ΣΤΟΥΣ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΕΣ ΜΟΥ

An meine Landsleute

 

*

*

                                                        . Στον Βίλχελμ Πικ

Εσείς, που επιζήσατε μέσα σε πεθαμένες πόλεις

Τώρα επιτέλους δείξτε οίκτο για τους ίδιους τους εαυτούς σας!

Σε νέο πόλεμο μην τραβήξετε ποτέ, φτωχοί μου

Λες και οι παλιοί να μη σας έχουνε χορτάσει:

Σας ικετεύω, δείξτε οίκτο για τους ίδιους τους εαυτούς σας!

.

Εσείς οι άντρες, το φτυάρι αδράξτε, κι όχι το μαχαίρι!

Θα καθόσασταν τώρα τελικά κάτω από στέγη

Αν το μαχαίρι δεν είχατε ξεθηκαρώσει

Και κάτω από στέγη βέβαια κάθεται κανείς καλύτερα.

Σας ικετεύω, το φτυάρι αδράξτε, κι όχι το μαχαίρι!

.

Εσείς παιδιά για να γλυτώσετε απ’ τον πόλεμο

Με τους γονείς σας πρέπει καθαρά να εξηγηθείτε.

Πέστε τους δυνατά, ότι σ’ ερείπια δεν θέλετε να ζήτε

Ούτε να υποφέρετε όλα αυτά που πέρασαν οι ίδιοι:

Εσείς παιδιά, για να γλυτώσετε απ’ τον πόλεμο!

.

Εσείς μανάδες, που ο λόγος σας έχει δοθεί

Να υποστηρίξετε τον πόλεμο ή όχι

Σας ικετεύω, άστε να ζήσουν τα παιδιά σας !

Για να ‘ναι η γέννα κι όχι ο θάνατος που σας χρωστάνε:

Εσείς μανάδες, άστε να ζήσουν τα παιδιά σας! 

Νοέμβρης 1949

Μπέρτολτ Μπρεχτ

Περί τέχνης.

Αν ο καλλιτέχνης δεν θέλει να είναι παπαγάλος ή μαϊμού, πρέπει να κάνει κτήμα του τη γνώση της εποχής του, πάνω στην κοινωνική ζωή, παίρνοντας μέρος στους ταξικούς αγώνες.
Μπορεί αυτό να φανεί σε μερικούς σαν κατάπτωση, μιας και τοποθετούν την τέχνη, αφού προηγουμένως έχει τακτοποιηθεί η αμοιβή, στις πιο ψηλές σφαίρες.
Όμως, οι περισσότερες αποφασιστικές μάχες του ανθρώπινου γένους δίνονται πάνω στη γη, όχι στους αιθέρες, και «έξω» στη ζωή, όχι μες στους εγκεφάλους.
Κανείς δε μπορεί να υψωθεί πάνω από τις αντιμαχόμενες τάξεις, γιατί κανείς δε μπορεί να υψωθεί πάνω από τον άνθρωπο.
Η κοινωνία δεν έχει κανένα κοινό μεγάφωνο, όσο είναι χωρισμένη σε αντιμαχόμενες τάξεις. Έτσι, όσοι λένε πως δεν ανήκουν σε κόμματα και δεν ανακατεύονται στην πολιτική σημαίνει πως ανήκουν στην άρχουσα τάξη.
 
Μπέρτολτ Μπρεχτ . Μικρό όργανο για το θέατρο, 194950927759693_5965a38802_o

Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΕΥΝΑΣ.

Die literatur wird durchforshct werden.

_MG_0210

I.

Αυτοί που στις χρυσές καρέκλες είναι θρονιασμένοι για να γράφουν

Θα ρωτηθούν γι’ αυτούς που

Υφάναν τα παλτά τους.

Όχι για τις περίλαμπρές τους σκέψεις

Θα γίνουν τα βιβλία τους αντικείμενο έρευνας, μα

Κάθε τυχαία τους φράση που αφήνει κάτι να φανεί

Γι’ αυτούς που υφάναν τα παλτά τους

Θα διαβαστεί με ενδιαφέρον, γιατί μπορεί να ‘χει να κάνει

                                με χαρακτηριστικά

Των φημισμένων προγόνων.

Ολόκληρες λογοτεχνίες

Με τις πιο περίπλοκες εκφράσεις συνταγμένες

θα ερευνηθούν για σημάδια

που να δείχνουν πως ζήσανε κι επαναστάτες εκεί που κυριαρχούσε η

                                                                    καταπίεση.

Οι σπαραχτικές ικεσίες σε αθάνατα όντα

Θα σημαίνουν πως κείνη την εποχή θνητοί καθόταν πάνω στους

                                                                             θνητούς.

Η πανάκριβη μουσική των λέξεων μόνο θα διηγείται πως

Κείνη την εποχή για τους πολλούς ψωμί δεν είχε.

 

ΙΙ.

Αλλά θα ‘ρθει ένας καιρός να επαινεθούνε

Αυτοί που στο γυμνό χώμα κάτσανε να γράψουν

Αυτοί που ανάμεσα στους χαμηλούς καθήσαν

Αυτοί που κάθησαν πλάι στους αγωνιστές.

Αυτοί που διηγηθήκανε τα βάσανα των χαμηλών

Αυτοί που διηγηθήκανε των αγωνιστών τα κατορθώματα

Με μεγάλη τέχνη. Στην ευγενική γλώσσα

που προηγούμενα ήταν προορισμένη

Για την εξύμνιση των βασιλιάδων.

 

Οι περιγραφές τους για τα κακά και οι εκκλήσεις τους

Έχουν ακόμα πάνω τους τα δαχτυλικά αποτυπώματα

Των χαμηλών. Γιατί σ’ αυτό

Τα μεταδόσανε, αυτοί

Τα μεταφέραν παραπέρα κάτω από τα βουτηγμένα στον ιδρώτα τους

                                                        πουκάμισα

Περνώντας τα μέσα απ’ τα μπλόκα της αστυνομίας

Στους όμοιούς τους.

 

Ναι, θα ‘ρθει σίγουρα μια τέτοια εποχή, που

Αυτοί οι έξυπνοι φιλικοί άνθρωποι

Οι οργισμένοι και γεμάτοι ελπίδα

Αυτοί που κάτσανε στο γυμνό χώμα για να γράψουν

Αυτοί που χαμηλοί κι αγωνιστές τους περιβάλαν

Δημόσια θα επαινεθούνε.

 

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Μετάφραση ΝΑΝΤΙΑ ΒΑΛΑΒΑΝΗ

Μετανάστες..

 

 

 

Για τον όρο μετανάστες


Λαθεμένο μου φαινόταν πάντα τ’ όνομα που μας δίναν:
«Μετανάστες».
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους. Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη. Ούτε
και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά. Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα ‘ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά
στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ’ ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα
ν’ απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτ’ απ’ όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! Ακούμε ίσαμ’ εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ’ τα στρατόπεδα τους. Εμείς
οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει. Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ . Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.

Μπέρτολτ Μπρεχτ
Ποιήματα, μτφρ. Μάριος Πλωρίτης, Θεμέλιο

 

 

Πρόσφυγες


Από την άλλη πλευρά
της φωτογραφίας γράφω για να θυμάμαι
όχι το που και πότε αλλά ποιος
Δεν είμαι εγώ στη φωτογραφία
Τίποτε δεν μας άφησαν
να πάρουμε μαζί μας
Μόνον αυτή την φωτογραφία
Αν τη γυρίσετε από την άλλη θα με δείτε
Εσύ είσαι στη φωτογραφία, με ρωτούν
Δεν ξέρω τι να σας πω

Γιώργος Χουλιάρας
Δρόμοι της μελάνης, Νεφέλη, 2005

ΟΙ ΠΙΟ ΦΤΩΧΟΙ ΣΥΜΜΑΘΗΤΕΣ ΑΠ’ ΤΟΥΣ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΩΝ ΠΡΟΑΣΤΙΩΝ.

Οι πιο φτωχοί συμμαθητές με τα λεπτά παλτά τους

Ερχόταν καθυστερημένοι στο πρωινό μάθημα πάντα

Γιατί μοιράζαν γάλα ή εφημερίδες για τις μάνες τους.

Οι δάσκαλοι

Τους γράφανε στο μαύρο τους τεφτέρι και τους βρίζαν.

Για κολατσιό δε φέρναν τίποτα μαζί τους. Στα διαλείμματα

Γράφαν μέσα στους καμπινέδες τα μαθήματά τους.

Αυτό απαγορευότανε. Τα διαλείμματα

Ήτανε για αναψυχή και για φαΐ.

Σαν το δεκαδικό αριθμό του π δεν ξέρανε

Ρωτούσανε οι δάσκαλοι: Γιατί

Δεν έμενες καλύτερα στη λάσπη, απ’ όπου έρχεσαι;

Στους πιο φτωχούς μαθητές απ’ τους συνοικισμούς των προαστίων

Υπόσχονταν κατώτερες θέσεις στις δημόσιες υπηρεσίες.

Γι’ αυτό το περιεχόμενο των

Βρώμικων σχολικών βιβλίων τους από δεύτερο χέρι αγορασμένων

Με τον ιδρώτα του προσώπου τους μαθαίνανε απ’ έξω

Μαθαίνανε να γλείφουνε τις μπότες του δασκάλου και

Τις μανάδες τους τις ίδιες να καταφρονούνε.

Τα κατώτερα πόστα των πιο φτωχών μαθητών απ’ τους συνοικισμούς των

προαστίων

Βρισκότανε κάτω από το χώμα. Η καρέκλα του γραφείου τους

δεν είχε κάθισμα. Θέα τους

Είχανε τις ρίζες των μικρών φυτών . Γιατί

τους βάλανε

Να μάθουνε ελληνική γραμματική και για τις εκστρατείες του Καίσαρα

Του θείου τον τύπο και τον αριθμό του π;

Στους ομαδικούς τάφους της Φλάνδρας, που γι’ αυτούς

ήτανε προορισμένοι

Τι άλλο τους χρειαζότανε πέρα από

Λίγο ασβέστη;

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ

Ποιήματα

Μετάφραση: Νάτια Βαλαβάνη.

Ο ΓΕΙΤΟΝΑΣ

Der Nachbar

Είμαι ο γείτονας. Εγώ τον κατήγγειλα.

Στο σπίτι μας δεν θέλουμε

Ταραχοποιούς.

.

Όταν εμείς κρεμάσαμε απ’ έξω τη σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό

Αυτός δεν κρέμασε τη δικιά του

Κι όταν γι’ αυτό τον προκαλέσαμε

Μας ρώτησε αν στην τρύπα μας

Που μένουμε με τέσσερα παιδιά

Έχει ακόμα χώρο για ένα σημαιοκόνταρο.

Σαν είπαμε πως πάλι πιστεύουμε στο μέλλον

Έβαλε τα γέλια.

.

Τ’ ότι στη σκάλα τον χτυπούσαν

Δεν μας άρεσε, Του σκίσανε τη φόρμα.

Αυτό δεν ήταν αναγκαίο. Φόρμες τόσες πολλές

Κανείς μας δε διαθέτει.

.

Μα τώρα πήρε πόδι τουλάχιστο, και στο σπίτι βασιλεύει ησυχία.

Αρκετές έγνοιες βαραίνουν το κεφάλι μας, πρέπει

Τουλάχιστο να ‘χουμε ησυχία.

.

Βλέπουμε κιόλας πως κάμποσοι άνθρωποι

Γυρνάνε αλλού το βλέμμα σαν μας συναντάνε. Μα,

Αυτοί που ήρθαν και τον πιάσανε, μας λένε

ότι φερθήκαμε σωστά.

Μπέρτολτ Μπρεχτ

BERTOLT BRECHT

Μετάφραση Νάντια Βαλαβάνη.

Ο ανθόκηπος.(der Blumengarten )

%ce%ba%ce%af%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%bd%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82-jpg

Στη λίμνη, βαθιά μέσα σ’ έλατα και λεύκες.

Κλεισμένος με τοίχο και θάμνους, ένας κήπος.

Τόσο περίτεχνα φυτεμένος με λουλούδια εποχικά.

Που ανθίζει από το Μάρτη ως τον Οκτώβρη.

Εδώ κάθομαι τα πρωινά, όχι πολύ συχνά

Κι εύχομαι να μπορούσα κι εγώ αδιάκοπα

στους διάφορους καιρούς, στους καλούς, στους κακούς

τούτο ή εκείνο το ευχάριστο να δείχνω.

BERTOLT  BRECHT

ΑΠΟ ΤΑ ΜΠΟΥΚΟΒΙΑΝΑ ΕΛΕΓΕΙΑ

Σαν σήμερα 15 Ιανουαρίου 1919

Σαν σήμερα δολοφονήθηκαν η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ στο Βερολίνο,λίγο πριν τις εκλογές για την Γερμανική εθνοσυνέλευση και σε συνθήκες γενικευμένης αντεπαναστατικής τρομοκρατίας που διενεργείται από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα σε συμμαχία με την καπιταλιστική κυριαρχία, . Η πράξη αυτή, ήταν και οι τίτλοι τέλους για την κομμουνιστική επανάσταση στην Γερμανία, μετά τις επαναστατικές εξεγέρσεις που είχαν ξεσπάσει στο Βερολίνο και άλλες μεγάλες πόλεις της Γερμανίας.
Στη μνήμη τους αφιερώνω τους στίχους του Μπέρτολτ Μπρεχτ,που έγραψε γι’ αυτούς.

ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΛ ΛΙΜΠΚΝΕΧΤ.

Grabschrift für Karl Liebknecht

Ενθάδε κείται
ο Καρλ Λίμπκνεχτ
ο αγωνιστής ενάντια στον πόλεμο.
Όταν τον δολοφόνησαν
η πόλη μας υπήρχε ακόμα.

ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ

Grabschrift für Rosa Luxemburg

Ενθάδε κείται
η Ρόζα Λούξεμπουργκ.
Μια Εβραία από την Πολωνία.
Πρωτοπόρα αγωνίστρια του Γερμανικού προλεταριάτου.
Δολοφονημένη μ’ εντολή
των Γερμανών καταπιεστών.Καταπιεσμένοι
τη διχόνοια θάψτε!

Η ανάκριση………….

Με αφορμή τον θάνατο του Αλβανού κρατούμενου Ηλία Καρέλλι και τα όσα φαίνεται ,σύμφωνα με τις μαρτυρίες ότι έχουν συμβεί αφιερώνω το ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ σαν καταδίκη των γεγονότων και την αδιαφορία μας για τον συνάνθρωπο ,με την επισήμανση πως μπορεί να βρεθούμε εμείς σε μια παρόμοια θέση.Το σύστημα είναι ανάλγητο.

P5170662

Φημολογείται πως οι αρχές μια ανάκριση

θα κάνουν.Στης πόλης τα τετράγωνα

κανένας πια τις νύχτες δεν κοιμάται.

Κανείς δεν ξέρει ποιος είναι αυτός που το ‘χει κάνει

ούτε τι έγκλημα έχει γίνει .

Όλοι είναι ύποπτοι.

Σαν ο λαός τις νύχτες ,υποχρεωμένος είναι ,

τις υποψίες μακριά από την πόρτα του να στρέφει ,

τα καταφέρνουνε το πλήθος τα εγκλήματα των ανωτέρω

Να περνούν

Απαρατήρητα………..