29 Σεπτεμβρίου 1941 “Η σφαγή του Μπάμπι Γιαρ στην Ουκρανία”

Φωτογραφία που τραβήχτηκε από Γερμανό στρατιώτη κατά την σφαγή στο Μπάμπι Γιάρ (πηγή: ΑΡ)

Ήταν το πρωί μιας μέρας σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου του 1941 στο Μπάμπι Γιαρ, ένα φαράγγι βόρεια του Κιέβου της Ουκρανίας. Ο τόπος αυτός βάφτηκε με το αίμα χιλιάδων ανθρώπων και έμεινε στην ιστορία ως άλλο ένα μεγάλο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας, με θύτη τους ναζί που την εποχή εκείνη είχαν ξεκινήσει την εισβολή στην Σοβιετική Ένωση. Η σφαγή έγινε λίγες μέρες μετά την κατάληψη του Κιέβου από τις ναζιστικές δυνάμεις (19 Σεπτεμβρίου του 1941) .

Το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου 1941 οι ναζιστικές αρχές κατοχής διέταξαν όλους τους Εβραίους του Κιέβου και των περιχώρων να παρουσιαστούν στις 8πμ στη γωνία των οδών Μελνικόφσκι και Ντοκτούροφ, κοντά στο νεκροταφείο της πόλης. Έπρεπε να έχουν μαζί τους την ταυτότητα και όλα τα προσωπικά τους είδη. Οι περισσότεροι από τους 175.000 Εβραίους της περιοχής πίστεψαν ότι θα κατέληγαν σε κάποιο στρατόπεδο εργασίας της ναζιστικής Γερμανίας. Όμως, οι Ναζί είχαν αποφασίσει ήδη από τις 26 Σεπτεμβρίου να τους εκτελέσουν σε αντίποινα για μια σειρά βομβιστικών ενεργειών κατά στρατιωτικών τους εγκαταστάσεων από την σοβιετική αντίσταση. Ο εβραϊκός πληθυσμός του Κιέβου (άνδρες, γυναίκες και παιδιά) συγκεντρώθηκε τελικά στο κοιμητήριο, περιμένοντας τα τρένα που θα τους μετέφεραν στην εξορία, όπως πίστευαν. Μόλις άκουσαν το κροτάλισμα των πολυβόλων κατάλαβαν ότι ήταν ήδη πολύ αργά για να ξεφύγουν από την κόλαση που τους περίμενε. Οι άνδρες των SS και οι Ουκρανοί συνεργάτες τους οδηγούσαν τους Εβραίους σε μικρές ομάδες των 10 ατόμων στο χείλος του φαραγγιού, όπου τους πολυβολούσαν, αφού πρώτα τους έγδυναν και τους χτυπούσαν ανηλεώς αν προέβαλαν αντίσταση.

Οι μονάδες που εκτέλεσαν την συγκεκριμένη επιχείρηση έφεραν την ονομασία Einsatzgruppen (κινητές μονάδες εξόντωσης) που ήταν ομάδες που στελεχώθηκαν κυρίως από Γερμανούς μέλη των SS και αξιωματικούς των αστυνομικών δυνάμεων. Οι μονάδες αυτές τελούσαν υπό τον έλεγχο των γερμανικών αστυνομικών δυνάμεων ασφαλείας (Sicherheitspolizei ή Sipo) και των αξιωματικών της Υπηρεσίας Ασφαλείας (Sicherheitsdienst ή SD), τα Einsatzgruppen είχαν ως αποστολή τους τη δολοφονία όσων θεωρούνταν ότι είναι φυλετικοί ή πολιτικοί εχθροί του καθεστώτος και οι οποίοι βρίσκονταν πίσω από τις γερμανικές γραμμές μάχης στην κατεχόμενη Σοβιετική Ένωση. Στρατιώτες από μονάδες της Einsatzgruppe C ύστερα από την σφαγή στο Μπάμπι Γιαρ, άρχισαν να ψάχνουν τα υπάρχοντα των νεκρών σε αναζήτηση πολύτιμων αντικειμένων.

axis

Μαζί με τους Εβραίους σφαγιάστηκαν χιλιάδες μέλη του μπολσεβίκικου κόμματος, κομμουνιστές μαχητές του Κόκκινου Στρατού, άμαχος πληθυσμός και τσιγγάνοι της Ουκρανίας. Την διαταγή για αυτό το αποτρόπαιο έγκλημα την είχε δώσει ο ίδιος ο Χίμλερ και την εκτέλεσή του ανέλαβε ο στρατηγός Φρίντριχ Γιέκελν. Σύμφωνα με τα ίδια τα SS στο Βερολίνο περισσότεροι από 33.771 Εβραίοι εκτελέστηκαν εκείνη την μέρα και περίπου 60.000 ακόμα άλλοι/ες. Η σφαγή αυτή δεν θα ήταν δυνατή δίχως την συνεργασία των τοπικών συνεργατών των SS στο Κίεβο, όπως άλλωστε και σε άλλες περιπτώσεις κατά την διάρκεια του β’ παγκοσμίου πολέμου, μεταξύ αυτών και αρκετών περιοχών της Ελλαδικής περιφέρειας με έντονο το Εβραϊκό στοιχείο όπως η Θεσσαλονίκη και τα Γιάννενα. Οι Ουκρανοί φασίστες καλωσόρισαν τα στρατεύματα της ναζιστικής Γερμανίας που εισέβαλαν στη χώρα το καλοκαίρι του 1941. Στη γερμανική εισβολή στην Σοβιετική Ένωση, γνωστή με το όνομα «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα», συμμετείχαν 4.000 Ουκρανοί φασίστες και αμέσως μετά την κατάληψη της ουκρανικής πόλης Λβιβ, ο «Οργανισμός Ουκρανών Εθνικιστών» ανακήρυξε την ίδρυση ενός νέου ουκρανικού φασιστικού κράτους.

Η μνήμη της σφαγής του Μπάμπι Γιάρ στις μέρες μας αποκτά πολλαπλή σημασία. Οι παρελάσεις των νεοναζί κατά την διάρκεια του κινήματος Μάινταν στην Ουκρανία, η άνοδος των φασιστικών μορφωμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά ακόμα και οι ίδιες οι φιέστες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σχετικοποιούν έννοιες όπως κομμουνισμός και φασισμός καθιστούν καθήκον το να θυμόμαστε τέτοια γεγονότα, αλλά και να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στις ιστορικές μας προσεγγίσεις και την ορθή αποκατάσταση ιστορικών γεγονότων γενικότερα, πάντα κόντρα στον ιστορικό αναθεωρητισμό της κυρίαρχης ιδεολογίας. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε εν μέσω της κρίσης της κοινωνίας του κεφαλαίου, κάτι που αργά ή γρήγορα, ίσως φέρει μεγαλύτερες τραγικές αλλαγές από αυτές που εκτιμούμε σήμερα. Η ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος παραμένει όμως και αυτό ένα ιστορικό ζητούμενο και αυτήν την φορά θα πρέπει να είναι σε πλήρη σύγκρουση με τα ιερά αυτού του γυάλινου κόσμου της καπιταλιστικής κυριαρχίας και των Εθνών/Κρατών της.

Advertisements

Primo Levi, Τρία ποιήματα

from here:

Primo Levi, Τρία ποιήματα

 

ΚΑΤΑΠΛΟΥΣ (ή Η ΑΠΟΒΙΒΑΣΗ)

Χαρούμενος ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἔπιασε λιμάνι
Ποὺ ἀφήνει πίσω του πελάγη, τρικυμίες
Πού ̓χει τὰ ὄνειρά του ἀγέννητα ἤ, νεκρὰ
Καὶ κάθεται νὰ πιεῖ στὸ καπηλειὸ τοῦ Μπρέμα
Σιμὰ στὴν παραστιὰ κι ὁλόγιομος εἰρήνη.
Χαρούμενος ὁ ἄνθρωπος σβηστὴ φλόγα ποὺ μοιάζει
Ἄμμος ποὺ μοιάζει ποταμίσιας ὄχθης
Ποὺ τὸ φορτίο τ’ ἀπόθεσε κι ἔχει τὸ μέτωπο καθάριο
Καὶ ποὺ στῆς δημοσιᾶς τὸ χεῖλος ξαποσταίνει.
Δὲν φοβᾶται, δὲν ἐλπίζει μήτε προσδοκᾶ,
Μόνο καρφώνει τὰ μάτια
στὸν ἥλιο, ποὺ φεύγει

***

ΔΕΥΤΕΡΑ

Τί εἶναι ἀπὸ ἕνα τραῖνο θλιβερότερο;
Ποὺ φεύγει ὅταν πρέπει, ποὺ
Δὲν ἔχει παρὰ μιὰ φωνὴ μονάχα
Ποὺ δὲν ἔχει παρά, ἕναν δρόμο.
Τίποτα θλιβερότερο ἀπὸ ἕνα τραῖνο.
Ἴσως ἕνα ἄλογο ποὺ τό ̓χουνε νὰ κουβαλάει.
Δεμένο μὲ τὴ λαιμαριά του
Ἀνήμπορο ἀκόμη καὶ στὸ πλάι νὰ κοιτάξει.
Προχωρῶ, ἡ ζωή του.
Κι ἕνας ἄνθρωπος;
Ἕνας ἄνθρωπος, δὲν εἶναι θλιβερός;
Ἂν γιὰ καιρό, ζεῖ μοναχός του
Ἂν πὼς ὁ χρόνος, τέλειωσε πιστεύει
Θλιβερὸς καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι

17 Ἰανουαρίου τοῦ 1946.

***

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΚΟΡΑΚΙΟΥ

«Ἀπὸ πολὺ μακριὰ εἶμαι φερμένο
Κακὰ μαντάτα γιὰ νὰ φέρω.
Πέρασα τὸ βουνὸ
Τὸ σύννεφο ἔσκισα τὸ χαμηλὸ
Καὶ σὲ στέρνες τὴν κοιλιά μου καθρέφτισα.
Πέταξα χωρὶς νὰ ξαποστάσω
Γιὰ μίλια ὁλόκληρα χωρὶς νὰ ξαποστάσω
Γιὰ νά ’βρω τὸ παράθυρό σου
Γιὰ νά ’βρω τὸ αὐτί σου
Τὸ καινούριο κακὸ νὰ σοῦ πῶ
Ποὺ τὴν χαρὰ τοῦ ὕπνου θὰ σοῦ πάρει
Ποὺ τὸ ψωμὶ καὶ τὸ κρασὶ θὰ σοῦ τὰ μαγαρίσει
Ποὺ κάθε βράδυ στὴν καρδιὰ θὰ σοῦ θρονιάζεται».
Αἰσχρὰ τραγουδοῦσε, χορεύοντας
Πέρα ἀπ’ τὸ τζάμι, πάνω στὸ χιόνι.
Σὰν ἔπαψε, κοίταξε ὅλο μοχθηρία
Σταύρωσε μὲ τὸ ράμφος του τὸ χῶμα
Καὶ ἅπλωσε τὰ μαῦρα του φτερά.

*Μετάφραση: Χρῖστος Κρεμνιώτης

**Ο Primo Levi γεννήθηκε τὸ 1919. Ἦταν Ἰταλοεβραῖος συγγραφέας καὶ ποιητής. Τὸ 1943 φυλακίστηκε στὸ στρατόπεδο συγκέντρωσης τοῦ Ἄουσβιτς. Τὶς ἐμπειρίες του ἀπὸ τὴ ζωὴ στὸ Ἄουσβιτς τὶς κατέγραψε στὸ δημοφιλέστερο ἔργο του, τὸ Ἐάν αὐτὸ εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Πέθανε αὐτοκτονώντας τὸ 1987.
***Τα ποιήματα δημοσιεύτηκαν στο περιιοδικό “Νέο Επίπεδο” τεύχος 41/1, Απρίλης 2014.

«Αφηγήσεις #07» Μια μαρτυρία του κομμουνιστή Werner Schmiedgen

9 Γερμανοί αντιφασίστες μαζί με αντάρτες του ΕΛΑΣ

“Μια μέρα βρεθήκαμε σε ένα χωριό κοντά στην Θεσσαλονίκη. Οι κάτοικοι μας υποδέχτηκαν με τρελό ενθουσιασμό, εμείς οι πέντε Γερμανοί ΕΛΑΣίτες δε μπορούσαμε να αντισταθούμε στην φιλοξενία που μας κατέκλυζε. Έπρεπε όμως να παρουσιαστούμε στο μεσημεριανό προσκλητήριο. Διαλυθήκαμε έπειτα στην πλατεία, όπου παρέες-παρέες συζητούσαν έντονα. Η χαρά όλων για την επικείμενη λευτεριά έλαμπε στα πρόσωπα των Ελλήνων φίλων μας. Ξαφνικά κάποιος αντάρτης ξεκίνησε να τραγουδά ένα ελληνικό αντιστασιακό εμβατήριο, παραδόξως η μελωδία δεν ήταν άγνωστη σε μας τους Γερμανούς. Αρχίσαμε κι εμείς να τραγουδάμε μαζί τους το “Brüder zur Sonne, zur Freiheit”. Θα μου μείνει αξέχαστο, πώς αντάρτες και χωρικοί παρασύρονταν στη μελωδία εκείνη. Μερικοί σύντροφοι δάκρυσαν. Ακολούθησαν κι άλλα εμβατήρια, ελληνικά και γερμανικά, τα ένωνε όλα η ίδια μελωδία. Για μας τους Γερμανούς ήταν μια απίστευτη και αξέχαστη εμπειρία. Βρισκόμασταν σε έναν ξένο και μακρινό τόπο, ανάμεσα σε ανθρώπους που είχαν υποφέρει τόσο φριχτά από τους Γερμανούς. Κι όμως ήξεραν να ξεχωρίζουν. Ήξεραν ότι ήμασταν διαφορετικοί από τους κατακτητές τους που τόσο πόνο είχαν προκαλέσει στη φτωχή αυτή χώρα…”

(Werner Schmiedgen, Λειψία, KPD, 50ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ)

Το παραπάνω απόσπασμα είναι η μαρτυρία του Werner Schmiedgen που πολέμησε στις τάξεις του ΕΛ.ΑΣ στη βόρεια Ελλάδα. Για τους Γερμανούς κομμουνιστές αντιφασίστες έχει γίνει ελάχιστος λόγος στην ελληνική ιστοριογραφία και είναι ένα θέμα άγνωστο στη πλειονότητα της αριστεράς στη χώρα. Ωστόσο έχουν γραφτεί ελάχιστα άρθρα. Θα ασχοληθούμε με το ζήτημα και εμείς περισσότερο, αυτή εδώ η δημοσίευση είναι η αρχή.

Ένα σημείωμα για τον αντικομμουνισμό και την αναθεώρηση της Ιστορίας

Ο Κόκκινος Στρατός στο Βερολίνο

Κάθε χρόνο, στις 23 Αυγούστου, η Ευρωπαϊκή Ένωση διοργανώνει, μια δίχως προηγούμενο, φιέστα αναθεώρησης της ιστορίας. Ο λόγος για την περίφημη “Ευρωπαϊκή ημέρα υπέρ της μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού”, γνωστή και ως Διεθνής ημέρα της μαύρης πόρπης που “τιμάται” κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου από τις χώρες μέλη της Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Βουλή. Η “Αντικομμουνιστική Μέρα Μνήμης” θεσπίστηκε από την “Διακήρυξη της Πράγας σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον κομμουνισμό” στις 3 Ιουνίου 2008, που υπογράφτηκε από τον Βάτσλαβ Χάβελ και μέλη της Ευρωπαϊκής Βουλής.

Με άλλα λόγια, επιχειρείται από την Ε.Ε., να εξισωθούν τα εκατομμύρια νεκρών στα μέτωπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τα εκατομμύρια νεκροί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης/εξόντωσης του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος με τη Σοβιετική Ένωση που όχι μόνο σήκωσε το κύριο βάρος στον πόλεμο, αλλά και απελευθέρωσε κρατουμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπως το Άουσβιτς και το μεγαλύτερο μέρος της Κεντρικής Ευρώπης από τον ναζισμό. Η εξίσωση αυτή δεν γίνεται τυχαία. Είναι κομμάτι μιας ευρύτερης απόπειρας ιστορικού ρεβιζιονισμού από την κυρίαρχη ιδεολογία και τον καπιταλιστικό μηχανισμό της Ε.Ε., και αυτό σε μια εποχή που διάφοροι πανηγυρίζουν το τέλος του σοσιαλισμού/κομμουνισμού ως τάση υπέρβασης του υπάρχοντος.

Κάτω από τη σημαία της ιδεολογικής σούπας του “ολοκληρωτισμού” συναντιούνται πάρα πολλοί, από φασίστες μέχρι ρεύματα πολιτικών των ταυτοτήτων και αντιεξουσιαστές. Η ιδεολογία του “ολοκληρωτισμού” ως ένας “καλός μύλος που όλα τα αλέθει”, με έναν αντιδιαλεκτικό τρόπο, αποτελεί το κύριο οπλοστάσιο, φαινομενικά διαφορετικών πολιτικών ρευμάτων, που βέβαια το κοινό νήμα που τους συνδέει είναι ο αντικομμουνισμός. Το οικοδόμημα του αντικομμουνισμού με σκεπή του την πασπαρτού αντίληψη περί “ολοκληρωτικών καθεστώτων” στεγάζει ένα ετερόκλητο πλήθος ανθρώπων και πολιτικών τάσεων από “αρνητές της κυριαρχίας” από-όπου-κι-αν-προέρχεται μέχρι ριζοσπάστες φιλελεύθερους και δημοκράτες. Η ψευδο-έννοια του “ολοκληρωτισμού” είναι ένα εργαλείο φτιαγμένο να προστατεύει τα ιερά και τα όσια της Δημοκρατίας της Αγοράς και μπορεί, ενίοτε, να χρησιμοποιηθεί και ως φονικό όπλο ενάντια-στο-χρήστη-της, εφόσον είναι η καθολική αδιαφορία ως προς το περιεχόμενο που την καθιστά ευκολόχρηστη από σχεδόν όλους τους πολιτικούς χώρους, ακόμα και τους διαμετρικά αντίθετους. Η χρήση της είναι απλή λόγω εγγενούς αυτο-αναφορικότητας και κενού σημαίνοντος: οτιδήποτε παρεκκλίνει από τον Ιδανικά-Φτιαγμένο ή Επιθυμητό-Κόσμο είναι “ολοκληρωτισμός”.

Στην Ελλάδα, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α, αποφάσισε να μην συμμετέχει στις εκδηλώσεις, που φέτος φιλοξενούνται στην Εσθονία. Η κίνηση αυτή, όσο και να κρίνεται θετική από πολλούς, κατά τη γνώμη μας, δεν μπορεί παρά να είναι καιροσκοπική και να αποσκοπεί στους λίγους εναπομείναντες “παραδοσιακούς αριστερούς” που συνεχίζουν να τον στηρίζουν. Δεν ξεχνάμε τις δηλώσεις στελεχών του κόμματος για τον “ολοκληρωτισμό του Σοσιαλισμού χωρίς Ελευθερία και Δημοκρατία” που επί της ουσίας συμφωνούν με τη κυρίαρχη ιδεολογία και τη θέση που προωθεί η Ε.Ε περί ταύτισης φασισμού/κομμουνισμού. Δεν πρέπει επίσης να γελιόμαστε για την αστική κυβέρνηση της “αριστεράς” που βρίσκεται σε συνασπισμό με ακροδεξιούς φανατικούς αντικομμουνιστές και ψεκασμένους συνομωσιολόγους. Κοινώς, τέτοιες κινήσεις δεν μας πείθουν.

Όπως γράψαμε και πιο πάνω η φετινή φιέστα της Ε.Ε. φέτος πραγματοποιείται στην Εσθονία. Δεν μπορεί παρά να έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Στην Εσθονία, τις χώρες της βαλτικής και ευρύτερα της Ανατολικής Ευρώπης, όπου τα νεο-φασιστικά κινήματα αναπτύσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, έχουν υιοθετήσει ένα σκληρό αντικομμουνισμό στον πυρήνα της εθνικής τους αφήγησης. Αυτό δεν γίνεται τυχαία. Το ποσοστό συνεργασίας με τους ναζί σε αυτές τις χώρες ήταν πάρα πολύ μεγάλο. Στις μέρες μας, σε αυτή τη μεριά της Ευρώπης, τα SS γιορτάζονται ως εθνικοί ήρωες, ενώ αντίθετα κομμουνιστές φυλακίζονται και διώκονται επίσημα οι κομμουνιστικές και άλλες ριζοσπαστικές ιδέες. Εδώ μόνο ένας τυφλός δεν μπορεί να διακρίνει την υποκρισία της Ε.Ε.

Στόχος αυτός του σημειώματος δεν είναι να ανοίξει μια συζήτηση είτε για τη φύση της Οκτωβριανής Επανάστασης, είτε για την ιδιαίτερη φύση του Σοβιετικού καθεστώτος. Μια συζήτηση που σε κάθε περίπτωση πρέπει να ανοίξει σοβαρά από κάθε κομμουνιστή/τρια. Αντιθέτως, στόχος είναι να υπερασπιστούμε τη μνήμη αυτών που απελευθέρωσαν το Άουσβιτς και έβαλαν τέλος στη εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων, Ρομά/Σίντι και άλλων κοινωνικών ομάδων, αυτών που μπήκαν στο Βερολίνο και συνέτριψαν τη ναζιστική μηχανή. Αυτό που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα είναι να αντισταθούμε σε κάθε απόπειρα αναθεώρησης της ιστορίας ως συνεκτικού στοιχείου της κυρίαρχης ιδεολογίας της Ε.Ε. και των Κρατών-Μελών της.

Αναδρομικά όμως και με απόσταση θεωρητικής ασφάλειας που ορίζεται από τη θέση μας στις κρισιακές συγκυρίες του σήμερα ως κομμουνιστές/ιστριες ας πούμε το ελάχιστο ρισκάροντας τη σαφήνεια της θεωρίας με μια πρόχειρη εννοιολογική διατύπωση: η μετατροπή της Οκτωβριανής Επανάστασης σε Σοβιετικό καθεστώς αποτέλεσε την απώτερη στιγμή της ολοκλήρωσης του “σοσιαλισμού/κομμουνισμού του εργατικού κινήματος” (Robert Kurz) με ακρογωνιαίο λίθο του τελευταίου τη διαχείριση και τη διαφορετική διάρθρωση των κεντρικών κατηγοριών της καπιταλιστικής σχέσης (Χρήμα, Αξία, Εμπόρευμα, αφηρημένη Εργασία, Κράτος). Το Σοβιετικό καθεστώς και οι μετέπειτα δορυφόροι του, και ακόμα παραπέρα όσοι/όσες εμπνεύστηκαν ή και απογοητεύτηκαν από αυτό, συγκροτήθηκαν ως νεωτερικά-υποκείμενα-σε-καθυστέρηση επιχειρώντας το άλμα που έμελλε να τους συντρίψει: την κυριάρχηση πάνω στο νόμο της αξίας και επ’ ουδενί την άρνησή του εμφυσώντας με αυτό τον τρόπο “νέα πνοή” στη σύγχρονη νεωτερική Εποχή και σ’ όλο το κοινωνικό εύρος των αδιεξόδων της.

Για τους αναθεωρητές της ιστορίας μια τέτοια κοινωνική πολυδιάσπαση της νεωτερικής Εποχής που παρουσιάζει ταυτόχρονα τόσο ετερογένειες και ασυγχρονίες όσο και περιόδους με καθορισμένη αρχή μέση και τέλος, με υπερβάσεις και παλινωδίες, δεν μπορεί καν να υπάρξει εκ προοιμίου. Εν αρχή ην η Ελευθερία του Ιδιοκτήτη και η Δημοκρατία του ατόμου-ιδιώτη και για να μην μπορεί ούτε καν να τεθεί το ερώτημα “τι είναι ο φασισμός, ποιο το ζουμί του;” και πώς διαμορφώνεται ο ίδιος μέσα από τις ίδιες τις προϋποθέσεις της Δημοκρατίας της Αγοράς, εξισώνεται ο φασισμός/ναζισμός, ως εκκενωμένη πολιτική μορφή, με τον σοσιαλισμό/κομμουνισμό εν γένει ως αμφότερα “ολοκληρωτικά καθεστώτα”.

Και εδώ χρειάζεται η μέγιστη της προσοχής: αυτή η νοητική εξίσωση ή, καλύτερα, αυτή η θεωρητική εκκένωση της αστικής σκέψης, δεν αποσκοπεί τόσο στο να υπονομεύσει, μέσα στις συνειδήσεις των ανθρώπων, την όποια “θετική” αντίληψη μπορεί να έχουν για κάτι το ουσιαστικά νεκρό, “τον υπαρκτό σοσιαλισμό” αλλά στοχεύει στο να περιορίσει την ίδια την κριτική ικανότητα της σκέψης να ανατρέχει και να προστρέχει στον ιστορικό χρόνο, να την απομακρύνει από την αναζήτηση της βαθύτερης ρίζας των προβλημάτων που προϋποθέτει ένα διαρκή διάλογο με το παρελθόν, να συνδέσει συνειρμικά την κομμουνιστική ζωή, δηλαδή τη δυνατότητα μιας άλλης ζωής και ενός άλλου τρόπου κοινωνικής ύπαρξης, με το τρομερότερο υποπροϊόν των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων, το φασισμό-ναζισμό.

Μέσα από αυτό το σημείωμα απευθύνουμε κάλεσμα σε κάθε σκεπτόμενο/η, κομμουνιστή/τρια, ασχέτως τις διαφορές που μπορεί να υπάρχουν, να μην αφήσουν να περάσει μια τέτοια πρόκληση.

Καμιά αναθεώρηση της ιστορίας, καμιά απολογητική του Σοβιετικού Καθεστώτος!

Ενάντια στο νεωτερικό υποκείμενο-της-αξιοποίησης ή Θάνατος, ζήτω η Ζωή, ζήτω ο Κομμουνισμός!

Κομμουνιστές/τριες με μνήμη

Εισήγηση της εκδήλωσης Πρίμο Λέβι «εάν αυτό είναι ο άνθρωπος»

https://skalalakonias.wordpress.com/2015/08/12/primolevi-4/

primolevi

Παρακάτω δημοσιεύουμε ολόκληρο το κείμενο της εισήγησης από την εκδήλωση που πραγματοποίησε η ομάδα μελέτης και αυτομόρφωσης στην Σκάλα Λακωνίας τον περασμένο Ιούλιο με θέμα το βιβλίο του Πρίμο Λέβι «εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» . Το κείμενο της εισήγησης, καθώς και μια πιο εκτεταμένη μελέτη πάνω στον αντισημιτισμό θα κυκλοφορήσουν σύντομα σε ειδική έκδοση τους επόμενους μήνες.

Αρχικά θα θέλαμε να σας καλωσορίσουμε και να σας ευχαριστήσουμε που αποδεχθήκατε την πρόσκληση για αυτήν εδώ την εκδήλωση, που ευελπιστούμε να είναι η πρώτη, μιας σειράς εκδηλώσεων με θέμα το ολοκαύτωμα και τον αντισημιτισμό. Θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε θερμά το βιβλιοπωλείο Πάπυρος για την άψογη φιλοξενία στον χώρο του. Σήμερα θα παρουσιάσουμε τους αναστοχασμούς και τα συμπεράσματα μας διαβάζοντας ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία που έχουν γραφτεί για το θέμα του ολοκαυτώματος (της σοά όπως λέγεται στα εβραϊκά), από έναν από τους ελάχιστους επιζώντες του στρατοπέδου του Άουσβιτς.

Η σημερινή παρουσίαση έχει θέμα το βιβλίο του Πρίμο Λέβι “εάν αυτό είναι ο άνθρωπος” που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα σε μετάφραση της Χαράς Σαρλικιώτη.

Μια μικρή εισαγωγή για τον συγγραφέα, Ο Πρίμο Λέβι γεννήθηκε στην Ιταλία το 1919 και σπούδασε χημικός στο Τορίνο. Συνελήφθη το 1943 ως μέλος της αντιφασιστικής αντίστασης κατά την διάρκεια του πολέμου και στάλθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Όπως επισημάναμε ήδη η εμπειρία του αυτή καταγράφεται στο αυτοβιογραφικό αυτό κείμενο που γράφτηκε με την ψυχραιμία και την αναλυτικότητα ενός χημικού που παρατηρεί και καταγράφει τις συμπεριφορές των ανθρώπων σε συνθήκες απόλυτης ταπείνωσης και εκμηδένισης. Εκτός από το εάν αυτό είναι ο άνθρωπος ο Λέβι έγραψε και μια σειρά σπουδαία δοκίμια που αξίζει να διαβάσει κανείς. Η αγωνιώδης προσπάθεια να κατανοήσει την «λογική» πίσω από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης τερματίστηκε με την αυτοκτονία του στο Τορίνο το 1987, ακολουθώντας έναν άλλο μεγάλο συγγραφέα, επιζώντα του Άουσβιτς, τον Ζαν Αμερύ που είχε πράξει το ίδιο το 1978.

Το “εάν αυτό είναι ο άνθρωπος” γράφτηκε το 1946 λίγο μετά την επιστροφή του Πρίμο λέβι στην Ιταλία και θεωρείτε εκτός άλλων ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά ντοκουμέντα που αφηγούνται το έγκλημα των εγκλημάτων, το ολοκαύτωμα. Μάλιστα έκανε τον συγγραφέα του παγκοσμίως γνωστό, αν και αρχικά εκδόθηκε το 1947 σε έναν μικρό Ιταλικό εκδοτικό οίκο σε 2.500 αντίτυπα και με μικρή επιτυχία στις πωλήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Πρίμο Λέβι το γεγονός της μικρής επιτυχίας του βιβλίου τα πρώτα χρόνια οφείλετε στο ότι ο κόσμος είχε τραυματιστεί ανεπανόρθωτα από τα εγκλήματα του ναζισμού και για ένα μεγάλο διάστημα προσπάθησε να ξεχάσει. Με άλλα λόγια οι άνθρωποι σε εκείνα τα σκληρά μεταπολεμικά χρόνια αρνούνταν να επιστρέψουν στην ανάμνηση μιας βασανιστικής εποχής που είχε μόλις τελειώσει. Παρόλα αυτά το βιβλίο επανεκδόθηκε 9 χρόνια αργότερα και από τότε το ενδιαφέρον του κοινού ήταν πάντα ζωηρό.

Ο λόγος που επιλέξαμε να διαβάσουμε το συγκεκριμένο βιβλίο και να το παρουσιάσουμε, είναι γιατί θεωρούμε ύψιστης σημασίας για οποιαδήποτε συζήτηση ανοίξει στο μέλλον πάνω στο ζήτημα του εθνικοσοσιαλισμού, του αντισημιτισμού και των στρατοπέδων συγκέντρωσης, οφείλουμε να το κάνουμε με αφετηρία τις βιωματικές αφηγήσεις όσων κατάφεραν να γυρίσουν από την κόλαση και ύστερα να περάσουμε, σε μια κριτική θεωρία για τον αντισημιτισμό. Με άλλα λόγια, για μας το βιβλίο αυτό δεν αποτελεί ένα λογοτεχνικό έργο, αλλά μια κατάθεση ψυχής του συγγραφέα, καλώντας εμάς τις επόμενες γενιές να κρατήσουμε ζωντανή την μνήμη, αλλά και να κατανοήσουμε επίσης ότι στην Ευρώπη και τον κόσμο ο φασισμός είναι παρών και μάλιστα σιγά σιγά ξαναβγαίνει από το κουκούλι του. 75 χρόνια μετά την απελευθέρωση των τελευταίων επιζώντων στο στρατόπεδο του Άουσβιτς από τον κόκκινο στρατό, φασιστικά κινήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη παρελαύνουν για μια ακόμα φορά, θυμίζοντας μας πως ότι συνέβη μια φορά μπορεί να συμβεί ξανά. Μας υπενθυμίζει ότι ως κοινωνία θα πρέπει να αναλογιστούμε και να αναστοχαστούμε τι σημαίνει πρόοδος στον καπιταλισμό ύστερα από το ολοκαύτωμα.
Σύμφωνα με την εισαγωγή του συγγραφέα το βιβλίο αυτό δεν προσθέτει τίποτα σε όσα είναι ήδη γνωστά στους αναγνώστες σε όλο τον κόσμο για το ανησυχητικό ζήτημα των στρατοπέδων εξόντωσης. Επιδίωξη του βιβλίου δεν είναι να διατυπώσει ένα νέο κατηγορητήριο αλλά αντίθετα να προσφέρει στοιχεία για μια νηφάλια μελέτη των διαφορετικών όψεων της ανθρώπινης φύσης.

Ο Πρίμο Λέβι θα μπορούσαμε να πούμε ότι στάθηκε τυχερός, εφόσον μεταφέρθηκε στο Άουσβιτς το 1944, όταν δηλαδή η ναζιστική κυβέρνηση είχε ήδη αποφασίσει, εξαιτίας της αυξανόμενης έλλειψης εργατικών χεριών, να παρατείνει τον μέσο όρο ζωής των κρατουμένων που προόριζε για εξόντωση. Παρόλα αυτά η επιβίωση του Πρίμο Λέβι ήταν αποτέλεσμα μιας σειράς τυχαίων γεγονότων, αλλά και της πολυμήχανης δραστηριότητας του για να κρατηθεί στην ζωή, κάτι που περιγράφει στις σελίδες του βιβλίου. Το γεγονός ότι είχε σπουδάσει χημεία, μιλούσε λίγα γερμανικά, καθώς και ότι ήταν μικρόσωμος, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο.

Oι περιγραφές μέσα από τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου απαιτούν αναγνώστες με γερό στομάχι. Από την πρώτη κιόλας στιγμή ο συγγραφέας παρουσιάζει μια κατάσταση που κανείς μέχρι τότε δεν θα μπορούσε να φανταστεί, ούτε καν οι πιο συνειδητοποιημένοι πολιτικοί κρατούμενοι που έφτασαν εκεί. Από την άφιξη κιόλας στα στρατόπεδα δεν χανόταν ούτε ένα λεπτό, με πρώτη τελετουργική πράξη, αυτήν, της διαλογής των νεοφερμένων, ποιοι ήταν ικανοί για εργασία και ποιοι όχι. Η διαδικασία αυτή βέβαια δεν εφαρμοζόταν πάντα, αργότερα υιοθετήθηκε, ένα πιο απλό σύστημα διαλογής των κρατουμένων. Οι πόρτες των βαγονιών των τρένων άνοιγαν χωρίς καμιά προειδοποίηση ή οδηγία στους νεοφερμένους. Αυτοί που έπεφταν με το άνοιγμα οδηγούνταν στο στρατόπεδο, ενώ όλοι οι υπόλοιποι οδηγούνταν στους θαλάμους αερίων.

Πραγματικά είναι συγκλονιστικές οι αφηγήσεις του συγγραφέα. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου που περιγράφει την εμπειρία από την άφιξη:

Έτσι, ξαφνικά και απροσδόκητα χάθηκαν οι γυναίκες μας, οι γονείς μας, τα παιδιά μας. Κανείς δεν μπόρεσε να τους αποχαιρετήσει. Τους είδαμε για λίγο στην άλλη άκρη της αποβάθρας, σαν μια σκοτεινή μάζα, και μετά δεν τους ξανάδαμε πια. Αντίθετα είδαμε να αναδύονται κάτω από το φως των προβολέων, δύο ομάδες παράξενων όντων. Περπατούσαν σε διάταξη, ανά τρεις, με βήμα παράξενο, άχαρο, το κεφάλι σκυμμένο μπροστά και τα χέρια κρεμασμένα αλύγιστα. Φορούσαν ένα αστείο μπερέ και μακρυά ριγέ στολή που, ακόμα και στο σκοτάδι από μακρυά, μάντευες ότι ήταν βρώμικη και κουρελιασμένη. Εμείς κοιτάζαμε ο ένας τον άλλον άφωνοι. Όλα μας φαίνονταν ακατανόητα, παραλογα αλλά ένα πράγμα καταλαβαίναμε καλά: αυτή η μεταμόρφωση περίμενε κι εμάς. Αύριο θα ήμασταν όμοιοι με αυτούς.

Το απόσπασμα που μόλις παραθέσαμε είναι αρκετό για να προϊδεάσει τον αναγνώστη για το τι πρόκειται να επακολουθήσει. Η τελετουργική διαδικασία που εφαρμόστηκε στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως για παράδειγμα το τατουάζ του κρατουμένου, όπου ήταν ο αριθμός άφιξης είχε ως στόχο την τελική εκμηδένιση της ανθρώπινης υπόστασης, την μετατροπή δηλαδή του ανθρώπου σε κάτι μη ανθρώπινο από την πρώτη κιόλας στιγμή της παραμονής τους σε αυτό.
Δεν είναι λίγες οι έννοιες που καταρρέουν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Έννοιες που συνθέτουν ποιοτικά μια ανθρώπινη υπόσταση.
Βλέπουμε να καταρρέει οποιαδήποτε έννοια της γλώσσας που υποβιβάστηκε μόνο σε ένα σύνολο προσταγών. Έτσι εκμηδενίζεται κάθε ίχνος εμπιστοσύνης που νομοτελειακά πάει μαζί με την γλώσσα, ο κρατούμενος στο Άουσβιτς μετατρέπεται σε μια βουβή ύπαρξη.

  • Η γλώσσα όμως σχετίζεται και με την ελπίδα που μεταφέρει ένα σύνολο εννοιών ενός νοήματος που δεν μπορεί παρά να καταρρέει και αυτό.
    Δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε την έννοια του χρόνου που στα στρατόπεδα συγκέντρωσης καταρρίπτεται. Δεν υπάρχουν εποχές, ούτε κάτι στο να ελπίζει κανείς. Το μόνο που έχει νόημα εδώ είναι η διανομή της σούπας ή η αναζήτηση μιας μερίδας ψωμί.
  •  H έννοια της αξιοπρέπειας που και αυτή με την σειρά της εκμηδενίζεται.
  • Ίσως όμως το πιο φρικτό στοιχείο της ανθρώπινης εκμηδένισης στα στρατόπεδα συγκέντρωσης είναι το αίσθημα της ενοχής του κρατουμένου. Το θύμα ταυτίζεται με τον θύτη, σκεπτόμενος το εξής φρικτό: «Για να θέλει να με τιμωρήσει με εξόντωση κάτι πρέπει να έχω κάνει, είμαι ένοχος»

Η δύναμη της αφήγησης του Πρίμο Λέβι, όχι τόσο σε λογοτεχνικό όσο σε βιωματικό επίπεδο, δεμένη για τα καλά στη στοχοθεσία ενός επιζώντα του Άουσβιτς με οξεία κριτική σκέψη, έχει την ικανότητα αυτή που, διαβάζοντάς τον, σε απορροφά και νιώθεις το θάρρος και την οικειότητα να “επεμβαίνεις”. Η εισαγωγή του φτάνει το αποκορύφωμά της με την συγκλονιστική διατύπωση για έναν αναγνώστη που έχει συνειδητοποιήσει στοιχειωδώς την φρίκη του εγκλήματος των εγκλημάτων πως “…πολλοί λαοί ή άτομα θεωρούν συνειδητά ή μη ότι « κάθε ξένος είναι εχθρός». Αυτή η πεποίθηση βρίσκεται στο βάθος της ψυχής σαν μια λανθάνουσα μόλυνση· εκδηλώνεται μόνο σε πράξεις με χαρακτήρα ασυντόνιστο και μη κανονικό, χωρίς να είναι η βάση ενός συστήματος σκέψης. Όταν όμως αυτή η σκέψη αποτελέσει τη μείζονα πρόταση ενός συλλογισμού, τότε στο τέλος της αλυσίδας βρίσκονται τα στρατόπεδα.”

Το μεγαλείο της αφηγηματικής δύναμης του Λέβι την διαπιστώνουμε επίσης στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου «Το Ταξίδι», όταν περιγράφει την τελευταία νύχτα στο στρατόπεδο του Φότσολι κοντά στη Μόντενα. Ο συγγραφέας δείχνει να έχει κατακλυστεί από το συναίσθημα του θανάτου. Ακριβώς όπως το βίωνε εκείνη τη φρικτή νύχτα της 20ης Φεβρουαρίου του 1944. Στο κεφάλαιο αυτό, ο συγγραφέας, προφανώς επικαλείται τη μεταφορά της σκέτης εμπειρίας, της καθαρής ανόθευτης γνώσης της ανθρώπινης φύσης, του ωμού βιώματος κατά το οποίο ο ίδιος ιδιοποιείται μια ιδιαίτερη εσωτερική αναφορά στην εμπειρία του καταδικασμένου Εβραίου στο στρατόπεδο εξόντωσης.

Από τις πρώτες σελίδες ξετυλίγεται μπροστά σου η ανθρώπινη τραγωδία. Αποκαρδιωτικοί αποχαιρετισμοί, προσευχές, υλικές προετοιμασίες ή απελευθέρωση καταπιεσμένων συναισθημάτων και ενστίκτων. Τα τελευταία φιλιά των εραστών και των γονιών προς τα παιδιά τους είναι μια απελπισμένη ιερουργία αυτής της ματαιότητας – και κάθε ανθρώπινης ματαιότητας. Όλα αυτά συνθέτουν την εικόνα της απέραντης θλίψης για τον θρήνο που πρόκειται να ακολουθήσει.

Ένα ταξίδι προς το άγνωστο ξεκινάει. Καταδικασμένοι να πεθάνουν. Το ξέρουν. Λίγοι δεν το δέχονται μέχρι να αντικρίσουν το φρικτό πρόσωπο του ναζισμού στον επόμενο σιδηροδρομικό σταθμό.

Ένα ταξίδι 15 ημερών 45 ανθρώπων, όλων των ηλικιών, στοιβαγμένοι και έγκλειστοι σε βαγόνι για εμπόρευμα. Κρύο, πείνα, δίψα κ.α., είναι αρκετά ώστε ένας εξουθενωμένος ψυχικά και σωματικά άνθρωπος να επιζητά τον θάνατο ως λύτρωση, ως ανακούφιση, και να παραιτηθεί από κάθε σκέψη αντίστασης ή ελπίδας. Ίσως η μόνη στιγμή εξεγερσιακών ενστίκτων που καταγράφονται στις σελίδες βιβλίου, είναι όταν φτάνουν στο Άουσβιτς αιχμάλωτοι από το γκέτο του Λοντζ, οι οποίοι τους διηγήθηκαν την θρυλική εξέγερση της Βαρσοβίας. “Η δική μας σειρά πότε;” αναρωτιέται ο Λέβι υποδηλώνοντας πως δεν έχει παραδοθεί οριστικά στην επέλαση του θανάτου, όπως και λίγοι ανυπότακτοι σύντροφοί του. Οι ναζί, όμως, έχουν προβλέψει και αυτό το ενδεχόμενο τιμωρώντας μπροστά τους κάθε επίδοξο εξεγερσιακό, συνθλίβοντας το ηθικό όσων το σκέφτονται:
Γράφει ο Λέβι σε ένα άλλο απόσπασμα:

“…το έργο τους ολοκληρώθηκε με επιτυχία. Τώρα πια οι Ρώσοι μπορούν να έρθουν· δεν απέμεινε κανείς γενναίος ανάμεσά μας, ο τελευταίος κρέμεται πάνω απ´ τα κεφάλια μας και για τους άλλους ένα απλό χαλινάρι ήταν αρκετό. Οι Ρώσοι μπορούν να έρθουν. Θα μας βρούνε υποταγμένους, σβησμένους, άξιους του θανάτου που μας περιμένει.
“Να εκμηδενίσεις τον άνθρωπο είναι δύσκολο, όσο και να τον δημιουργήσεις : δεν ήταν απλό, πήρε χρόνο, αλλά τα καταφέρατε, Γερμανοί. Είμαστε υπάκουοι, κάτω απ´ το βλέμμα σας· δεν έχετε να φοβηθείτε τίποτα από μας : καμία πράξη αντίστασης, καμία λέξη πρόκλησης, κανένα κριτικό βλέμμα.”

Ο ρόλος των πρώτων ναζί που αντικρίζουν στο Άουσβιτς είναι η πλήρης αντικειμενοποίηση των σωμάτων σε “χρήσιμα και άχρηστα”. Γιατροί Ες Ες, με μια ματιά στον θώρακα και το κεφάλι, έκριναν ποιος είναι κατάλληλος για εργασία ή για τους θαλάμους αερίων. Η πλήρης αποβολή του πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, ζωντανεύει μπροστά στα μάτια των αιχμαλώτων Εβραίων και τους αφορά άμεσα. Η κύρια μέθοδος της μεταχείρισής τους έχει ως στόχο να συντρίψει την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους ώστε κάθε αντίδραση να φαντάζει ανώφελη, καθώς “δεν υπάρχει κάτι αξιόλογο να σωθεί”. Οι κρατούμενοι, ήδη από αυτήν την άκρως ταπεινωτική διαδικασία, ψηλαφούν τον θάνατο. Ο ίδιος ο Λέβι, στο δεύτερο κεφάλαιο, θεωρεί πως από τις πρώτες ώρες στο στρατόπεδο Μόνοβιτς, από την εξευτελιστική διαδικασία για θρησκευόμενους ανθρώπους, της απόλυτης ταπείνωσης μέσω της γύμνιας, “όλα έχουν τελειώσει”. Εκεί διαπιστώνουμε και την διπλά τραγική θέση ενός συνειδητοποιημένου ανθρώπου σε στρατόπεδο εξόντωσης.
Tο ψύχραιμο ύφος, η διεισδυτικότητά του στο ανθρώπινο συναίσθημα, εκφράζουν με τον πλέον γλαφυρό τρόπο τον εκμηδενισμό της ανθρώπινης υπόστασης στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η περιγραφή του δράματος της πνευματικής εξόντωσης με την αφαίρεση κάθε αντικειμένου που θα ήταν ο συνδετικός κρίκος με την μνήμη και το παρελθόν για την απόλυτη πνευματική εξουθένωση και, εν τέλει, την φυσική εξόντωση, είναι εξίσου καθηλωτική. Η μνήμη μετατρέπεται σε πραγματικό μαρτύριο. Αυτή η απομόνωση, από τον ελεύθερο κόσμο, σε συνθήκες που ενσαρκώνουν την “Κόλαση” του Δάντη, λειτουργεί αποτελεσματικά για την απώλεια της μνήμης.

Η “παλιά άγρια θλίψη” πλημμυρίζει κάθε σπιθαμή του σώματος όταν εικόνες από ένα ομιχλώδες παρελθόν αναδύονται για να αφυπνίσουν την συνείδηση στις συζητήσεις του Λέβι με τον σύντροφό του Πίκολο, στους χώρους του χημείου.
Στο κεφάλαιο “Μύηση” βλέπουμε μικρές, αλλά σημαντικές, λόγω της συστηματικής επανάληψης τους, στιγμές του ανθρώπινου δράματος, συνοδευόμενα με σαφώς αντιεβραϊκά χαρακτηριστικά σε πολλά επίπεδα. Ο Λέβι μας δίνει με μοναδική απλότητα, την εικόνα της ναζιστικής κοσμοθεωρίας, η οποία είναι αποτυπωμένη στους τοίχους των λουτρών, όπου εκεί οι Εβραίοι παρουσιάζονται ως φορείς μολυσματικής βρόμας, ενώ οι ναζί έχουν αναλάβει τον ρόλο της κοινωνικής αποστείρωσης “απαλλάσσοντας τον άριο άνθρωπο από τον αιώνιο εχθρό του, τον Εβραίο”.

Εκεί όμως βλέπουμε και μία άλλη πτυχή της ανθρώπινης φύσης. Η προάουσβιτς καθημερινότητα των έγκλειστων επιχειρεί να διεισδύσει, με μικρές επιτυχίες, και να εδραιωθεί στο παρόν. Ανταγωνιστικότητα, συσπείρωση, ασιτία, αλληλεγγύη, περιφρόνηση, ανταλλαγές, επιβολή, δούνε και λαβήν με τον “έξω κόσμο” μέσω των ιατρών κ.α., δεν περιγράφουν απλώς την διαδικασία της ατέρμονης αναμονής του θανάτου ή στιγμές ωμής ηθικής εκμηδένισης, αλλά συνθέτουν και τις μεταξύ τους σχέσεις προσπαθώντας να “επισκιάσουν” από την μία το πρόσωπο του θύτη στην συνείδησή τους και, από την άλλη, δηλώνουν την δυσκολία να δεχθούν ή να κατανοήσουν οτι “η θηριωδία που ελλοχεύει το άμεσο μέλλον, δεν προορίζεται για τους ίδιους, αλλά για τους άλλους”.
Η συγκλονιστική διαπίστωση της απόλυτης θλίψης, σ ´αυτό το κεφάλαιο, έρχεται για να καταστήσει τα λουτρά κενού νοήματος: “ποιος ο λόγος να πλένεται ένας άνθρωπος σε αυτή τη κατάσταση;” αναρωτιέται ο Λέβι με βαθύ αίσθημα εγκατάλειψης κάθε επιθυμίας για καθαριότητα, καθώς θεωρεί πως η συστηματική ταπείνωση έχουν αποκτηνώσει τους έγκλειστους, επομένως η ανθρώπινη υπόσταση έχει χαθεί οριστικά. Πλέον όλα έχουν πάρει τον δρόμο του θανάτου, απαντώντας ο ίδιος πως “το πλύσιμο απαιτεί ενέργεια, και αυτό είναι άσκοπη σπατάλη διότι μπορεί να επιφέρει πιο γρήγορα τον θάνατο”. Όμως, ο συγκρατούμενος του έχει διαφορετική άποψη, διότι
“όλη αυτή η διαδικασία έχει μια ουσία: την σθεναρή αντίσταση, μέσω της επιμέλειας του σώματος στη προσπάθεια ηθικής εξόντωσης που προηγείται της βιολογικής.”

Η θηριωδία των στρατοπέδων συγκέντρωσης εμφανίζεται και με την μορφή της καταναγκαστικής εργασίας, ως εργαλείο σωματικής και πνευματικής ταπείνωσης μέσω των συνθηκών που επικρατούν, αλλά και για οικονομικό κέρδος από την, μέχρι τελικής εξάντλησης, του “εργατικού δυναμικού” για λατομεία, κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών, τούβλων, όπλων κλπ. Εργοστάσια απέραντης φρίκης και ανθρώπινης τραγωδίας που ο ανταγωνισμός για ζωή εις βάρος μιας άλλης ζωής είναι παρόν. Έγκλειστοι έχουν τοποθετηθεί σε διάφορα πόστα και σε ιεραρχικές βαθμίδες, όχι μόνο επειδή η “άμεση επαφή” των στρατιωτών με τα θύματά τους είχε “άσχημες επιπτώσεις στην ψυχολογία τους”, αλλά και για να διατηρήσουν τα “προνόμιά” τους και με την ελπίδα πως θα σωθούν, εκτελούσαν τις εντολές με ιδιαίτερο ζήλο κάνοντας πιο δύσκολη την καθημερινότητα των συγκρατουμένων τους. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό και άκρως αποδοτικό, καθώς στο Ράιχ οι κρατούμενοι, ως αναλώσιμοι, δεν κόστιζαν σχεδόν τίποτα, ήταν διαρκώς ανανεώσιμο δυναμικό, ενώ είχαν μετατραπεί πλήρως σε παραγωγική “εργατική δύναμη”.
Υπό την μόνιμη απειλή της εκτέλεσης οι ρυθμοί του εργασιακού ντελίριου είναι εξοντωτικοί· εάν προσθέσουμε και την ασιτία, τον ξυλοδαρμό, το κρύο, το παρελθόν που δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν εάν ανήκει στην σφαίρα της φαντασίας ή όχι, ασφαλώς μιλάμε πλέον για ολοκληρωτικά παραδωμένες οντότητες που είχαν απορρίψει κάθε σκέψη εξέγερσης. Υπο αυτές τις συνθήκες ουδεμία σημασία έχει ποια ήταν η κοινωνική θέση ή το επίπεδο μόρφωσης των έγκλειστων Εβραίων πριν βρεθούν σε αυτή τη κατάσταση. Όλοι είχαν μετατραπεί σε ανεξίτηλα νούμερα χτυπημένα με μελάνι στο χέρι, που εξαναγκάζονταν μέσω της εργασίας χωρίς νόημα και ελπίδα, της πείνας χωρίς χόρταση, να βλέπουν την αργή σωματική τους εξόντωση ανήμποροι να την ανατρέψουν:
“…για ποιο λόγο”, γράφει, “να βασανιζόμαστε με τη πρόβλεψη του μέλλοντος όταν καμία πράξη μας, καμία λέξη μας δεν θα μπορούσε στο ελάχιστο να το επηρεάσει; […] Στο Λάγκερ χάνεις τη συνήθεια να ελπίζεις και την εμπιστοσύνη στην ίδια τη λογική σου. Στο Λάγκερ το να σκέφτεσαι είναι άχρηστο, γιατί τα γεγονότα είναι πάντα απρόβλεπτα· και κάποιοι προνοητικοί φυσικοί νόμοι εξασθενούν όταν υποφέρεις πέρα από κάποιο όριο.”

Το ένστικτο της επιβίωσης ως κινητήρια δύναμη ανάπτυξης μιας “υπόγειας τέχνης” που διαρκώς αναβάλει την ώρα συνάντησης με το θάνατο, αναπτύσσεται. Οικονομία στις κινήσεις, στην αναπνοή, στη σκέψη, στα πάντα. Η τέχνη του να αποτινάξεις οριστικά από πάνω σου την ιδιότητα του τίμιου μικροϋπάλληλου που πλέον, στους φρενήρεις και εξοντωτικούς ρυθμούς, φαντάζει παράλογη. Και όλα αυτά ανακυκλώνονται στα μαρτυρικά όνειρα του ύπνου του σκλάβου για να ξαναγυρίσουν το επόμενο πρωί ως φρικτή αιώνια πραγματικότητα.
Το διήγημα του Λέβι μας εξηγεί τις συνθήκες κάτω υπό της οποίες βρέθηκαν οι Εβραίοι στην συγκυρία του Ολοκαυτώματος (Shoah), και μας περιγράφει την μοναδικότητα της εξολοθρευτικής έντασης του αντισημιτικού μένους που εξαπέλυσε ο ναζισμός. Θέτει το αναπάντητο ερώτημα πως άνθρωποι που, με ιδιαίτερη επιμέλεια, καλλιέργησαν, συγκρότησαν και εν τέλει οργάνωσαν αντί-εβραϊκά πογκρόμ, φυλακίσεις, εκτοπίσεις, εκμετάλλευση για παραγωγή υπεραξίας, και μαζικές, ασύλληπτης αγριότητας, εκτελέσεις, με έναν και μόνον σκοπό: τον ολοκληρωτικό και απόλυτο αφανισμό του εβραϊκού πληθυσμού. Ο σκοπός της “Τελικής Λύσης” δεν ήταν άλλος από την επιδίωξη της καθολικής εξολόθρευσης ενός κατατρεγμένου και χρόνια περιπλανώμενου λαού και της θρησκευτικής του ταυτότητα, ως προϋπόθεση για την διατήρηση και την σωτηρία του ανθρώπινου πολιτισμού από την εβραϊκή “αντιφυλή”.

Γράφει, εξαιρετικά εύστοχα, ο Λέβι στο Επίμετρο που συνοδεύει το βιβλίο του, αναφερόμενος στο ναζιστικό αντισημιτικό φαντασιακό: “Ο εβραϊσμός δεν είναι μιά θρησκεία την οποία μπορείς να εγκαταλείψεις με τη βάπτιση ούτε ένας πολιτισμός απ´ τον οποίο μπορείς να απομακρυνθείς για κάποιον άλλο : είναι ένα υποδεέστερο είδος ανθρώπου, μια φυλή διαφορετική και κατώτερη όλων. Οι Εβραίοι μόνο φαινομενικά ανήκουν στο ανθρώπινο είδος· στην πραγματικότητα πρόκειται για κάτι διαφορετικό, κάτι το ακαθάριστο, το αποκρουστικό, «πιο κοντά είναι ο πίθηκος στον άνθρωπο παρά οι Εβραίοι στους Γερμανούς»· είναι η αιτία όλων των δεινών· του άπληστου αμερικανικού καπιταλισμού, του σοβιετικού μπολσεβικισμού, της ήττας του 1918, του πληθωρισμού το 1923· ο φιλελευθερισμός, η δημοκρατία, ο σοσιαλισμός, ο κομμουνισμός είναι σατανικές επινοήσεις των Εβραίων για να υποσκάψουν τη μονολιθικότητα του ναζιστικού Κράτους.»

Τελειώνοντας την αφήγησή μας πάνω στο «εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» θα θέλαμε να προσθέσουμε ακόμα λίγα λόγια πάνω στις ανησυχίες του ίδιου του συγγραφέα. Όπως είπαμε και στην αρχή, ότι συνέβη μια φορά μπορεί να συμβεί ξανά. 75 χρόνια μετά την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον σοβιετικό κόκκινο στρατό, φασιστικά κινήματα παρελαύνουν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στην Ελλάδα έχουμε ένα ναζιστικό κόμμα στην Βουλή με πάνω από 400.000 ψήφους, κεφαλαιοποιώντας όλα αυτά τα μόνιμα διαχρονικά ρατσιστικά χαρακτηριστικά και προκαταλήψεις της ελληνικής κοινωνίας. Ανοιχτά λοιπόν ένα κόμμα σαν την Χρυσή Αυγή, δολοφονεί μετανάστες, σπέρνει την ρητορική μίσους, ονειρεύεται προγράμματα ευθανασίας σε άτομα με κινητικές ή διανοητικές ιδιαιτερότητες, ονειρεύεται μια κοινωνία με στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας κοκ. 75 χρόνια μετά, το ελληνικό κράτος δεν έχει αποκαταστήσει την μνήμη των Ελλήνων Εβραίων που χάθηκαν στο ολοκαύτωμα. Ο σχεδόν καθολικός χαμός για παράδειγμα των Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης που αποτελούσαν μια από τις μεγαλύτερες πληθυσμιακές ομάδες της πόλης, με την συνεργασία και του ελληνοχριστιανικού πληθυσμού αποτελεί ακόμα ένα ταμπού. Μας δείχνει καθαρά, ότι η Ελληνική ιδεολογία, με άλλα λόγια ο εθνικισμός στην χώρα μας, δεν ανέχεται τίποτα που μπορεί να αμφισβητήσει την ενότητα του. Έτσι λοιπόν τα πλιάτσικα στις Εβραϊκές περιουσίες στην Θεσσαλονίκη, η βεβήλωση του εβραϊκού νεκροταφείου, όπου σήμερα βρίσκεται το Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο, οι κλεμμένες ταφόπλακες που κοσμούν δρόμους της παλιάς πόλης, είναι εγκληματικές πράξεις που έχουν θαφτεί στην λήθη. Ξεχάστηκαν και αυτά μαζί με τα 6.000.000 νεκρούς εκτοπισμένους Εβραίους στα στρατόπεδα εξόντωσης. Σήμερα λοιπόν περισσότερο από ποτέ καλούμαστε όλες και όλοι να κρατήσουμε την μνήμη ζωντανή, να πραγματώσουμε την επιθυμία του συγγραφέα, εμείς οι επόμενες γενιές, να μην αφήσουμε να συμβεί ξανά κάτι τέτοιο. Να επαγρυπνούμε πάντα. Να κάνουμε το όνειρο του Πρίμο Λέβι πραγματικότητα. Ευχαριστούμε.

2 Αυγούστου: Ημέρα μνήμης για το ολοκαύτωμα των Ρομά από τους ναζί

https://grassrootreuter.wordpress.com/2015/08/02/roma-6/

Τη νύχτα 2 προς 3 Αυγούστου του 1944, στάλθηκαν μαζικά στους θαλάμους αερίων οι τελευταίοι 3.000 Ρομά κρατούμενοι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Συνολικά, υπολογίζεται ότι στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος θανατώθηκαν από τους ναζί περίπου 250.000 Ρομά (άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό στο μισό εκατομμύριο).

Ακολουθεί ένα animation που συνοψίζει την ιστορία των Ρομά

Απεβίωσε σε ηλικία 106 ετών ο «βρετανός Σίντλερ»

apeviwse

Ο Σερ Νίκολας Γουίντον, γνωστός και ως ο «Βρετανός Σίντλερ», ο οποίος είχε σώσει κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου 669 παιδιά από την Τσεχία και τη Σλοβακία, στην πλειονότητά τους εβραϊκής καταγωγής, από βέβαιο θάνατο στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, απεβίωσε σήμερα, Τετάρτη, σε ηλικία 106 ετών, ανακοίνωσε ο Ροταριανός όμιλος του Μέιντενχεντ, στη νότια Βρετανία.

«Με μεγάλη θλίψη ανακοινώνουμε ότι ο Σερ Νίκι Γουίντον απεβίωσε γαλήνια το πρωί» αναφέρει ανακοίνωση η οποία αναρτήθηκε στον ιστότοπο του ομίλου, του οποίου ο Σερ Γουίντον ήταν μέλος και χρημάτισε για μια περίοδο πρόεδρος.

«Ο κόσμος έχασε έναν σπουδαίο άνθρωπο. Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποτέ την ανθρωπιά που έδειξε ο Σερ Νίκολας Γουίντον σώζοντας τόσα παιδιά από το Ολοκαύτωμα» έγραψε ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον στον λογαριασμό του στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Twitter.

«Θα παραμείνει για πάντα ένα σύμβολο θάρρους, βαθιάς ανθρωπιάς και απίστευτης σεμνότητας» έγραψε από τη δική του πλευρά ο Τσέχος πρωθυπουργός Μποχούσλαβ Σομπότκα, επίσης στο Twitter.

Ο Σερ Γουίντον είχε λάβει την ανώτατη τιμητική διάκριση του τσεχικού κράτους από τα χέρια του τσέχου προέδρου Μίλος Ζέμαν, ο οποίος σήμερα χαρακτήρισε τον εκλιπόντα «έναν άνθρωπο ο οποίος προκαλούσε τον θαυμασμό με το θάρρος του».

Ο Νίκολας Γουίντον περί τα τέλη του 1938, νεαρός υπάλληλος τότε του χρηματιστηρίου του Λονδίνου, είχε πάει στην Πράγα προσκεκλημένος ενός φίλου του που εργαζόταν στη βρετανική πρεσβεία. Κατόπιν του είχε ζήτησε βοήθεια, καθώς ένα τμήμα της τότε Τσεχοσλοβακίας βρισκόταν κάτω από τη ναζιστική μπότα και η χώρα ήταν πια γεμάτη καταυλισμούς προσφύγων.

Ο Γουίντον άνοιξε γραφείο σε ένα ξενοδοχείο της Πράγας όπου υποδεχόταν εβραίους γονείς, που ήθελαν να βρεθεί ασφαλές καταφύγιο για να φύγουν τα παιδιά τους. Αντιμετώπιζε ένα ιδιαίτερα δύσκολο καθήκον: για να εκδοθεί βίζα για τη Βρετανία έπρεπε να βρεθεί για κάθε παιδί μια ανάδοχη οικογένεια που θα το υιοθετούσε και να δοθεί εγγύηση. Ο Γουίντον συγκέντρωνε και χειριζόταν επίσης τα χρήματα για τη μεταφορά των παιδιών με τρένο.

Από τον Μάρτιο ως τον Αύγουστο του 1939 ο Βρετανός συνέβαλε με αυτόν τον τρόπο να μεταβούν στη χώρα του 669 παιδιά με οκτώ τρένα. Ένας ένατος συρμός, που θα μετέφερε 250 παιδιά, την 3η Σεπτεμβρίου, εμποδίστηκε να αναχωρήσει όταν η Βρετανία μπήκε στον πόλεμο. Και τα 250 παιδιά εξαφανίστηκαν χωρίς κανένα ίχνος.

Ο Γουίντον συνήθιζε να λέει ότι δεν έκανε κάτι το εξαιρετικό, παρότι ο Τύπος τον υμνούσε και του έδωσε το προσωνύμιο «ο Βρετανός Σίντλερ», παραπέμποντας στον γερμανό βιομήχανο Όσκαρ Σίντλερ, που έσωσε 1.200 Εβραίους επί των ημερών του Τρίτου Ράιχ.

Αυτή η σεμνότητα του επέτρεπε να κρύβει, ακόμη και από την ίδια του την οικογένεια, τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε για να επιβιώσουν αυτά τα παιδιά. Η γυναίκα του ανακάλυψε τυχαία, σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, μέσα σε μια παλιά τσάντα, τον κατάλογο των παιδιών και τα γράμματα των γονιών τους.

Ο Νίκολας Γουίντον έλαβε τον τίτλο του Σερ από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ το 2002.

Πηγή: 01.07.2015, in.gr

video: Βερολίνο Ιούλης του 1945/Berlin nach der Apokalypse in Farbe und HD

Το βίντεο αυτό αποτελεί ένα αξιόλογο ντοκουμέντο καταγραφής της καθημερινότητας στο Βερολίνο τον Ιούλιο του 1945 μετά από τους βομβαρδισμούς της πόλης από τους συμμάχους και το τέλος του ναζισμού. Το βίντεο είναι ψηφιοποιημένο από το στούνιο KRONOS Media GmbH, Hamburg. Δείχνει με την σειρά τα εξής μέρη:  der Berliner Reichstag, das Brandenburger Tor, der Pariser Platz, der Boulevard Unter den Linden, der Berliner Dom, das Nationaldenkmal Wilhelm I. beim Berliner Schloss, der Alexander Platz, die Reichskanzlei und der Führerbunker, der Sportpalast und Zerstörungen im Stadtgebiet. Εκτός από αυτές τις περιοχές ένα μέρος του βίντεο δείχνει το Βερολίνο από ψηλά.

Auswahl von einzigartigen HD-Filmmaterial – teilweise unveröffentlicht – der Reichshauptstadt Berlin im Juli 1945

Geschichte authentisch!

u.a. der Berliner Reichstag, das Brandenburger Tor, der Pariser Platz, der Boulevard Unter den Linden, der Berliner Dom, das Nationaldenkmal Wilhelm I. beim Berliner Schloss, der Alexander Platz, die Reichskanzlei und der Führerbunker, der Sportpalast und Zerstörungen im Stadtgebiet

Berliner, Flüchtlinge und alliierte Soldaten

Archiv – CHRONOS-MEDIA GmbH, Potsdam

Gestaltung – Konstantin von zur Mühlen
Tongestaltung und Montage – Arne Körner

Produktion – KRONOS Media GmbH, Hamburg

/benjaminconti.wordpress.com/2015/05/05/berlinjuly1945/

Χάρης Μελιτάς, Το κελί

Από το ιστολόγιο:

tokoskino.wordpress.com/2015/04/19/χάρης-μελιτάς-το-κελί

/10426543_10203345753547561_8900210334998208925_n

Θα σας μιλήσω ανοιχτά. Μέχρι προχτές
παράπονο δεν είχα στο κελί μου.
Εντάξει, είναι λίγο σκοτεινό
θαμπώνει ο φεγγίτης εκεί πάνω
οι βέργες κομματιάζουν την πανσέληνο
κι ένα πουλί δεν φάνηκε στα χρόνια.
Μα ποιος μετράει τέτοιες λεπτομέρειες
μπροστά στ’ αξεσουάρ που μου παρέχει;
Μικρόφωνα, τηλέφωνα, κουμπιά
σοφές αριθμομηχανές, επίπεδες οθόνες.
Μπορώ να δω τα πάντα από δω.
Τις εκτελέσεις, τα πογκρόμ, τις πυρκαγιές
τα μαχαιρώματα, τα κόκκινα σημάδια.
Μεγάλο πράγμα η τεχνολογία.
Το αίμα κατακλύζει το κελί
στιγμές φαντασιώνομαι πως είναι το δικό μου.
Θα σας μιλήσω ανοιχτά. Μέχρι προχτές
παράπονο δεν είχα στο κελί μου.
Έλεγα πως μπορώ να πολιτευόμαι
να ερωτεύομαι, να ζω, να εκπαιδεύομαι
να περιμένω βολεμένος τη σειρά μου.
Μέχρι που χτες το βράδυ ανακάλυψα
ότι η πόρτα του δεν ήταν κλειδωμένη.

*Από την υπό έκδοση συλλογή “Κυνηγώντας τον δολοφόνο μου”, από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

για τις εκδηλώσεις μνήμης των 50.000 Θεσσαλονικιών Εβραίων

Τα ξημερώματα της Δευτέρας 15 Μαρτίου 1943 ξεκίνησε το πρώτο τρένο από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό την Πολωνία. Πρώτα μεταφέρθηκαν οι κάτοικοι του συνοικισμού Βαρόνου Χιρς, ο οποίος βρισκόταν δίπλα στον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Έπειτα, ο κενός συνοικισμός μετατράπηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Οδηγήθηκαν σε αυτόν πρώτα οι κάτοικοι από τις διπλανές γειτονιές (Μικρού Σταθμού, Αγίας Παρασκευής, Ρεζή Βαρδάρ) και από εκεί επιβιβάστηκαν με τη βία στα τρένα για την Πολωνία. Ακολούθησαν οι Εβραίοι των άλλων συνοικιών της Θεσσαλονίκης. Από τις 53.000 το 1943, σήμερα στην Θεσσαλονίκη κατοικούν μόνο 1.000 Εβραίοι.

Όπως κάθε χρόνο στη μνήμη των πρώτων θυμάτων του Ολοκαυτώματος από τη Θεσσαλονίκη, ο Δήμος Θεσσαλονίκης πήρε την πρωτοβουλία για μία εκδήλωση μνήμης την Κυριακή 15 Μαρτίου 2015, υπό το γενικό τίτλο: «Ποτέ ξανά. Θεσσαλονίκη-Άουσβιτς. 72 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού». Στις εκδηλώσεις αυτές συμμετέχει και η Ισραηλιτική κοινότητα Θεσσαλονίκης που άλλωστε είχε πάρει και την πρωτοβουλία λίγα χρόνια πριν για την πραγματοποίηση της πρώτης εκδήλωσης μνήμης. Στις εκδηλώσεις μνήμης, όπως άλλωστε είναι γνωστό, απέχει πλήρως η αριστερά/αναρχία, ίσως πάντα με κάποιες εξαιρέσεις ή ίσως μονάχα με την παρουσία κάποιων στελεχών της «κυβέρνησης της αριστεράς» και δημοτικών συνδυασμών για τα μάτια του κόσμου. Από τις εκδηλώσει μνήμης όμως απέχουν δυστυχώς και οι μαχητικοί αντιφασίστες αυτού εδώ του τόπου που είτε για λόγους απόστασης, είτε για άλλους λόγους επιλέγουν να μην παρευρεθούν. Κάποιοι θέτουν την ανησυχία τους ότι οι εκδηλώσεις μνήμης έχουν περάσει και αυτές σε άθλια ρουτίνα της καθημερινότητας, με τον δήμο να αποσκοπεί δικά του πολιτικά οφέλη από ένα τέτοιο γεγονός. Κάποιοι άλλοι απλά διαχέονται μέσα στο πλήθος χωρίς να αποσκοπούν σε κανενός είδους αντιφασιστική παρέμβαση στις εκδηλώσεις.

Είναι αλήθεια μάλλον ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έχει τους δικούς του ιδιαίτερους λόγους από μια τέτοια διοργάνωση. Αυτό όμως δεν θα έπρεπε να είναι λόγος κατά την γνώμη μου να μην υπάρχει καν σκέψη για μια αντιφασιστική παρέμβαση στην πορεία που θα γίνει την Κυριακή. Έχω ταχτεί αρκετές φορές υπέρ της επικοινωνίας με την Ισραηλιτική κοινότητα της Ελλάδος, σεβόμενοι πάντα της αυτονομία της και την άποψη της στα πράγματα. Πιστεύω ότι από τέτοιες εκδηλώσεις δεν πρέπει να λείπει η πολιτική τάση αυτή στην Ελλάδα που περισσότερο από κάθε άλλον σήμερα έχει ανοίξει το ζήτημα του αντισημιτισμού. Δεν πρέπει να λείπουμε από κανένα αγώνα σήμερα, καμία εκδήλωση ανάλογου περιεχομένου. Πρέπει καθημερινά να χτίζουμε σχέσεις εκτίμησης και εμπιστοσύνης με όσες και όσους σήμερα για τον α ή β λόγο βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενάντια στην λήθη της ελληνικής κοινωνίας.

Όσες/οι από εσάς είναι στα σχέδια σας να συμμετέχετε στις εκδηλώσεις μνήμης μπορείτε να πάρετε μια ιδέα από το πρόγραμμα όπως δημοσιεύτηκε εδώ  . Οι εκδηλώσεις ξεκινούν σήμερα στην αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης (Βασ. Γεωργίου 1) με την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Κόκκινου: Το Ολοκαύτωμα-η διαχείριση της τραυματικής μνήμης: θύτες και θύματα.

Στην Θεσσαλονίκη πλέον βρίσκονται και τα ιστορικά βαγόνια που μετέφεραν τους Εβραίους στο Άουσβιτς. Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε ένα σχετικό ρεπορτάζ από τον τοπικό τηλεοπτικό σταθμό της Θεσσαλονίκης ΤV 100.