια του β’ παγκοσμίου πολέμου, μεταξύ αυτών και αρκετών περιοχών της Ελλαδικής περιφέρειας με έντονο το Εβραϊκό στοιχείο όπως η Θεσσαλονίκη και τα Γιάννενα. Οι Ουκρανοί φασίστες καλωσόρισαν τα στρατεύματα της ναζιστικής Γερμανίας που εισέβαλαν στη χώρα το καλοκαίρι του 1941. Στη γερμανική εισβολή στην Σοβιετική Ένωση, γνωστή με το όνομα «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα», συμμετείχαν 4.000 Ουκρανοί φασίστες και αμέσως μετά την κατάληψη της ουκρανικής πόλης Λβιβ, ο «Οργανισμός Ουκρανών Εθνικιστών» ανακήρυξε την ίδρυση ενός νέου ουκρανικού φασιστικού κράτους.

Η μνήμη της σφαγής του Μπάμπι Γιάρ στις μέρες μας αποκτά πολλαπλή σημασία. Οι παρελάσεις των νεοναζί κατά την διάρκεια του κινήματος Μάινταν στην Ουκρανία, η άνοδος των φασιστικών μορφωμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά ακόμα και οι ίδιες οι φιέστες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σχετικοποιούν έννοιες όπως κομμουνισμός και φασισμός καθιστούν καθήκον το να θυμόμαστε τέτοια γεγονότα, αλλά και να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στις ιστορικές μας προσεγγίσεις και την ορθή αποκατάσταση ιστορικών γεγονότων γενικότερα, πάντα κόντρα στον ιστορικό αναθεωρητισμό της κυρίαρχης ιδεολογίας. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε εν μέσω της κρίσης της κοινωνίας του κεφαλαίου, κάτι που αργά ή γρήγορα, ίσως φέρει μεγαλύτερες τραγικές αλλαγές από αυτές που εκτιμούμε σήμερα. Η ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος παραμένει όμως και αυτό ένα ιστορικό ζητούμενο και αυτήν την φορά θα πρέπει να είναι σε πλήρη σύγκρουση με τα ιερά αυτού του γυάλινου κόσμου της καπιταλιστικής κυριαρχίας και των Εθνών/Κρατών της.

Advertisements

Ένα σημείωμα για τον αντικομμουνισμό και την αναθεώρηση της Ιστορίας

Ο Κόκκινος Στρατός στο Βερολίνο

Κάθε χρόνο, στις 23 Αυγούστου, η Ευρωπαϊκή Ένωση διοργανώνει, μια δίχως προηγούμενο, φιέστα αναθεώρησης της ιστορίας. Ο λόγος για την περίφημη “Ευρωπαϊκή ημέρα υπέρ της μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού”, γνωστή και ως Διεθνής ημέρα της μαύρης πόρπης που “τιμάται” κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου από τις χώρες μέλη της Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Βουλή. Η “Αντικομμουνιστική Μέρα Μνήμης” θεσπίστηκε από την “Διακήρυξη της Πράγας σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον κομμουνισμό” στις 3 Ιουνίου 2008, που υπογράφτηκε από τον Βάτσλαβ Χάβελ και μέλη της Ευρωπαϊκής Βουλής.

Με άλλα λόγια, επιχειρείται από την Ε.Ε., να εξισωθούν τα εκατομμύρια νεκρών στα μέτωπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τα εκατομμύρια νεκροί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης/εξόντωσης του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος με τη Σοβιετική Ένωση που όχι μόνο σήκωσε το κύριο βάρος στον πόλεμο, αλλά και απελευθέρωσε κρατουμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπως το Άουσβιτς και το μεγαλύτερο μέρος της Κεντρικής Ευρώπης από τον ναζισμό. Η εξίσωση αυτή δεν γίνεται τυχαία. Είναι κομμάτι μιας ευρύτερης απόπειρας ιστορικού ρεβιζιονισμού από την κυρίαρχη ιδεολογία και τον καπιταλιστικό μηχανισμό της Ε.Ε., και αυτό σε μια εποχή που διάφοροι πανηγυρίζουν το τέλος του σοσιαλισμού/κομμουνισμού ως τάση υπέρβασης του υπάρχοντος.

Κάτω από τη σημαία της ιδεολογικής σούπας του “ολοκληρωτισμού” συναντιούνται πάρα πολλοί, από φασίστες μέχρι ρεύματα πολιτικών των ταυτοτήτων και αντιεξουσιαστές. Η ιδεολογία του “ολοκληρωτισμού” ως ένας “καλός μύλος που όλα τα αλέθει”, με έναν αντιδιαλεκτικό τρόπο, αποτελεί το κύριο οπλοστάσιο, φαινομενικά διαφορετικών πολιτικών ρευμάτων, που βέβαια το κοινό νήμα που τους συνδέει είναι ο αντικομμουνισμός. Το οικοδόμημα του αντικομμουνισμού με σκεπή του την πασπαρτού αντίληψη περί “ολοκληρωτικών καθεστώτων” στεγάζει ένα ετερόκλητο πλήθος ανθρώπων και πολιτικών τάσεων από “αρνητές της κυριαρχίας” από-όπου-κι-αν-προέρχεται μέχρι ριζοσπάστες φιλελεύθερους και δημοκράτες. Η ψευδο-έννοια του “ολοκληρωτισμού” είναι ένα εργαλείο φτιαγμένο να προστατεύει τα ιερά και τα όσια της Δημοκρατίας της Αγοράς και μπορεί, ενίοτε, να χρησιμοποιηθεί και ως φονικό όπλο ενάντια-στο-χρήστη-της, εφόσον είναι η καθολική αδιαφορία ως προς το περιεχόμενο που την καθιστά ευκολόχρηστη από σχεδόν όλους τους πολιτικούς χώρους, ακόμα και τους διαμετρικά αντίθετους. Η χρήση της είναι απλή λόγω εγγενούς αυτο-αναφορικότητας και κενού σημαίνοντος: οτιδήποτε παρεκκλίνει από τον Ιδανικά-Φτιαγμένο ή Επιθυμητό-Κόσμο είναι “ολοκληρωτισμός”.

Στην Ελλάδα, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α, αποφάσισε να μην συμμετέχει στις εκδηλώσεις, που φέτος φιλοξενούνται στην Εσθονία. Η κίνηση αυτή, όσο και να κρίνεται θετική από πολλούς, κατά τη γνώμη μας, δεν μπορεί παρά να είναι καιροσκοπική και να αποσκοπεί στους λίγους εναπομείναντες “παραδοσιακούς αριστερούς” που συνεχίζουν να τον στηρίζουν. Δεν ξεχνάμε τις δηλώσεις στελεχών του κόμματος για τον “ολοκληρωτισμό του Σοσιαλισμού χωρίς Ελευθερία και Δημοκρατία” που επί της ουσίας συμφωνούν με τη κυρίαρχη ιδεολογία και τη θέση που προωθεί η Ε.Ε περί ταύτισης φασισμού/κομμουνισμού. Δεν πρέπει επίσης να γελιόμαστε για την αστική κυβέρνηση της “αριστεράς” που βρίσκεται σε συνασπισμό με ακροδεξιούς φανατικούς αντικομμουνιστές και ψεκασμένους συνομωσιολόγους. Κοινώς, τέτοιες κινήσεις δεν μας πείθουν.

Όπως γράψαμε και πιο πάνω η φετινή φιέστα της Ε.Ε. φέτος πραγματοποιείται στην Εσθονία. Δεν μπορεί παρά να έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Στην Εσθονία, τις χώρες της βαλτικής και ευρύτερα της Ανατολικής Ευρώπης, όπου τα νεο-φασιστικά κινήματα αναπτύσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, έχουν υιοθετήσει ένα σκληρό αντικομμουνισμό στον πυρήνα της εθνικής τους αφήγησης. Αυτό δεν γίνεται τυχαία. Το ποσοστό συνεργασίας με τους ναζί σε αυτές τις χώρες ήταν πάρα πολύ μεγάλο. Στις μέρες μας, σε αυτή τη μεριά της Ευρώπης, τα SS γιορτάζονται ως εθνικοί ήρωες, ενώ αντίθετα κομμουνιστές φυλακίζονται και διώκονται επίσημα οι κομμουνιστικές και άλλες ριζοσπαστικές ιδέες. Εδώ μόνο ένας τυφλός δεν μπορεί να διακρίνει την υποκρισία της Ε.Ε.

Στόχος αυτός του σημειώματος δεν είναι να ανοίξει μια συζήτηση είτε για τη φύση της Οκτωβριανής Επανάστασης, είτε για την ιδιαίτερη φύση του Σοβιετικού καθεστώτος. Μια συζήτηση που σε κάθε περίπτωση πρέπει να ανοίξει σοβαρά από κάθε κομμουνιστή/τρια. Αντιθέτως, στόχος είναι να υπερασπιστούμε τη μνήμη αυτών που απελευθέρωσαν το Άουσβιτς και έβαλαν τέλος στη εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων, Ρομά/Σίντι και άλλων κοινωνικών ομάδων, αυτών που μπήκαν στο Βερολίνο και συνέτριψαν τη ναζιστική μηχανή. Αυτό που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα είναι να αντισταθούμε σε κάθε απόπειρα αναθεώρησης της ιστορίας ως συνεκτικού στοιχείου της κυρίαρχης ιδεολογίας της Ε.Ε. και των Κρατών-Μελών της.

Αναδρομικά όμως και με απόσταση θεωρητικής ασφάλειας που ορίζεται από τη θέση μας στις κρισιακές συγκυρίες του σήμερα ως κομμουνιστές/ιστριες ας πούμε το ελάχιστο ρισκάροντας τη σαφήνεια της θεωρίας με μια πρόχειρη εννοιολογική διατύπωση: η μετατροπή της Οκτωβριανής Επανάστασης σε Σοβιετικό καθεστώς αποτέλεσε την απώτερη στιγμή της ολοκλήρωσης του “σοσιαλισμού/κομμουνισμού του εργατικού κινήματος” (Robert Kurz) με ακρογωνιαίο λίθο του τελευταίου τη διαχείριση και τη διαφορετική διάρθρωση των κεντρικών κατηγοριών της καπιταλιστικής σχέσης (Χρήμα, Αξία, Εμπόρευμα, αφηρημένη Εργασία, Κράτος). Το Σοβιετικό καθεστώς και οι μετέπειτα δορυφόροι του, και ακόμα παραπέρα όσοι/όσες εμπνεύστηκαν ή και απογοητεύτηκαν από αυτό, συγκροτήθηκαν ως νεωτερικά-υποκείμενα-σε-καθυστέρηση επιχειρώντας το άλμα που έμελλε να τους συντρίψει: την κυριάρχηση πάνω στο νόμο της αξίας και επ’ ουδενί την άρνησή του εμφυσώντας με αυτό τον τρόπο “νέα πνοή” στη σύγχρονη νεωτερική Εποχή και σ’ όλο το κοινωνικό εύρος των αδιεξόδων της.

Για τους αναθεωρητές της ιστορίας μια τέτοια κοινωνική πολυδιάσπαση της νεωτερικής Εποχής που παρουσιάζει ταυτόχρονα τόσο ετερογένειες και ασυγχρονίες όσο και περιόδους με καθορισμένη αρχή μέση και τέλος, με υπερβάσεις και παλινωδίες, δεν μπορεί καν να υπάρξει εκ προοιμίου. Εν αρχή ην η Ελευθερία του Ιδιοκτήτη και η Δημοκρατία του ατόμου-ιδιώτη και για να μην μπορεί ούτε καν να τεθεί το ερώτημα “τι είναι ο φασισμός, ποιο το ζουμί του;” και πώς διαμορφώνεται ο ίδιος μέσα από τις ίδιες τις προϋποθέσεις της Δημοκρατίας της Αγοράς, εξισώνεται ο φασισμός/ναζισμός, ως εκκενωμένη πολιτική μορφή, με τον σοσιαλισμό/κομμουνισμό εν γένει ως αμφότερα “ολοκληρωτικά καθεστώτα”.

Και εδώ χρειάζεται η μέγιστη της προσοχής: αυτή η νοητική εξίσωση ή, καλύτερα, αυτή η θεωρητική εκκένωση της αστικής σκέψης, δεν αποσκοπεί τόσο στο να υπονομεύσει, μέσα στις συνειδήσεις των ανθρώπων, την όποια “θετική” αντίληψη μπορεί να έχουν για κάτι το ουσιαστικά νεκρό, “τον υπαρκτό σοσιαλισμό” αλλά στοχεύει στο να περιορίσει την ίδια την κριτική ικανότητα της σκέψης να ανατρέχει και να προστρέχει στον ιστορικό χρόνο, να την απομακρύνει από την αναζήτηση της βαθύτερης ρίζας των προβλημάτων που προϋποθέτει ένα διαρκή διάλογο με το παρελθόν, να συνδέσει συνειρμικά την κομμουνιστική ζωή, δηλαδή τη δυνατότητα μιας άλλης ζωής και ενός άλλου τρόπου κοινωνικής ύπαρξης, με το τρομερότερο υποπροϊόν των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων, το φασισμό-ναζισμό.

Μέσα από αυτό το σημείωμα απευθύνουμε κάλεσμα σε κάθε σκεπτόμενο/η, κομμουνιστή/τρια, ασχέτως τις διαφορές που μπορεί να υπάρχουν, να μην αφήσουν να περάσει μια τέτοια πρόκληση.

Καμιά αναθεώρηση της ιστορίας, καμιά απολογητική του Σοβιετικού Καθεστώτος!

Ενάντια στο νεωτερικό υποκείμενο-της-αξιοποίησης ή Θάνατος, ζήτω η Ζωή, ζήτω ο Κομμουνισμός!

Κομμουνιστές/τριες με μνήμη

Το βιβλίο.

img_6340

Είχανε ξεχάσει ποιό ήταν το βιβλίο

συμφωνούσαν όμως όλοι πως το διάβαζε την ώρα που μπήκαν

στην ακτίνα

μ’ ένα μακρύ κατάλογο.

Διάβαζε κι όταν έγινε σιωπή  κ’ οι αρβύλες των φυλάκων

ηχούσαν στο προαύλιο σαν τα χώματα που πέφτουν πάνω στην

νεκρόσακα.

Διάβαζε κι όταν πέρναγαν έναν έναν τους θαλάμους κι ακουγόν-

τουσαν ξερά επίθετα κι ονόματα

και το πατρώνυμο στο τέλος

                                  χαριστική βολή.

Σε ποιό σπίτι, σε τι δέντρα να τον είχε παρασύρει το βιβλίο

σε ποιό βράχο να ‘χε κάτσει με τα γυμνά του πόδια μες τον

     αφρό της θάλασσας

δεν ήξερε κανένας να μου πει.

Μόνο πως όταν τον διακόψαν

το ‘κλεισε με παράπονο κ’ είπε πως ήταν όμορφο

κρίμα που δεν του ‘μεινε καιρός να το τελειώσει.

Θα προσπαθήσω να το βρω εκείνο το βιβλίο.

Θα τ’ ανοίξω στην τσακισμένη του σελίδα

και

αν αξιωθώ

              θα το διαβάσω ως το τέλος…

ΑΡΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

«Ευθύτης οδών»

Θα μνημονεύεις;

 

1.

Μου αρέσει να φωνάζω τ’όνομά σου.

Μου αρέσει να το προφέρω, Αννούλα!

Μου αρέσει να στρέφομαι σε σένα.

Κι ας σ’ έχουν πάρει μακριά μου,

μαζί με το λαό μου.

Μου απαντάς,μου στέλνεις ένα βλέμμα

απ’ το φως των ματιών σου.

Το χαμόγελο πάνω στ’ αγαπημένα

σου χείλη μου χαϊδεύει την ψυχή.

Μου αρέσει να φωνάζω μέσα στη

μοναξιά μου.

Μέσα στην απορία μου να σε ρωτώ:

θα μνημονεύεις;

2

Θα μνημονεύεις;Μου αρέσει να σε

ρωτώ. Θα μνημονεύεις; Αννούλα, έλα,

έλα πιο κοντά μου.

Απόθεσε στο στήθος μου τη θεσπέσια

κεφαλή σου. Και τα μαλλιά τα

μαύρα σου με τη χωρίστρα τη λευκή.

Αγκάλιασέ με ,ζωντάνεψέ με,

δυνάμωσέ με.Για πολλοστή φορά σε

ενοχλώ στην ησυχία σου. Μην

ησυχάζεις Αννούλα, η πληγή δεν

θέλω να γιάνει στη λησμονιά, μα να

μείνει αιώνια.

3.

Μείνε κοντά μου, σ’ αγαπώ, εσένα μόνο,

τόσο πολύ. Μέε’στην αγάπη τη

σφοδρή μου, άκου τι έχω να σου πω!

Ακούς: Ακούς!Αννούλα μου ,

γυναίκα μου!

Μεσ’ το μεγάλο πόνο μας, μεσ’ στη

συντέλεια ,εγώ σου σπέρνω τον

καρπό εις τον αιώνα των αιώνων.

Κι εσύ ετούτο τον καρπό, το κατηγορώ

μου, φέρε τον στην οικουμένη όπως

πρωτύτερα στους γιούς μου. Μέσα σου,

διάδωσέ το σ’ ολόκληρο τον κόσμο.

Τον αμαρτωλό ,τον ωμό και γκρίζο!

4.

Θα μνημονεύεις το πιο φρικτό, το πιο

αποτρόπαιο.Το πιο ανελέητο συμβάν

του κόσμου.Θα μνημονεύεις. Το ξέρω.

Θα το μνημονεύεις! Το πήρες μαζί σου

στον αιώνα των αιώνων.

Εσύ κι οι γιοί μου θα μνημονεύετε.

Αιώνια θα θυμάστε το έγκλημα κατά

του λαού μας.Και χάριν της εκδίκησης

κι εγώ θα το θυμάμαι! Το θέλω κι ο

ίδιος. Μονάχα ένα φόβο έχω.

Μην έρθει κάποτε η ώρα που κι εγώ θα το ‘χω ξεχάσει.

 

Jizchak Katzenelson

18 Ιανουαρίου 1944.

«Η μεγάλη ωδή για την εξόντωση του εβραϊκού λαού»

Dos lied vunem ojsgehargetn jidischen volk

επιμέλεια και μετάφραση Wolf Bierman 1994 sel. 117-118

Άσμα αφιερωμένο στη γυναίκα του Hanna, που θανατώθηκε στο Άουσβιτς.

Ο Jizchak Katzenelson έζησε μόνο λίγο περισσότερο από τη γυναίκα του και τα παιδιά του.Όλοι θανατώθηκαν στο Άουσβιτς. «η μεγάλη ωδή » σώθηκε κρυμμένο σε θαμένα μπουκάλια- ως μαρτυρία της μεγάλης καταστροφής.

Εγώ το πήρα από το βιβλίο του  Cristoph U. Schminck- Gustavus

«μνήμες κατοχής ΙΙ» σελ.267-168

Για τις μέρες που ζούμε…

IMG_4436

Κοιμήθηκα μ’ εφιάλτες,ξύπνησα με οδύνη στην ψυχή .Τίποτα δεν μπορώ να σκεφτώ για να απαλύνω τον πόνο.Φωτογραφίες με νεκρούς σε ψυγεία ,πνιγμένα παιδιά που τα ξεβράζει η θάλασσα και τα διάφορα φασιστοειδή να βρίσκουν έδαφος να σπείρουν το φαρμάκι τους.Πως θα θυμόμαστε άραγε εμείς αν ζούμε ή οι άνθρωποι του μέλλοντος αυτές τις μέρες;Σαν μια ντροπή αβάσταχτη φαντάζομαι.  Το χειρότερο είναι ότι στεκόμαστε από απόσταση και απλώς κοιτάζουμε,εκτός λίγων που αγωνίζονται για να βοηθήσουν όπως μπορούν.Μερικοί βέβαια αναγνωρίζουν πως είναι δυστυχισμένοι άνθρωποι αλλά σκέψου μου λέει κάποιος ,πως δεν θα μπορούν να ζήσουν και θα γίνουν κλέφτες και τότε τι θα γίνει;Όταν θα γίνεις εσύ πρόσφυγας ή μετανάστης τότε τι θα γίνει του απαντώ.Σκέφτηκες μήπως κι εσένα η ώρα σου είναι κοντά;Είναι απίστευτο πόση απανθρωπιά κρύβουμε ,φοβούμενοι μήπως χάσουμε τα κεκτημένα μας.Βέβαια όταν μας τα παίρνει η κάθε κυβέρνηση ,υπηρέτης του κεφαλαίου εκεί κάνουμε κοινώς την «πάπια»Είναι μια μέρα μαύρη για μένα ,γι’ αυτό και σαν επιστέγασμα αφιερώνω αυτό το μαύρο τριαντάφυλλο και τους στίχους του René Char :

Στο δάσος ακούγεται ο σκώληκας να βράζει,

η χρυσαλίδα να γυρνά στο φωτεινό πρόσωπο,

τη φυσική της λύτρωση.

Οι άνθρωποι πεινούν

Κρέατα μυστικά σκληρά εργαλεία.

Σηκωθείτε πρόβατα επί σφαγήν

να κερδίσετε τον ήλιο

video: Βερολίνο Ιούλης του 1945/Berlin nach der Apokalypse in Farbe und HD

Το βίντεο αυτό αποτελεί ένα αξιόλογο ντοκουμέντο καταγραφής της καθημερινότητας στο Βερολίνο τον Ιούλιο του 1945 μετά από τους βομβαρδισμούς της πόλης από τους συμμάχους και το τέλος του ναζισμού. Το βίντεο είναι ψηφιοποιημένο από το στούνιο KRONOS Media GmbH, Hamburg. Δείχνει με την σειρά τα εξής μέρη:  der Berliner Reichstag, das Brandenburger Tor, der Pariser Platz, der Boulevard Unter den Linden, der Berliner Dom, das Nationaldenkmal Wilhelm I. beim Berliner Schloss, der Alexander Platz, die Reichskanzlei und der Führerbunker, der Sportpalast und Zerstörungen im Stadtgebiet. Εκτός από αυτές τις περιοχές ένα μέρος του βίντεο δείχνει το Βερολίνο από ψηλά.

Auswahl von einzigartigen HD-Filmmaterial – teilweise unveröffentlicht – der Reichshauptstadt Berlin im Juli 1945

Geschichte authentisch!

u.a. der Berliner Reichstag, das Brandenburger Tor, der Pariser Platz, der Boulevard Unter den Linden, der Berliner Dom, das Nationaldenkmal Wilhelm I. beim Berliner Schloss, der Alexander Platz, die Reichskanzlei und der Führerbunker, der Sportpalast und Zerstörungen im Stadtgebiet

Berliner, Flüchtlinge und alliierte Soldaten

Archiv – CHRONOS-MEDIA GmbH, Potsdam

Gestaltung – Konstantin von zur Mühlen
Tongestaltung und Montage – Arne Körner

Produktion – KRONOS Media GmbH, Hamburg

/benjaminconti.wordpress.com/2015/05/05/berlinjuly1945/

Οργή……….

Οργή για τον άδικο θάνατο ενός παιδιού ,που έπρεπε να πεθάνει για να δει η κοινωνία την εικόνα της, για άλλη μια φορά στο πρόσωπο των βασανιστών του και δολοφόνων του.Γιατί μη μου πείτε πως έχει σημασία ο τρόπος του θανάτου του.Δεν παύει να είναι δολοφονία στην οποία συμμετέχουν όλοι.Από τους συμμαθητές του,από τους καθηγητές του ,που δεν έβλεπαν τίποτα ,από τον περίγυρό του που προφανώς δεν είχε το θάρρος να τους μιλήσει,από τον πολιτικό που τους κάλυπτε καθώς λέγεται, από την κοινωνία ολόκληρη.Σε τέτοιο φασιστόκοσμο ζούμε δυστυχώς .Κι αυτά τα «καλά παλικάρια» που έβρισκαν ευχαρίστηση να βασανίζουν ένα άλλο παιδί, που δεν τους έμοιαζε, από ποιον άραγε έμαθαν μια τέτοια συμπεριφορά;Όπως λέει κι ο ποιητής :

νιώθω βαθιά ντροπή για τους γονιούς τους

και των γονιών τους τους γονιούς .

Γιατί μια τόσο φοβερή ανατροφή

προϋποθέτει τρεις γενιές,δεν υπερβάλλω διόλου!

Σύφιλη κληρονομική.

———-

Κοιμήσου λοιπόν ήσυχα Βαγγέλη ,δεν θα σε βασανίσει πια κανείς.Κι αυτοί οι άνθρωποι,οι Ελληναράδες,οι άντρακλες ,ας κοιτάξουν τον εαυτό τους στον καθρέφτη κι ας αναρωτηθούν .Ποιος είναι ο λόγος που ζουν,σε τι χρησιμεύουν σ’αυτή τη ζωή;

Αφιερώνω τους στίχους του ποιητή Φ.Γ.Λόρκα στον  Βαγγέλη Γιακουμάκη.

ΕΚΠΛΗΞΗ

Νεκρός έπεσε στο δρόμο

μ’ένα στιλέτο στο στήθος

Δεν τον γνώριζε κανένας.

Πως τρεμόσβηνε το φανάρι!

Μάνα.

Πως τρεμόσβηνε το φαναράκι

του δρόμου!

Ήταν χάραμα .Κανείς

δεν μπόρεσε να προβάλει στα μάτια του

ανοιχτά στον κρύο αγέρα.

Έμεινε νεκρός στο δρόμο

μ’ένα στιλέτο στο στήθος

και δεν τον γνώριζε κανείς.

ένας κλέφτης……….

Παίρνοντας αφορμή από ένα περιστατικό που συνέβη χτες και ήταν αφορμή να μου χαλάσει η διάθεση και να στενοχωρηθώ ,αφιερώνω το παρακάτω ποίημα του Μανώλη Αναγνωστάκη με τίτλο «ένας κλέφτης»

Το περιστατικό είναι το εξής.Πηγαίνοντας μια βόλτα με το σύντροφό μου, με άστατο καιρό ,κρύο και βροχή ,λίγο πριν σταματήσουμε το αυτοκίνητο για να περπατήσουμε λίγο, μας σταματάει ένας γνωστός κι αρχίζει να μας λέει πως υπάρχουν ληστές με κουκούλες που ψάχνουν και φοβάται και λοιπές αρλούμπες μπλα μπλα μπλα .Επειδή όμως εμείς δεν έχουμε κανένα λόγο να φοβόμαστε ληστές και κλέφτες ,δεν αλλάξαμε το δρόμο μας.Σταματήσαμε και κατεβήκαμε να κάνουμε τη βόλτα μας .Τότε λοιπόν είδαμε κι εμείς τους τρομερούς ληστές .Ένας άνδρας με το γιο του, στην εφηβεία περίπου, έψαχναν ξύλα ν’ ανάψουν φωτιά να ζεσταθούν και ίσως να μαγειρέψουν ……….Από το αυτοκίνητο τους λίγο αργότερα βγήκε και μια γυναίκα μ’ ένα κοριτσάκι πολύ μικρό.Η γυναίκα φορούσε πυτζάμα και φαινόταν άρρωστη.Όταν κατάλαβα τι συνέβη θύμωσα πολύ.Δεν μπορούσα να ευχαριστηθώ τη βόλτα μου στη φύση.Το ζευγάρι μάλλον ήταν Ρομά και αυτό ήταν αρκετό για να ενοχοποιηθούν.

Ένας κλέφτης.

Κι άλλος κλέφτης.

«Πιάστε τους κλέφτες»

(ποιους κυνηγούσαν και ποιοι; )

———

Στεκόμουν στη θέση μου ακίνητος.

Ανάμεσα στο έξαλλο πλήθος.

Στις φοβερές κραυγές.

Κανείς δεν μ’ ακούμπησε.

Άναψα κι άλλο τσιγάρο.

——

Ήταν για μένα μια ξένη ιστορία.

Εγώ δεν φοβόμουνα.

Δεν είχα τίποτα πια να μου κλέψουν.

Δε με φοβόταν κανείς .

Δεν είχα τίποτα να κλέψω απ’ αυτούς.

για τις εκδηλώσεις μνήμης των 50.000 Θεσσαλονικιών Εβραίων

Τα ξημερώματα της Δευτέρας 15 Μαρτίου 1943 ξεκίνησε το πρώτο τρένο από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό την Πολωνία. Πρώτα μεταφέρθηκαν οι κάτοικοι του συνοικισμού Βαρόνου Χιρς, ο οποίος βρισκόταν δίπλα στον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Έπειτα, ο κενός συνοικισμός μετατράπηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Οδηγήθηκαν σε αυτόν πρώτα οι κάτοικοι από τις διπλανές γειτονιές (Μικρού Σταθμού, Αγίας Παρασκευής, Ρεζή Βαρδάρ) και από εκεί επιβιβάστηκαν με τη βία στα τρένα για την Πολωνία. Ακολούθησαν οι Εβραίοι των άλλων συνοικιών της Θεσσαλονίκης. Από τις 53.000 το 1943, σήμερα στην Θεσσαλονίκη κατοικούν μόνο 1.000 Εβραίοι.

Όπως κάθε χρόνο στη μνήμη των πρώτων θυμάτων του Ολοκαυτώματος από τη Θεσσαλονίκη, ο Δήμος Θεσσαλονίκης πήρε την πρωτοβουλία για μία εκδήλωση μνήμης την Κυριακή 15 Μαρτίου 2015, υπό το γενικό τίτλο: «Ποτέ ξανά. Θεσσαλονίκη-Άουσβιτς. 72 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού». Στις εκδηλώσεις αυτές συμμετέχει και η Ισραηλιτική κοινότητα Θεσσαλονίκης που άλλωστε είχε πάρει και την πρωτοβουλία λίγα χρόνια πριν για την πραγματοποίηση της πρώτης εκδήλωσης μνήμης. Στις εκδηλώσεις μνήμης, όπως άλλωστε είναι γνωστό, απέχει πλήρως η αριστερά/αναρχία, ίσως πάντα με κάποιες εξαιρέσεις ή ίσως μονάχα με την παρουσία κάποιων στελεχών της «κυβέρνησης της αριστεράς» και δημοτικών συνδυασμών για τα μάτια του κόσμου. Από τις εκδηλώσει μνήμης όμως απέχουν δυστυχώς και οι μαχητικοί αντιφασίστες αυτού εδώ του τόπου που είτε για λόγους απόστασης, είτε για άλλους λόγους επιλέγουν να μην παρευρεθούν. Κάποιοι θέτουν την ανησυχία τους ότι οι εκδηλώσεις μνήμης έχουν περάσει και αυτές σε άθλια ρουτίνα της καθημερινότητας, με τον δήμο να αποσκοπεί δικά του πολιτικά οφέλη από ένα τέτοιο γεγονός. Κάποιοι άλλοι απλά διαχέονται μέσα στο πλήθος χωρίς να αποσκοπούν σε κανενός είδους αντιφασιστική παρέμβαση στις εκδηλώσεις.

Είναι αλήθεια μάλλον ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έχει τους δικούς του ιδιαίτερους λόγους από μια τέτοια διοργάνωση. Αυτό όμως δεν θα έπρεπε να είναι λόγος κατά την γνώμη μου να μην υπάρχει καν σκέψη για μια αντιφασιστική παρέμβαση στην πορεία που θα γίνει την Κυριακή. Έχω ταχτεί αρκετές φορές υπέρ της επικοινωνίας με την Ισραηλιτική κοινότητα της Ελλάδος, σεβόμενοι πάντα της αυτονομία της και την άποψη της στα πράγματα. Πιστεύω ότι από τέτοιες εκδηλώσεις δεν πρέπει να λείπει η πολιτική τάση αυτή στην Ελλάδα που περισσότερο από κάθε άλλον σήμερα έχει ανοίξει το ζήτημα του αντισημιτισμού. Δεν πρέπει να λείπουμε από κανένα αγώνα σήμερα, καμία εκδήλωση ανάλογου περιεχομένου. Πρέπει καθημερινά να χτίζουμε σχέσεις εκτίμησης και εμπιστοσύνης με όσες και όσους σήμερα για τον α ή β λόγο βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενάντια στην λήθη της ελληνικής κοινωνίας.

Όσες/οι από εσάς είναι στα σχέδια σας να συμμετέχετε στις εκδηλώσεις μνήμης μπορείτε να πάρετε μια ιδέα από το πρόγραμμα όπως δημοσιεύτηκε εδώ  . Οι εκδηλώσεις ξεκινούν σήμερα στην αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης (Βασ. Γεωργίου 1) με την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Κόκκινου: Το Ολοκαύτωμα-η διαχείριση της τραυματικής μνήμης: θύτες και θύματα.

Στην Θεσσαλονίκη πλέον βρίσκονται και τα ιστορικά βαγόνια που μετέφεραν τους Εβραίους στο Άουσβιτς. Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε ένα σχετικό ρεπορτάζ από τον τοπικό τηλεοπτικό σταθμό της Θεσσαλονίκης ΤV 100.

ΠΡΙΜΟ ΛΕΒΙ……..Αν αυτό είναι άνθρωπος….

Μέσα στο βιβλίο του Πρίμο Λέβι υπάρχουν κάποιες απαντήσεις που δίνει σχετικά  με το Ολοκαύτωμα ,το Ναζισμό και τα πιστεύω του πάνω σ’αυτά τα θέματα .Θα προσπαθήσω να δημοσιεύσω μερικές από αυτές γιατί τις θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσες……….

Απάντηση στην ερώτηση ,«στο βιβλίο σας δεν εκφράζετε μίσος εναντίον των Γερμανών ούτε μνησικακία ,ούτε επιθυμία εκδίκησης.Τους έχετε συγχωρήσει;

Δεν ανήκω στους ανθρώπους που κλίνουν προς το μίσος.Γιατί το θεωρώ ένα αίσθημα πρωτόγονο,που προσιδιάζει περισσότερο στα ζώα.Προτιμώ οι σκέψεις μου και οι πράξεις μου ,στα όρια του δυνατού ,να πηγάζουν απ’ τη λογική ,για το λόγο αυτό δεν καλλιέργησα μέσα μου ποτέ το μίσος ,σαν επιθυμία εκδίκησης ή επιβολής τιμωρίας στον πραγματικό ή υποτιθέμενο εχθρό μου.Πρέπει να προσθέσω ότι κατά τη γνώμη μου είναι ένα ατομικό συναίσθημα ,στρέφεται εναντίον ενός ανθρώπου ,ενός προσώπου ,ενός ονόματος ,από τις ίδιες όμως τις σελίδες του βιβλίου γίνεται φανερό ότι οι διώκτες μας ,δεν είχαν ούτε πρόσωπο ούτε όνομα :ήταν μακρινοί ,αφανείς απρόσιτοι.Με μεγάλη επιμέλεια οι Ναζί φρόντιζαν ,ούτως ώστε η επαφή ανάμεσα στους σκλάβους και στους δημίους να είναι σχεδόν αδύνατη .Στο βιβλίο θα παρατηρήσατε ότι περιγράφεται μόνο μια συνάντηση ανάμεσα στο συγγραφέα ήρωα με έναν Ες Ες ,και όχι τυχαία ,αυτό συμβαίνει μόνο τις τελευταίες μέρες ,όταν το στρατόπεδο διαλύεται και το ναζιστικό καθεστώς καταρρέει.

Επιπλέον όταν έγραψα το βιβλίο το 1946 ,ο ναζισμός κι ο φασισμός έμοιαζαν να μην έχουν πρόσωπο : σαν να είχαν επιστρέψει στο πουθενά ,σαν να είχαν διαλυθεί όπως ένα άσχημο όνειρο,σωστά και δίκαια έτσι όπως εξαφανίζονται τα φαντάσματα με το λάλημα του πετεινού.Πως θα μπορούσα να τρέφω μνησικακία ,να επιθυμώ εκδίκηση εναντίον ενός πλήθους φαντασμάτων;

Όμως λίγο αργότερα στην Ιταλία και στην Ευρώπη αντιληφθήκαμε ότι επρόκειτο για μια απλή αυταπάτη : ο φασισμός ήταν ακόμα παρών ,αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του.Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά, με καινούργιο πρόσωπο μη αναγνωρίσιμο ,πιο αξιοσέβαστο ,προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει.Πρέπει να εκμυστηρευτώ ότι απέναντι σε κάποιες παλιές φυσιογνωμίες,απέναντι σε κάποια παλιά ψέματα ,σε κάποια άτομα,απέναντι στην τάση για επιείκια ,στη συνενοχή, αισθάνομαι τον πειρασμό του μίσους και μάλιστα με βιαιότητα ,αλλά η νοοτροπία μου δεν είναι φασιστική ,πιστεύω στη λογική και στο διάλογο σαν κατ’ εξοχήν μέσα προόδου και γι’ αυτό στο μίσος προτάσσω το δίκαιο.Όταν έγραψα το βιβλίο επέλεξα ηθελημένα τη νηφάλια και συγκρατημένη γλώσσα της μαρτυρίας και όχι το μεμψίμοιρο ύφος του θύματος ,ούτε το οργισμένο του εκδικητή ,γιατί πίστευα ότι ο λόγος μου θα ήταν πιο δυνατός και πιο πιστευτός αν αντηχούσε αντικειμενικός μάλλον παρά παθιασμένος,μόνον έτσι ο μάρτυρας υπό κρίση εκπληρώνει την αποστολή του ,η οποία είναι να προετοιμάσει το έδαφος για τον κριτή .Οι κριτές είστε εσείς.

Δεν θα ήθελα παρ’ όλα αυτά η απουσία καταδικαστικής κρίσης εκ μέρους μου να ερμηνευτεί σαν άφεση αμαρτιών .Όχι ,δεν συγχώρεσα κανένα από τους υπαίτιους και ούτε έχω την πρόθεση ούτε τώρα ,ούτε στον μέλλον να συγχωρήσω.Μόνον κάποιος αποδείξει ότι συνειδητοποίησε (με πράξεις όχι με λόγια και ούτε πολύ αργά ) την ενοχή και την υπαιτιότητα του φασισμού ,ότι τον καταδικάζει και είναι αποφασισμένος να τον ξεριζώσει απ’ τη συνείδηση τη δική του και των άλλων ,τότε ναι ,εγώ που δεν είμαι χριστιανός ,θα ακολουθήσω την εβραϊκή και χριστιανική εντολή να συγχωρήσω τον εχθρό μου ,αλλά ο εχθρός που έχει μεταμεληθεί παύει να είναι εχθρός.