Θα μνημονεύεις;

 

1.

Μου αρέσει να φωνάζω τ’όνομά σου.

Μου αρέσει να το προφέρω, Αννούλα!

Μου αρέσει να στρέφομαι σε σένα.

Κι ας σ’ έχουν πάρει μακριά μου,

μαζί με το λαό μου.

Μου απαντάς,μου στέλνεις ένα βλέμμα

απ’ το φως των ματιών σου.

Το χαμόγελο πάνω στ’ αγαπημένα

σου χείλη μου χαϊδεύει την ψυχή.

Μου αρέσει να φωνάζω μέσα στη

μοναξιά μου.

Μέσα στην απορία μου να σε ρωτώ:

θα μνημονεύεις;

2

Θα μνημονεύεις;Μου αρέσει να σε

ρωτώ. Θα μνημονεύεις; Αννούλα, έλα,

έλα πιο κοντά μου.

Απόθεσε στο στήθος μου τη θεσπέσια

κεφαλή σου. Και τα μαλλιά τα

μαύρα σου με τη χωρίστρα τη λευκή.

Αγκάλιασέ με ,ζωντάνεψέ με,

δυνάμωσέ με.Για πολλοστή φορά σε

ενοχλώ στην ησυχία σου. Μην

ησυχάζεις Αννούλα, η πληγή δεν

θέλω να γιάνει στη λησμονιά, μα να

μείνει αιώνια.

3.

Μείνε κοντά μου, σ’ αγαπώ, εσένα μόνο,

τόσο πολύ. Μέε’στην αγάπη τη

σφοδρή μου, άκου τι έχω να σου πω!

Ακούς: Ακούς!Αννούλα μου ,

γυναίκα μου!

Μεσ’ το μεγάλο πόνο μας, μεσ’ στη

συντέλεια ,εγώ σου σπέρνω τον

καρπό εις τον αιώνα των αιώνων.

Κι εσύ ετούτο τον καρπό, το κατηγορώ

μου, φέρε τον στην οικουμένη όπως

πρωτύτερα στους γιούς μου. Μέσα σου,

διάδωσέ το σ’ ολόκληρο τον κόσμο.

Τον αμαρτωλό ,τον ωμό και γκρίζο!

4.

Θα μνημονεύεις το πιο φρικτό, το πιο

αποτρόπαιο.Το πιο ανελέητο συμβάν

του κόσμου.Θα μνημονεύεις. Το ξέρω.

Θα το μνημονεύεις! Το πήρες μαζί σου

στον αιώνα των αιώνων.

Εσύ κι οι γιοί μου θα μνημονεύετε.

Αιώνια θα θυμάστε το έγκλημα κατά

του λαού μας.Και χάριν της εκδίκησης

κι εγώ θα το θυμάμαι! Το θέλω κι ο

ίδιος. Μονάχα ένα φόβο έχω.

Μην έρθει κάποτε η ώρα που κι εγώ θα το ‘χω ξεχάσει.

 

Jizchak Katzenelson

18 Ιανουαρίου 1944.

«Η μεγάλη ωδή για την εξόντωση του εβραϊκού λαού»

Dos lied vunem ojsgehargetn jidischen volk

επιμέλεια και μετάφραση Wolf Bierman 1994 sel. 117-118

Άσμα αφιερωμένο στη γυναίκα του Hanna, που θανατώθηκε στο Άουσβιτς.

Ο Jizchak Katzenelson έζησε μόνο λίγο περισσότερο από τη γυναίκα του και τα παιδιά του.Όλοι θανατώθηκαν στο Άουσβιτς. «η μεγάλη ωδή » σώθηκε κρυμμένο σε θαμένα μπουκάλια- ως μαρτυρία της μεγάλης καταστροφής.

Εγώ το πήρα από το βιβλίο του  Cristoph U. Schminck- Gustavus

«μνήμες κατοχής ΙΙ» σελ.267-168

2 Αυγούστου: Ημέρα μνήμης για το ολοκαύτωμα των Ρομά από τους ναζί

https://grassrootreuter.wordpress.com/2015/08/02/roma-6/

Τη νύχτα 2 προς 3 Αυγούστου του 1944, στάλθηκαν μαζικά στους θαλάμους αερίων οι τελευταίοι 3.000 Ρομά κρατούμενοι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Συνολικά, υπολογίζεται ότι στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος θανατώθηκαν από τους ναζί περίπου 250.000 Ρομά (άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό στο μισό εκατομμύριο).

Ακολουθεί ένα animation που συνοψίζει την ιστορία των Ρομά

Απεβίωσε σε ηλικία 106 ετών ο «βρετανός Σίντλερ»

apeviwse

Ο Σερ Νίκολας Γουίντον, γνωστός και ως ο «Βρετανός Σίντλερ», ο οποίος είχε σώσει κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου 669 παιδιά από την Τσεχία και τη Σλοβακία, στην πλειονότητά τους εβραϊκής καταγωγής, από βέβαιο θάνατο στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, απεβίωσε σήμερα, Τετάρτη, σε ηλικία 106 ετών, ανακοίνωσε ο Ροταριανός όμιλος του Μέιντενχεντ, στη νότια Βρετανία.

«Με μεγάλη θλίψη ανακοινώνουμε ότι ο Σερ Νίκι Γουίντον απεβίωσε γαλήνια το πρωί» αναφέρει ανακοίνωση η οποία αναρτήθηκε στον ιστότοπο του ομίλου, του οποίου ο Σερ Γουίντον ήταν μέλος και χρημάτισε για μια περίοδο πρόεδρος.

«Ο κόσμος έχασε έναν σπουδαίο άνθρωπο. Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποτέ την ανθρωπιά που έδειξε ο Σερ Νίκολας Γουίντον σώζοντας τόσα παιδιά από το Ολοκαύτωμα» έγραψε ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον στον λογαριασμό του στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Twitter.

«Θα παραμείνει για πάντα ένα σύμβολο θάρρους, βαθιάς ανθρωπιάς και απίστευτης σεμνότητας» έγραψε από τη δική του πλευρά ο Τσέχος πρωθυπουργός Μποχούσλαβ Σομπότκα, επίσης στο Twitter.

Ο Σερ Γουίντον είχε λάβει την ανώτατη τιμητική διάκριση του τσεχικού κράτους από τα χέρια του τσέχου προέδρου Μίλος Ζέμαν, ο οποίος σήμερα χαρακτήρισε τον εκλιπόντα «έναν άνθρωπο ο οποίος προκαλούσε τον θαυμασμό με το θάρρος του».

Ο Νίκολας Γουίντον περί τα τέλη του 1938, νεαρός υπάλληλος τότε του χρηματιστηρίου του Λονδίνου, είχε πάει στην Πράγα προσκεκλημένος ενός φίλου του που εργαζόταν στη βρετανική πρεσβεία. Κατόπιν του είχε ζήτησε βοήθεια, καθώς ένα τμήμα της τότε Τσεχοσλοβακίας βρισκόταν κάτω από τη ναζιστική μπότα και η χώρα ήταν πια γεμάτη καταυλισμούς προσφύγων.

Ο Γουίντον άνοιξε γραφείο σε ένα ξενοδοχείο της Πράγας όπου υποδεχόταν εβραίους γονείς, που ήθελαν να βρεθεί ασφαλές καταφύγιο για να φύγουν τα παιδιά τους. Αντιμετώπιζε ένα ιδιαίτερα δύσκολο καθήκον: για να εκδοθεί βίζα για τη Βρετανία έπρεπε να βρεθεί για κάθε παιδί μια ανάδοχη οικογένεια που θα το υιοθετούσε και να δοθεί εγγύηση. Ο Γουίντον συγκέντρωνε και χειριζόταν επίσης τα χρήματα για τη μεταφορά των παιδιών με τρένο.

Από τον Μάρτιο ως τον Αύγουστο του 1939 ο Βρετανός συνέβαλε με αυτόν τον τρόπο να μεταβούν στη χώρα του 669 παιδιά με οκτώ τρένα. Ένας ένατος συρμός, που θα μετέφερε 250 παιδιά, την 3η Σεπτεμβρίου, εμποδίστηκε να αναχωρήσει όταν η Βρετανία μπήκε στον πόλεμο. Και τα 250 παιδιά εξαφανίστηκαν χωρίς κανένα ίχνος.

Ο Γουίντον συνήθιζε να λέει ότι δεν έκανε κάτι το εξαιρετικό, παρότι ο Τύπος τον υμνούσε και του έδωσε το προσωνύμιο «ο Βρετανός Σίντλερ», παραπέμποντας στον γερμανό βιομήχανο Όσκαρ Σίντλερ, που έσωσε 1.200 Εβραίους επί των ημερών του Τρίτου Ράιχ.

Αυτή η σεμνότητα του επέτρεπε να κρύβει, ακόμη και από την ίδια του την οικογένεια, τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε για να επιβιώσουν αυτά τα παιδιά. Η γυναίκα του ανακάλυψε τυχαία, σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, μέσα σε μια παλιά τσάντα, τον κατάλογο των παιδιών και τα γράμματα των γονιών τους.

Ο Νίκολας Γουίντον έλαβε τον τίτλο του Σερ από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ το 2002.

Πηγή: 01.07.2015, in.gr

για τις εκδηλώσεις μνήμης των 50.000 Θεσσαλονικιών Εβραίων

Τα ξημερώματα της Δευτέρας 15 Μαρτίου 1943 ξεκίνησε το πρώτο τρένο από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό την Πολωνία. Πρώτα μεταφέρθηκαν οι κάτοικοι του συνοικισμού Βαρόνου Χιρς, ο οποίος βρισκόταν δίπλα στον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Έπειτα, ο κενός συνοικισμός μετατράπηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Οδηγήθηκαν σε αυτόν πρώτα οι κάτοικοι από τις διπλανές γειτονιές (Μικρού Σταθμού, Αγίας Παρασκευής, Ρεζή Βαρδάρ) και από εκεί επιβιβάστηκαν με τη βία στα τρένα για την Πολωνία. Ακολούθησαν οι Εβραίοι των άλλων συνοικιών της Θεσσαλονίκης. Από τις 53.000 το 1943, σήμερα στην Θεσσαλονίκη κατοικούν μόνο 1.000 Εβραίοι.

Όπως κάθε χρόνο στη μνήμη των πρώτων θυμάτων του Ολοκαυτώματος από τη Θεσσαλονίκη, ο Δήμος Θεσσαλονίκης πήρε την πρωτοβουλία για μία εκδήλωση μνήμης την Κυριακή 15 Μαρτίου 2015, υπό το γενικό τίτλο: «Ποτέ ξανά. Θεσσαλονίκη-Άουσβιτς. 72 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού». Στις εκδηλώσεις αυτές συμμετέχει και η Ισραηλιτική κοινότητα Θεσσαλονίκης που άλλωστε είχε πάρει και την πρωτοβουλία λίγα χρόνια πριν για την πραγματοποίηση της πρώτης εκδήλωσης μνήμης. Στις εκδηλώσεις μνήμης, όπως άλλωστε είναι γνωστό, απέχει πλήρως η αριστερά/αναρχία, ίσως πάντα με κάποιες εξαιρέσεις ή ίσως μονάχα με την παρουσία κάποιων στελεχών της «κυβέρνησης της αριστεράς» και δημοτικών συνδυασμών για τα μάτια του κόσμου. Από τις εκδηλώσει μνήμης όμως απέχουν δυστυχώς και οι μαχητικοί αντιφασίστες αυτού εδώ του τόπου που είτε για λόγους απόστασης, είτε για άλλους λόγους επιλέγουν να μην παρευρεθούν. Κάποιοι θέτουν την ανησυχία τους ότι οι εκδηλώσεις μνήμης έχουν περάσει και αυτές σε άθλια ρουτίνα της καθημερινότητας, με τον δήμο να αποσκοπεί δικά του πολιτικά οφέλη από ένα τέτοιο γεγονός. Κάποιοι άλλοι απλά διαχέονται μέσα στο πλήθος χωρίς να αποσκοπούν σε κανενός είδους αντιφασιστική παρέμβαση στις εκδηλώσεις.

Είναι αλήθεια μάλλον ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έχει τους δικούς του ιδιαίτερους λόγους από μια τέτοια διοργάνωση. Αυτό όμως δεν θα έπρεπε να είναι λόγος κατά την γνώμη μου να μην υπάρχει καν σκέψη για μια αντιφασιστική παρέμβαση στην πορεία που θα γίνει την Κυριακή. Έχω ταχτεί αρκετές φορές υπέρ της επικοινωνίας με την Ισραηλιτική κοινότητα της Ελλάδος, σεβόμενοι πάντα της αυτονομία της και την άποψη της στα πράγματα. Πιστεύω ότι από τέτοιες εκδηλώσεις δεν πρέπει να λείπει η πολιτική τάση αυτή στην Ελλάδα που περισσότερο από κάθε άλλον σήμερα έχει ανοίξει το ζήτημα του αντισημιτισμού. Δεν πρέπει να λείπουμε από κανένα αγώνα σήμερα, καμία εκδήλωση ανάλογου περιεχομένου. Πρέπει καθημερινά να χτίζουμε σχέσεις εκτίμησης και εμπιστοσύνης με όσες και όσους σήμερα για τον α ή β λόγο βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενάντια στην λήθη της ελληνικής κοινωνίας.

Όσες/οι από εσάς είναι στα σχέδια σας να συμμετέχετε στις εκδηλώσεις μνήμης μπορείτε να πάρετε μια ιδέα από το πρόγραμμα όπως δημοσιεύτηκε εδώ  . Οι εκδηλώσεις ξεκινούν σήμερα στην αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης (Βασ. Γεωργίου 1) με την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Κόκκινου: Το Ολοκαύτωμα-η διαχείριση της τραυματικής μνήμης: θύτες και θύματα.

Στην Θεσσαλονίκη πλέον βρίσκονται και τα ιστορικά βαγόνια που μετέφεραν τους Εβραίους στο Άουσβιτς. Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε ένα σχετικό ρεπορτάζ από τον τοπικό τηλεοπτικό σταθμό της Θεσσαλονίκης ΤV 100.

27η Ιανουαρίου ημέρα μνήμης…………

Σαν σήμερα ο κόκκινος στρατός απελευθέρωσε το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης ,το Άουσβιτς- Μπιρκενάου στην Πολωνία και μαζί του λίγους τυχερούς που κατάφεραν να επιζήσουν της κόλασης ,επειδή ήταν στα αναρρωτήρια και δεν μπορούσαν ν’ ακολουθήσουν την πορεία του θανάτου μέσα στο κρύο και το χιόνι ,καθώς οι Ναζί εγκατέλειπαν τα στρατόπεδα, παίρνοντας τους αιχμαλώτους μαζί τους.Όλοι ή σχεδόν όλοι πέθαναν σ’ αυτή την πορεία .

Έτσι αυτή η μέρα επιλέχτηκε από τα Ηνωμένα έθνη ως ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος,ενώ παράλληλα καλούσε τις χώρες να επεξεργαστούν προγράμματα εκπαίδευσης που θα μεταδώσουν στις επόμενες γενιές τα διδάγματα αυτά της ιστορίας του Ολοκαυτώματος εκατομμυρίων ανθρώπων.Βέβαια κάτι τέτοιο δεν έχουμε δει ακόμα,το μόνο που βλέπουμε στις μέρες μας είναι ν’ αναβιώνει ο ίδιος ρατσιστικός -φασιστικός λόγος,μια και στην πραγματικότητα δεν είχε εκλείψει καθόλου ,αλλά βρισκόταν πάντα ανάμεσά μας .

Πρόσφατα με τα γεγονότα στην Γαλλία και το Charlie Hebdo με ρώτησαν κάποιοι το τι έγινε ακριβώς ,κι όταν προσπάθησα να τους εξηγήσω μου είπαν :«καλά τους κάνανε» Σε άλλη συζήτηση με γυναίκα με δημόσια θέση ανέφερα πως καθολικός παπάς είχε παραδεχτεί πως σκότωσε πολλούς Εβραίους.Η απάντησή της ; Ακριβώς η ίδια ,«καλά τους έκανε»Κατά τ’ άλλα και η ίδια δήλωνε πολύ θεοφοβούμενη και πως αγαπούσε τους ανθρώπους.Με πολύ ευκολία δικαιολογούμε το φόνο και το έγκλημα όταν πρόκειται για άλλους που βρίσκονται μακριά από εμάς.

Κατά τ’ άλλα έχουμε μια «αριστερή» κυβέρνηση που θα συγκυβερνήσει με μια ακροδεξιά και θα κάνει όσα δεν μπόρεσαν οι προηγούμενοι………..Και όλα τα ανθρωπάκια ελπίζουν ,αφού η ελπίδα έρχεται,ήρθε….

Εγώ όμως θα σταθώ στη σημασία της ημέρας που είναι σημαντική και θα παραθέσω ένα ποίημα του Γ.Θ Βαφόπουλου με τίτλο :

Άουσβιτς

Ελεγείο σε μια ξανθιά κοτσίδα.

Λεν πως στους πύργους της Σκωτίας τη νύχτα

τα φαντάσματα των παλιών καιρών πλανιούνται.

Όμως τώρα ,καθώς μ’ ανταριασμένο πνεύμα,

στο στρατόπεδο αυτό της φρίκης περιφέρομαι

αντιλαμβάνομαι πως στους δικούς μας τους καιρούς

τα φαντάσματα περπατούνε και τη μέρα.

…………

Μικρή Ραχήλ ,αν το δικό σου φάντασμα

δεν μπορεί να το ιδεί κανείς απ’ όλους τούτους

τους αργόσχολους γυρολόγους,που γεμίζουν

με την ανία τους τα μουσεία του κόσμου,

εγώ μονάχα εγώ ,έχω το βαρύ προνόμιο ,

βυθισμένος στην έκστασή μου ,ν’ αντικρύζω,

την οπτασία σου στην απαίσια αυτή βιτρίνα

όπου μαζί στοιβάζονται πόνος και φρίκη.

……………………

Γιατί μονάχα εγώ,σ’ ευφρόσυνες παλιές ημέρες

που τώρα ανάμνηση πικρή έχουν γίνει μέσα μου,

τη θέρμη της θωπείας μου είχα μεταγγίσει ,

πάνω στην πλούσια χρυσαφένια κόμη σου.

…………

Μικρή Ραχήλ να ‘ναι άραγε τα μάτια μου ,

που δεν μπορούν να ιδούνε τα δικά σου μάτια,

έτσι καθώς σ’ αχλύν οδύνη κολυμπούνε;

………………

Αλλά τότε πως βλέπουν τα ίδια τούτα μάτια

μέσ’ απ’ την ίδια αχλύ ,στην ίδια αυτή βιτρίνα

τη χρυσαφένια κόμη σου, απλωμένη επάνω

σε φριχτούς σωρούς άλλων γυναικείων βοστρύχων;

…………..

Αλίμονο πρέπει να το δεχτώ:Τα μάτια σου

εξατμιστήκαν στου κρεματορίου τη φλόγα.

Σμίξαν με τους ατμούς πολλών άλλων ματιών,

που ‘χαν κάποτε πλανηθεί μες τ’ όνειρο.

…….

Δύναμη τώρα μυστική με σπρώχνει τώρα να συντρίψω,

το κρυστάλλινο φράγμα,μπρος σ’ αυτό το ανίδεο πλήθος.

που να βλέπει μπορεί μονάχα γυναικών βοστρύχους,

δίχως την άλλη καν να υποψιάζεται ύπαρξή τους .

……….

Μα εγώ που αισθάνομαι έντονα την παρουσία σου ,

όχι πια με την λάμψη των αλλοτινών ματιών σου,

αλλά με το φωσφορισμό της οπτασίας σου μόνο,

την ξανθή σου κοτσίδα θέλω ν’ ανασύρω

μέσ’ από τούτο το φρικτό μακάβριο στοίβαγμα

για να την ξαναβάλω,με την ίδια θέρμη ,

μικρή Ραχήλ ,στο κουρεμένο σου κεφάλι…

ΠΡΙΜΟ ΛΕΒΙ……..Αν αυτό είναι άνθρωπος….

Μέσα στο βιβλίο του Πρίμο Λέβι υπάρχουν κάποιες απαντήσεις που δίνει σχετικά  με το Ολοκαύτωμα ,το Ναζισμό και τα πιστεύω του πάνω σ’αυτά τα θέματα .Θα προσπαθήσω να δημοσιεύσω μερικές από αυτές γιατί τις θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσες……….

Απάντηση στην ερώτηση ,«στο βιβλίο σας δεν εκφράζετε μίσος εναντίον των Γερμανών ούτε μνησικακία ,ούτε επιθυμία εκδίκησης.Τους έχετε συγχωρήσει;

Δεν ανήκω στους ανθρώπους που κλίνουν προς το μίσος.Γιατί το θεωρώ ένα αίσθημα πρωτόγονο,που προσιδιάζει περισσότερο στα ζώα.Προτιμώ οι σκέψεις μου και οι πράξεις μου ,στα όρια του δυνατού ,να πηγάζουν απ’ τη λογική ,για το λόγο αυτό δεν καλλιέργησα μέσα μου ποτέ το μίσος ,σαν επιθυμία εκδίκησης ή επιβολής τιμωρίας στον πραγματικό ή υποτιθέμενο εχθρό μου.Πρέπει να προσθέσω ότι κατά τη γνώμη μου είναι ένα ατομικό συναίσθημα ,στρέφεται εναντίον ενός ανθρώπου ,ενός προσώπου ,ενός ονόματος ,από τις ίδιες όμως τις σελίδες του βιβλίου γίνεται φανερό ότι οι διώκτες μας ,δεν είχαν ούτε πρόσωπο ούτε όνομα :ήταν μακρινοί ,αφανείς απρόσιτοι.Με μεγάλη επιμέλεια οι Ναζί φρόντιζαν ,ούτως ώστε η επαφή ανάμεσα στους σκλάβους και στους δημίους να είναι σχεδόν αδύνατη .Στο βιβλίο θα παρατηρήσατε ότι περιγράφεται μόνο μια συνάντηση ανάμεσα στο συγγραφέα ήρωα με έναν Ες Ες ,και όχι τυχαία ,αυτό συμβαίνει μόνο τις τελευταίες μέρες ,όταν το στρατόπεδο διαλύεται και το ναζιστικό καθεστώς καταρρέει.

Επιπλέον όταν έγραψα το βιβλίο το 1946 ,ο ναζισμός κι ο φασισμός έμοιαζαν να μην έχουν πρόσωπο : σαν να είχαν επιστρέψει στο πουθενά ,σαν να είχαν διαλυθεί όπως ένα άσχημο όνειρο,σωστά και δίκαια έτσι όπως εξαφανίζονται τα φαντάσματα με το λάλημα του πετεινού.Πως θα μπορούσα να τρέφω μνησικακία ,να επιθυμώ εκδίκηση εναντίον ενός πλήθους φαντασμάτων;

Όμως λίγο αργότερα στην Ιταλία και στην Ευρώπη αντιληφθήκαμε ότι επρόκειτο για μια απλή αυταπάτη : ο φασισμός ήταν ακόμα παρών ,αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του.Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά, με καινούργιο πρόσωπο μη αναγνωρίσιμο ,πιο αξιοσέβαστο ,προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει.Πρέπει να εκμυστηρευτώ ότι απέναντι σε κάποιες παλιές φυσιογνωμίες,απέναντι σε κάποια παλιά ψέματα ,σε κάποια άτομα,απέναντι στην τάση για επιείκια ,στη συνενοχή, αισθάνομαι τον πειρασμό του μίσους και μάλιστα με βιαιότητα ,αλλά η νοοτροπία μου δεν είναι φασιστική ,πιστεύω στη λογική και στο διάλογο σαν κατ’ εξοχήν μέσα προόδου και γι’ αυτό στο μίσος προτάσσω το δίκαιο.Όταν έγραψα το βιβλίο επέλεξα ηθελημένα τη νηφάλια και συγκρατημένη γλώσσα της μαρτυρίας και όχι το μεμψίμοιρο ύφος του θύματος ,ούτε το οργισμένο του εκδικητή ,γιατί πίστευα ότι ο λόγος μου θα ήταν πιο δυνατός και πιο πιστευτός αν αντηχούσε αντικειμενικός μάλλον παρά παθιασμένος,μόνον έτσι ο μάρτυρας υπό κρίση εκπληρώνει την αποστολή του ,η οποία είναι να προετοιμάσει το έδαφος για τον κριτή .Οι κριτές είστε εσείς.

Δεν θα ήθελα παρ’ όλα αυτά η απουσία καταδικαστικής κρίσης εκ μέρους μου να ερμηνευτεί σαν άφεση αμαρτιών .Όχι ,δεν συγχώρεσα κανένα από τους υπαίτιους και ούτε έχω την πρόθεση ούτε τώρα ,ούτε στον μέλλον να συγχωρήσω.Μόνον κάποιος αποδείξει ότι συνειδητοποίησε (με πράξεις όχι με λόγια και ούτε πολύ αργά ) την ενοχή και την υπαιτιότητα του φασισμού ,ότι τον καταδικάζει και είναι αποφασισμένος να τον ξεριζώσει απ’ τη συνείδηση τη δική του και των άλλων ,τότε ναι ,εγώ που δεν είμαι χριστιανός ,θα ακολουθήσω την εβραϊκή και χριστιανική εντολή να συγχωρήσω τον εχθρό μου ,αλλά ο εχθρός που έχει μεταμεληθεί παύει να είναι εχθρός.

No Place on Earth. (2012 ………..

εκδήλωση προβολή του ντοκιμαντέρ No Place on Earth. (2012

H Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, με την υποστήριξη του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, διοργανώνει την Τετάρτη 14 Μαΐου 2014, και ώρα 18.30 στην αίθουσα Παύλος Ζάννας (Κινηματογράφος Ολύμπιον) την προβολή του ντοκιμαντέρ No Place on Earth.
No Place on Earth. (2012). Τον Οκτώβριο του 1942, η Έστερ Στέρμερ, μέλος της Εβραϊκής κοινότητας της Ουκρανίας, προσπαθεί απεγνωσμένα να σώσει την οικογένειά της από τη μανία εξόντωσης των Ναζί. Μαζί με άλλα μέλη της εβραϊκής κοινότητας, παραμένουν κρυμμένοι κάτω από τη γη για σχεδόν ενάμιση χρόνο. Είναι το μεγαλύτερο διάστημα υπόγειας διαμονής χωρίς διακοπή που έχει καταγραφεί ποτέ. Αυτή η συγκλονιστική ιστορία βρήκε στο φως, όταν ένας εξερευνητής σπηλαίων, ο κυπριακής καταγωγής Chris Nicola, σκόνταψε πάνω σε κατάλοιπα που είχαν αφήσει πίσω τους οι κάτοικοι των σπηλαίων, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέτα από εκτεταμένη έρευνα και αποφασιστικότητα, ο Nicola καταφέρνει να εντοπίσει μερικούς από τους επιζώντες και τους δίνει την ευκαιρία να μοιραστούν την απίστευτη ιστορία τους.

Η προβολή διοργανώνεται σε συνεργασία με την Πρεσβεία του Καναδά στην Αθήνα και η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

 

Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο….

Θα παραθέσω αποσπάσματα του μυθιστορήματος με τον παραπάνω τίτλο του Ούγγρου νομπελίστα συγγραφέα Ίμρε Κέρτες,γιατί ο τρόπος που μιλάει για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης είναι πολύ διαφορετικός με τα όσα έχω διαβάσει έως τώρα .Ομολογώ πως πολύ με ξένισε ο τρόπος που αφηγόταν τον εγκλεισμό του και τις εμπειρίες του στα στρατόπεδα μια και ο ίδιος είναι επιζών του Άουσβιτς και του Μπιρκενάου .Πολλές φορές με θύμωνε αρκετά.Ωστόσο για να τον καταλάβει κανείς πρέπει να διαβάσει πολύ προσεκτικά από την αρχή ως το τέλος την αφήγησή του χωρίς να χάσει καθόλου ούτε μια πρόταση για να μπει στην ψυχοσύνθεση του έφηβου ,που ακόμα δεν έχει ξεκινήσει την ζωή του ,δεν έχει καταλάβει τον κόσμο και τους ανθρώπους γύρω του και είναι υποχρεωμένος να περάσει από μια τέτοια εμπειρία ……….

«Συνήθως παίζουμε χαρτιά ,σήμερα όμως η μεγαλύτερη αδερφή δεν έχει κέφια για κάτι τέτοιο .ήθελε να μιλήσει πρώτα μαζί μας ,για ένα πρόβλημα ,ένα ζήτημα που τελευταία την απασχολεί πολύ:τελευταία την προβληματίζει ιδιαίτερα το κίτρινο αστέρι.Στην πραγματικότητα «το βλέμμα του κόσμου» την είχε κάνει να προσέξει την αλλαγή-γιατί πιστεύει ότι ο κόσμος έχει αλλάξει απέναντί της και βλέπει στο βλέμμα τους ότι την« μισούν».Ακόμα και σήμερα το πρωί έτσι το ένιωσε ,όταν η μητέρα της της ζήτησε να πάει να ψωνίσει.Μου φαίνεται ότι βλέπει τα πράγματα κάπως υπερβολικά .Εγώ τουλάχιστον δεν έχω παρατηρήσει κάτι τέτοιο .Υπάρχουν και στη δουλειά μου ανάμεσα στους αρχιμάστορες ,άνθρωποι που όλοι ξέρουν ότι δεν χωνεύουν τους Εβραίους ,παρ’ όλα αυτά με μας τους νεαρούς πιάνουν φιλίες .Μ’ αυτό δεν αλλάζει τίποτα από τα όσα πιστεύουν. Ύστερα μου ήρθε στο νου το παράδειγμα του φούρναρη και προσπάθησα να εξηγήσω στο κορίτσι ότι στην πραγματικότητα δεν μισούσε την ίδια ,δεν τη μισούσε δηαδή ως άτομο -αφού τελικά ούτε καν την ήξερε- παρά μισούσε μάλλον την ιδέα «Εβραίος»Εκείνη τότε μου εξήγησε ότι αυτό ακριβώς σκεφτόταν ,γιατί κατά βάθος δεν ήξερε καλά καλά τί είναι .Η Άννα Μαρία της απάντησε ότι αυτό όλοι το ξέρουν :είναι μια θρησκεία .Δεν την ενδιέφερε όμως αυτό αλλά το «νόημα.».«Σε τελική ανάλυση πρέπει να ξέρει κανείς γιατί τον μισούν»-έτσι είπε.Παραδέχτηκε ότι στην αρχή δεν το καταλάβαινε καθόλου όλο αυτό και ένιωθε θιγμένη που ο κόσμος την περιφρονούσε «μόνο και μόνο επειδή είμαι Εβραία »;τότε αισθάνθηκε για πρώτη φορά -έτσι είπε-ότι υπήρχε κάτι που την χώριζε από τους άλλους ανθρώπους και ότι ανήκε κάπου αλλού..ύστερα άρχισε να σκέφτεται προσπάθησε και μέσα από βιβλία και συζητήσεις να εξηγήσει το όλο θέμα και έτσι κατάλαβε ότι γι’ αυτό ακριβώς τη μισούσαν.Πιστεύει δηλαδή ότι «εμείς οι Εβραίοι είμαστε διαφορετικοί από τους άλλους», ότι η διαφορετικότητα είναι το ουσιώδες και για το λόγο αυτό οι άνθρωποι μισούν τους Εβραίους.Είπε ακόμα ότι παράξενο για κείνη είναι να ζει «έχοντας συναίσθηση αυτής της διαφορετικότητας» και ότι γι’ αυτό άλλοτε νιώθει κάτι σαν περηφάνια κι άλλοτε κάτι σαν ντροπή.Θέλησε να μάθει τι νιώθαμε εμείς γι’ αυτή τη διαφορετικότητά μας,αν είμαστε περήφανοι ή αν ντρεπόμαστε.Η αδεφρή της και η Άνννα Μαρία δεν μπορούσαν να πουν κάτι με βεβαιότητα .Αλλά κι εγώ μέχρι τώρα δεν είχα αφορμή για τέτοια συναισθήματα.Άλλωστε αυτή τη διαφορά δεν μπορεί να την ορίσει κανείς μόνος του.Σε τελική ανάλυση ακριβώς γι’ αυτό το λόγο υπάρχει το κίτρινο αστέρι ,απ’ όσο ξέρω.Και φυσικά της είπα να το σκεφτεί κι αυτό Εκείνη όμως επέμενε πεισματικά:«Τη διαφορά την έχουμε μέσα μας».Κατά τη γνώμη μου το σημαντικότερο αντίθετα είναι αυτό που βγάζουμε προς τα έξω.Συζητήσαμε πολύ ώρα-δεν ξέρω γιατί,αφού για να πω την αλήθεια δεν καλοκαταλάβαινα γιατί το ζήτημα αυτό ήταν τόσο ζημαντικό.Στον τρόπο σκέψης της ,υπήρχε όμως κάτι που μ’ ενοχλούσε κάπως.Κατά τη γνώμη μου τα πράγματα είναι πού πιο απλά.Μάλιστα κι έπειτα ήθελα να νικήσω σ’ αυτή τη λογομαχία φυσικά.Αλλά και η Άννα Μαρία φανόταν κάθε τόσο ότι κάτι ήθελε να πει ,δεν τα κατάφερε όμως γιατί εμείς οι δύο δεν της δίναμε πια μεγάλη σημασία.

Τελικά έφερα ένα παράδειγμα……………Είχα διαβάσει πρόσφατα ένα βιβλίο ,κάτι σαν μυθιστόρημα :ένας ζητιάνος κι ένας πρίγκηπας,που αν εξαιρέσουμε αυτή τη διαφορά έμοιαζαν στο πρόσωπο και στην κορμοστασιά τόσο πολύ που σχεδόν  τους μπέρδευε κανείς ,από καθαρή περιέργεια πήραν ό ένας την μοίρα του άλλου, μέχρι που ο ζητιάνος έγινε τελικά κανονικός πρίγκηπας και ο πρίγκηπας κανονικός ζητιάνος..Είπα στο κορίτσι να το φανταστεί στη δική της περίπτωση.,,,,,Ας  υποθέσουμε ότι της συνέβη όταν ήταν ακόμα πολύ μικρή ,προτού ακόμα αρχίσει να μιλάει και να θυμάται  και άσχετα πως ,ας υποθέσουμε ότι με κάποιον τρόπο την είχαν αλλάξει με άλλο παιδί ή ότι με κάποιο τρόπο την είχαν μπερδέψει με το παιδί μιας άλλης οικογένειας ,της οποίας από φυλετικής πλευράς δεν είχαν κανένα πρόβλημα.Σ’ αυτή λοιπόν την υποθετική περίπτωση θα ένιωθε το άλλο κορίτσι τη διαφορετικότητα και φυσικά θα φορούσε και το κίτρινο αστέρι ,ενώ εκείνη λόγω των στοιχείων που υπάρχουν γι’ αυτή ,θα έβλεπε τον εαυτό της- και φυσικά θα την έβλεπαν και οι άλλοι έτσι-σαν τους υπόλοιπους ανθρώπους και δεν θα είχε την παραμικρή ιδέα για όλη αυτή τη διαφορετικότητα .Αυτό απ’ ότι είδα την επηρέασε πολύ ,Στην αρχή έμεινε σιωπηλή ,έπειτα όμως τα χείλη της άνοιξαν ανεπαίσθητα ,σαν να ήθελε κάτι να πει.Ύστερα όμως δεν συνέβη αυτό,αλλά κάτι άλλο πολύ πιο παράξενο ,ξέσπασε σε κλάματα……………έσκυψα πάνω της  προσπάθησα ν’ αγγίξω τα μαλλιά της ,τους ώμους της και το χέρι της και παρακαλούσα ταυτόχρονα να μην κλαίει.Εκείνη όμως μου φώναξε σκληρα και με φωνή που έσπαγε κάθε τόσο ,ότι αν δεν είχε να κάνει με την ιδιαιτερότητά μας ,τότε τα πάντα δεν ήταν παρά καθαρή σύμπτωση  και ότι αν μπορούσε να ήταν κάποια άλλη ,τότε «όλα αυτά δεν έχουν κανένα νόημα» και ότι αυτή ήταν μια σκέψη που κατά τη γνώμη της «είναι  αφόρητη ».

…………………………………………………..

Από τον  επίλογο το παρακάτω:

Ο καθένας έκανε τα βήματά του για όσο καιρό μπορούσε :το ίδιο κι εγώ ,κι αυτό όχι μόνο στη φάλαγγα του Μπίρκενάου ,αλλά κι εδώ στην πατρίδα .Το έκανα με τον πατέρα μου ,με την μητέρα μου ,με την Άννα Μαρία και – ίσως τα δυσκολότερα – με τη μεγαλύτερη αδερφή..Τώρα θα μπορούσα να της πω τι σημαίνει να είσαι «Εβραίος »: τίποτα για μένα τίποτα απολύτως ,τίποτα όσο τα βήματα δεν αρχίζουν να γίνονται βήματα.Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν είναι αλήθεια ,δεν υπάρχει άλλο αίμα ,δεν υπάρχει τίποτα παρά μόνο ……….κόμπιασα ,τότε όμως θυμήθηκα ξαφνικά την έκφραση του δημοσιογράφου :υπάρχουν μόνο οι δεδομένες συνθήκες και μέσα σ’ αυτές τα νέα δεδομένα .έζησα κι εγώ μια δεδομένη μοίρα .Δεν ήταν η μοίρα μου ,την έζησα όμως -και δεν καταλάβαινα γιατί δεν χωρούσε στο μυαλό τους ότι τώρα κάτι έπρεπε να κάνω μ’ αυτήν, κάπου να την στερεώσω ,κάπου να την προσαρμόσω ,ότι τώρα δεν αρκούσε να μου λένε ότι ήταν λάθος ,ατύχημα ,κάτι σαν γκάφα ή ότι πιθανώς δεν συνέβη καθόλου ενδεχομένως.έβλεπα βέβαια ,το έβλεπα ξεκάθαρα ότι δεν με καταλάβαινα πολύ καλά και ότι διάφορα από αυτά που έλεγα τους εκνεύριζαν Έβλεπα πως ο κύριος Στάινερ με διέκοπτε κάθε τόσο και ήταν σχεδόν έτοιμος να πεταχτεί όρθιος ,έβλεπα πως ο άλλος τον συγκρατούσε και τον άκουσα μάλιστα να λέει: «Αφήστε τον ,δεν βλέπετε ότι θέλει απλώς να μιλήσει;Αφήστε τον λοιπόν να μιλήσει».Κι εγώ συνέχισα να μιλάω ,μάταια προφανώς και μάλλον κάπως ασυνάρτητα.Αλλά ακόμα κι έτσι τους εξήγησα ότι δεν είναι δυνατόν να ξεκινήσει κανείς μια καινούργια ζωή και ότι το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να συνεχίσει την παλιά.Εγώ και κανένας άλλος έκανα τα δικά μου βήματα και πιστεύω με ευπρέπεια .Το μοναδικό μελανό σημείο ,το μοναδικό λαθάκι για το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να με κατηγορήσει κάποιος,το μόνο τυχαίο πράγμα είναι ότι είμασταν εδώ τώρα και συζητάμε -γι’ αυτό όμως δεν έφταιγα καθόλου .Μήπως ήθελαν όλη αυτή η ευπρέπεια και όλα τα προηγούμενα βήματά μου να χάσουν το νόημά τους;Γιατί όλη αυτή η αλλαγή φρονημάτων ,γιατί όλο αυτό το πείσμα ,γιατί όλη αυτή η απροθυμία να καταλάβουν ;όταν υπάρχει μοίρα τότε η ελευθερία είναι αδύνατη :όταν όμως -συνέχισα να λέω, ακόμα πιο έκπληκτος και ο ίδιος ,με ακόμα μεγαλύτερη έξαψη -υπάρχει ελευθερία θα πει -σταμάτησα ,όμως μόνο για να πάρω ανάσα -θα πει ότι η μοίρα είμαστε εμείς οι ίδιοι – αυτό κατάλαβα ξαφνικά και μάλιστα αυτή τη στιγμή τόσο ξεκάθαρα όσο ποτέ άλλοτε .Λυπόμουν μάλιστα λιγάκι που είχα αυτούς μπροστά μου κι όχι κάποιους πιο ευφυείς ,πιο αξιοπρεπείς αντίπαλους θα έλεγα .Ήταν παρόντες όμως, είναι -αυτό διαισθανόμουν τουλάχιστον εκείνη τη στιγμή -παρόντες παντού, και εν πάσει περιπτώσει ήταν παρόντες όταν αποχαιρετίσαμε τον πατέρα  μου.Έκαναν κι αυτοί τα δικά τους βήματα .Ήξεραν κι εκείνοι τα πάντα εκ των προτέρων ,είχαν κι εκείνοι προβλέψει τα πάντα ,είχαν κι εκείνοι αποχαιρετήσει τον πατέρα μου σαν να γινόταν κι όλας η κηδεία του κι αργότερα έγιναν κι αυτοί μαλλιά κουβάρια για το αν έπρεπε να πάω στο Άουσβιτς με το τοπικό τρένο ή καλύτερα με το τραμ …..τότε όμως δεν πετάχτηκε όρθιος μόνο ο κύριος Στάινερ ,αλλά κι ο γέρο Φλάισμαν .Εξακολουθούσε βέβαια να  προσπαθεί να συγκρατήσει τον άλλο, δεν τα κατάφερνε όμως πια .»Τι;» φώναξε αποπαίρνοντάς με με κατακόκκινο πρόσωπο ,χτυπώντας το στήθος του με τη γροθιά του:«Στο τέλος θα φταίμε κι από πάνω εμείς τα θύματα;»- κι εγώ προσπάθησα να του εξηγήσω ότι το θέμα δεν είναι ποιός φταίει ,το θέμα είναι να καταλάβουμε κάτι ,πολύ απλό.για χάρη της λογικής,από ευπρέπεια θα έλεγα .Δεν μπορεί κανείς ας προσπαθήσουν να το καταλάβουν ,δεν μπορεί ακνείς να μου πάρει τα πάντα ,δεν γίνεται να μη μου επιτραπεί να είμαι ούτε νικητής ,ούτε νικημένος ,ούτε η αιτία ,ούτε το αποτέλεσμα ,ούτε να γελιέμαι ,ούτε να έχω δίκιο ,μπορώ -σχεδόν τους ικέτευα πια να προσπαθήσουν να καταλάβουν :δεν μπορώ να καταπιώ έτσι απλά την ανόητη πικρία του να είσαι απλώς αθώος.Φυσικά όμως παρατήρησα δεν θέλουν να καταλάβουν τίποτα κι έτσι πήρα το σακίδιο και τον σκούφο μου κι έφυγα ,συνοδευόμενος από κάποιες μπερδεμένες λέξεις και κινήσεις κάποιες  ανολοκλήρωτες χειρονομίες και κάποιες προτάσεις που έμειναν στον αέρα.

 

Νύχτα και ομίχλη……

Με αφορμή το θάνατο(1-3-2014) του σκηνοθέτη Αλέν Ρενέ (Alain Resnais) ,σκηνοθέτη του« Χιροσίμα αγάπη μου »,«πέρυσι στο Μάριενμπαρ »και «Providence»,σκηνοθέτη στενά συνδεδεμένου με το κινηματογραφικό ρεύμα του Nouvelle Vaque  ας δούμε το ντοκυμαντέρ του« Νύχτα και ομίχλη» που έχει σαν θέμα το Ολοκαύτωμα …………

δυστυχώς το βίντεο που είχε ολόκληρο το ντοκυμαντέρ αφαιρέθηκε ,και δεν βρήκα άλλο που να δείχνει ολόκληρο το ντοκυμαντέρ.έτσι έβαλα αυτό σαν μικρό δείγμα ………….

Oldest Living Pianist, Holocaust Survivor, Alice Herz-Sommer

Πέθανε την Κυριακή στο Λονδίνο ,η πιο γηραιά ,όπως εκτιμάται επιζήσασα του Ολοκαυτώματος.Μουσικός γεννημένη στην Πράγα το 1903 ,επιβίωσε από το στρατόπεδο Τερεζίενσταντ που την είχαν οι Ναζί, ωστόσο ο άνδρας της και η μητέρα της δεν τα κατάφεραν .Ο γιος της Ραφαέλ επέζησε του πολέμου κι έγινε καταξιωμένος μουσικός.Πέθανε το 2001 .

Έζησε για κάποιο διάστημα στο Ισραήλ και αργότερα μετακόμισε μόνιμα στην Βρετανία .

Ο εγγονός της επιβεβαίωσε τον θάνατό της λέγοντας:« Η Άλις Σόμερ απεβίωσε ειρηνικά σήμερα το πρωί ,στο κρεβάτι της ,κοντά στην οικογένειά της .Πολλά έχουν γραφτεί γι’ αυτήν ,αλλά για εμάς που την ξέραμε καλά ήταν η αγαπημένη μας Τζίτζι.Μας αγαπούσε πολύ, γελούσαμε όλοι μαζί και μας δίδαξε την αγάπη για την μουσική.Αποτέλεσε έμπνευση και ο κόσμος μας θα είναι φτωχότερος χωρίς αυτήν.»

Το ντοκυμαντέρ που εξιστορεί τη ζωή της με τίτλο «The lady in  number  6» έχει προταθεί για Όσκαρ καλύτερου ντοκυμαντέρ μικρού μήκους.