Ζωή, σκέψη και χρήμα………..

Μιλάμε πολύ συχνά για τη λιτότητα που απαρχαιώθηκε λόγω της τεχνολογικής εποχής.Πολύ σωστά.Η λιτότητα είναι κατά κάποιο  ορισμένο τρόπο προϋπόθεση της ευτυχίας και μάλιστα της πνευματικής ικανότητας για απόλαυσηΓι’ αυτό όμως δεν μπορούμε να ζήσουμε λιτά ,γιατί χωρίς χρήματα ,χωρίς όλο και πιο πολλά χρήματα (αυτό το ήξερε ήδη ο Hobbes) είναι κανείς παραδομένος στη βαναυσότητα ,στο θάνατο και στον τρόμο.Χωρίς πολλά χρήματα δεν υπάρχει καμμιά σιγουριά και συνεπώς δεν υπάρχει καμμιά προσωπική ζωή.Από την άλλη τα χρήματα ,που χρειάζεται κανείς για την προστασία του ,για να μπορεί να ζει και να σκέφτεται (αυτό περικλείεται ήδη στο «ζειν») ,δεν τα ‘χει πια κανένας από κείνους που θα ‘χαν την ικανότητα να ζουν και να σκέφτονται.

Μαξ Χορκχάιμερ

Διάθεση για διακοπές…….

P6301456 by christinehag
P6301456, a photo by christinehag on Flickr.

Η έννοια «διάθεση για διακοπές» καταγγέλλει την καθημερινότητα ,όπως και τις διακοπές και τη ζωή που κΟμματιάζεται μέσα της.
Το ότι νοιώθει κανείς την ευτυχία σαν ένα ερέθισμα που προσαρμόζεται στα κελεύσματα της εποχής ,αφήνει να εννοηθεί πόσο έχει προχωρήσει το πράγμα:προαποφασισμένη και προγραμματισμένη ευτυχία.
Στην καθημερινότητα όμως,ανήκει η φαρσοκωμωδία της σοβαρότητας,που ξέρει από μόνη της πως η ευτυχία βρίσκεται κάπου αλλού.
Έτσι έχουν οργανώσει στην εποχή μας οι άνθρωποι την ύπαρξή τους.
ΜΑΞ ΧΟΡΚΧΑΪΜΕΡ

Το τσίρκο…

P6241416 by christinehag
P6241416, a photo by christinehag on Flickr.

Οι ελέφαντες του τσίρκου μπορεί ν’ αναγνωρίζουν σαν δική τους την ανωτερότητα του ανθρώπου ,που δεν μπορεί να νικηθεί στον αγώνα της τεχνικής .
Το επίφοβο ζώο οδηγελιται στην πίστα με μαστίγια και σιδερένιες αρπάγες.Υπακούοντας στη διαταγή ,σηκώνει το δεξί πόδι,το αριστερό,την προβοσκίδα,γυρνάει γύρω από τον εαυτό του,ξαπλώνει με κόπο καταγής και τελικά στέκεται κάτω από το κροτάλισμα της καμτσικιάς στα δυό του πόδια που δεν μπορούν καν να κρατήσουν το βαρύ του σώμα.
Αυτό πρέπει να κάνει ο ελέφαντας εδώ και πολλές εκατοντάδες χρόνια για ν’ αρέσει στους ανθρώπους.
Αλλά δεν λέει κανείς τίποτα εναντίον του τσίρκου ή εναντίον του νούμερου της πίστας .
Το τσίρκο δεν είναι για το ζώο πιο ξένο ή πιο ανάρμοστο ,προφανώς είναι πλησιέστερα στο ζώο απ’ ότι η δουλική εργασία με την οποία εισήλθε ο ελέφαντας στην ιστορία του ανθρώπου.
Στην πίστα όπου η μορφή του ελέφαντα μοιάζει, μπρος στην κουταμάρα των θεατών ,με απεικόνιση της αιώνιας σοφίας που για χάρη της ειρήνης ,κάνει ανάμεσα στους τρελούς κάποιες τρελές κινήσεις ,ξεδιπλώνεται ακόμη η αντικειμενική αντιλογική της εξαναγκασμένης απόδοσης ,που εξυπηρετεί το λογικό σκοπό της ινδικής αγοράς ξύλου.
Το ότι οι άνθρωποι εξαρτώνται από μια τέτοια εργασία ,ώστε να παραδίδονται και οι ίδιοι σ’ αυτήν είναι τελικά μόνο δική τους ντροπή.
Το σκλάβωμα του ζώου ως διαμεσολάβηση της ύπαρξής τους ,μέσω της εργασίας εναντίον της δικής τους και της ξένης φύσης ,έχει την εξής συνέπεια: η ύπαρξή τους είναι τόσο έξω απ’ αυτούς όσο είναι και για το ζώο το νούμερο του τσίρκου.
Αυτό το κατάλαβε ο Rouseau ,όταν έγραφε τα βραβευμένα συγγράματά του «Ο πολιτισμός ως αποβλάκωση»

ΜΑΞ ΧΟΡΚΧΑΪΜΕΡ

περί θρησκείας………

P1301436 by christinehag
P1301436, a photo by christinehag on Flickr.

Τι είναι η θρησκεία με την καλή έννοια;Η παρόρμηση που αντέχει παρά το βάροςτης πραγματικότητας,που δεν καταπνίγεται ποτέ.Η παρόρμηση που λέει ότι πρέπει να γίνει κάτι άλλο ,ότι πρέπει να λυθεί το ξόρκι ,ότι πρέπει να μπούν τα πράγματα στο σωστό δρόμο.Έχουμε θρησκεία κάθε φορά που η ζωή σημαδεύεται ως την τελευταία χειρονομία της απ’ αυτήν την αποφασιστικότητα.
Τι είναι η θρησκεία με την κακή ένννοια;
Είναι η ίδια παρόρμηση αλλά με τη διεστραμμένη της μορφή,ως επιβεβαίωση,προφητεία που χρυσώνει την πραγματικότητα την ίδια στιγμή που την καυτηριάζει.Είναι το ψέμα ότι κάποιο γήινο ή ουράνιο μέλλον δίνει το κακό,τον πόνο,τη φρίκη,ένα νόημα. Το ψέμα δεν χρειάζεται το σταυρό ,κατοικεί ήδη στην οντολογική έννοια της υπερβατικότητας.Όταν η παρόρμηση είναι έντιμη,δεν χρειάζεται απολογία.Δεν προσφέρεται για δικαιολόγηση.

ΜΑΞ ΧΟΡΚΧΑΊΜΕΡ