Ένα σημείωμα για τον αντικομμουνισμό και την αναθεώρηση της Ιστορίας

Ο Κόκκινος Στρατός στο Βερολίνο

Κάθε χρόνο, στις 23 Αυγούστου, η Ευρωπαϊκή Ένωση διοργανώνει, μια δίχως προηγούμενο, φιέστα αναθεώρησης της ιστορίας. Ο λόγος για την περίφημη “Ευρωπαϊκή ημέρα υπέρ της μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού”, γνωστή και ως Διεθνής ημέρα της μαύρης πόρπης που “τιμάται” κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου από τις χώρες μέλη της Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Βουλή. Η “Αντικομμουνιστική Μέρα Μνήμης” θεσπίστηκε από την “Διακήρυξη της Πράγας σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον κομμουνισμό” στις 3 Ιουνίου 2008, που υπογράφτηκε από τον Βάτσλαβ Χάβελ και μέλη της Ευρωπαϊκής Βουλής.

Με άλλα λόγια, επιχειρείται από την Ε.Ε., να εξισωθούν τα εκατομμύρια νεκρών στα μέτωπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τα εκατομμύρια νεκροί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης/εξόντωσης του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος με τη Σοβιετική Ένωση που όχι μόνο σήκωσε το κύριο βάρος στον πόλεμο, αλλά και απελευθέρωσε κρατουμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπως το Άουσβιτς και το μεγαλύτερο μέρος της Κεντρικής Ευρώπης από τον ναζισμό. Η εξίσωση αυτή δεν γίνεται τυχαία. Είναι κομμάτι μιας ευρύτερης απόπειρας ιστορικού ρεβιζιονισμού από την κυρίαρχη ιδεολογία και τον καπιταλιστικό μηχανισμό της Ε.Ε., και αυτό σε μια εποχή που διάφοροι πανηγυρίζουν το τέλος του σοσιαλισμού/κομμουνισμού ως τάση υπέρβασης του υπάρχοντος.

Κάτω από τη σημαία της ιδεολογικής σούπας του “ολοκληρωτισμού” συναντιούνται πάρα πολλοί, από φασίστες μέχρι ρεύματα πολιτικών των ταυτοτήτων και αντιεξουσιαστές. Η ιδεολογία του “ολοκληρωτισμού” ως ένας “καλός μύλος που όλα τα αλέθει”, με έναν αντιδιαλεκτικό τρόπο, αποτελεί το κύριο οπλοστάσιο, φαινομενικά διαφορετικών πολιτικών ρευμάτων, που βέβαια το κοινό νήμα που τους συνδέει είναι ο αντικομμουνισμός. Το οικοδόμημα του αντικομμουνισμού με σκεπή του την πασπαρτού αντίληψη περί “ολοκληρωτικών καθεστώτων” στεγάζει ένα ετερόκλητο πλήθος ανθρώπων και πολιτικών τάσεων από “αρνητές της κυριαρχίας” από-όπου-κι-αν-προέρχεται μέχρι ριζοσπάστες φιλελεύθερους και δημοκράτες. Η ψευδο-έννοια του “ολοκληρωτισμού” είναι ένα εργαλείο φτιαγμένο να προστατεύει τα ιερά και τα όσια της Δημοκρατίας της Αγοράς και μπορεί, ενίοτε, να χρησιμοποιηθεί και ως φονικό όπλο ενάντια-στο-χρήστη-της, εφόσον είναι η καθολική αδιαφορία ως προς το περιεχόμενο που την καθιστά ευκολόχρηστη από σχεδόν όλους τους πολιτικούς χώρους, ακόμα και τους διαμετρικά αντίθετους. Η χρήση της είναι απλή λόγω εγγενούς αυτο-αναφορικότητας και κενού σημαίνοντος: οτιδήποτε παρεκκλίνει από τον Ιδανικά-Φτιαγμένο ή Επιθυμητό-Κόσμο είναι “ολοκληρωτισμός”.

Στην Ελλάδα, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α, αποφάσισε να μην συμμετέχει στις εκδηλώσεις, που φέτος φιλοξενούνται στην Εσθονία. Η κίνηση αυτή, όσο και να κρίνεται θετική από πολλούς, κατά τη γνώμη μας, δεν μπορεί παρά να είναι καιροσκοπική και να αποσκοπεί στους λίγους εναπομείναντες “παραδοσιακούς αριστερούς” που συνεχίζουν να τον στηρίζουν. Δεν ξεχνάμε τις δηλώσεις στελεχών του κόμματος για τον “ολοκληρωτισμό του Σοσιαλισμού χωρίς Ελευθερία και Δημοκρατία” που επί της ουσίας συμφωνούν με τη κυρίαρχη ιδεολογία και τη θέση που προωθεί η Ε.Ε περί ταύτισης φασισμού/κομμουνισμού. Δεν πρέπει επίσης να γελιόμαστε για την αστική κυβέρνηση της “αριστεράς” που βρίσκεται σε συνασπισμό με ακροδεξιούς φανατικούς αντικομμουνιστές και ψεκασμένους συνομωσιολόγους. Κοινώς, τέτοιες κινήσεις δεν μας πείθουν.

Όπως γράψαμε και πιο πάνω η φετινή φιέστα της Ε.Ε. φέτος πραγματοποιείται στην Εσθονία. Δεν μπορεί παρά να έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Στην Εσθονία, τις χώρες της βαλτικής και ευρύτερα της Ανατολικής Ευρώπης, όπου τα νεο-φασιστικά κινήματα αναπτύσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, έχουν υιοθετήσει ένα σκληρό αντικομμουνισμό στον πυρήνα της εθνικής τους αφήγησης. Αυτό δεν γίνεται τυχαία. Το ποσοστό συνεργασίας με τους ναζί σε αυτές τις χώρες ήταν πάρα πολύ μεγάλο. Στις μέρες μας, σε αυτή τη μεριά της Ευρώπης, τα SS γιορτάζονται ως εθνικοί ήρωες, ενώ αντίθετα κομμουνιστές φυλακίζονται και διώκονται επίσημα οι κομμουνιστικές και άλλες ριζοσπαστικές ιδέες. Εδώ μόνο ένας τυφλός δεν μπορεί να διακρίνει την υποκρισία της Ε.Ε.

Στόχος αυτός του σημειώματος δεν είναι να ανοίξει μια συζήτηση είτε για τη φύση της Οκτωβριανής Επανάστασης, είτε για την ιδιαίτερη φύση του Σοβιετικού καθεστώτος. Μια συζήτηση που σε κάθε περίπτωση πρέπει να ανοίξει σοβαρά από κάθε κομμουνιστή/τρια. Αντιθέτως, στόχος είναι να υπερασπιστούμε τη μνήμη αυτών που απελευθέρωσαν το Άουσβιτς και έβαλαν τέλος στη εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων, Ρομά/Σίντι και άλλων κοινωνικών ομάδων, αυτών που μπήκαν στο Βερολίνο και συνέτριψαν τη ναζιστική μηχανή. Αυτό που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα είναι να αντισταθούμε σε κάθε απόπειρα αναθεώρησης της ιστορίας ως συνεκτικού στοιχείου της κυρίαρχης ιδεολογίας της Ε.Ε. και των Κρατών-Μελών της.

Αναδρομικά όμως και με απόσταση θεωρητικής ασφάλειας που ορίζεται από τη θέση μας στις κρισιακές συγκυρίες του σήμερα ως κομμουνιστές/ιστριες ας πούμε το ελάχιστο ρισκάροντας τη σαφήνεια της θεωρίας με μια πρόχειρη εννοιολογική διατύπωση: η μετατροπή της Οκτωβριανής Επανάστασης σε Σοβιετικό καθεστώς αποτέλεσε την απώτερη στιγμή της ολοκλήρωσης του “σοσιαλισμού/κομμουνισμού του εργατικού κινήματος” (Robert Kurz) με ακρογωνιαίο λίθο του τελευταίου τη διαχείριση και τη διαφορετική διάρθρωση των κεντρικών κατηγοριών της καπιταλιστικής σχέσης (Χρήμα, Αξία, Εμπόρευμα, αφηρημένη Εργασία, Κράτος). Το Σοβιετικό καθεστώς και οι μετέπειτα δορυφόροι του, και ακόμα παραπέρα όσοι/όσες εμπνεύστηκαν ή και απογοητεύτηκαν από αυτό, συγκροτήθηκαν ως νεωτερικά-υποκείμενα-σε-καθυστέρηση επιχειρώντας το άλμα που έμελλε να τους συντρίψει: την κυριάρχηση πάνω στο νόμο της αξίας και επ’ ουδενί την άρνησή του εμφυσώντας με αυτό τον τρόπο “νέα πνοή” στη σύγχρονη νεωτερική Εποχή και σ’ όλο το κοινωνικό εύρος των αδιεξόδων της.

Για τους αναθεωρητές της ιστορίας μια τέτοια κοινωνική πολυδιάσπαση της νεωτερικής Εποχής που παρουσιάζει ταυτόχρονα τόσο ετερογένειες και ασυγχρονίες όσο και περιόδους με καθορισμένη αρχή μέση και τέλος, με υπερβάσεις και παλινωδίες, δεν μπορεί καν να υπάρξει εκ προοιμίου. Εν αρχή ην η Ελευθερία του Ιδιοκτήτη και η Δημοκρατία του ατόμου-ιδιώτη και για να μην μπορεί ούτε καν να τεθεί το ερώτημα “τι είναι ο φασισμός, ποιο το ζουμί του;” και πώς διαμορφώνεται ο ίδιος μέσα από τις ίδιες τις προϋποθέσεις της Δημοκρατίας της Αγοράς, εξισώνεται ο φασισμός/ναζισμός, ως εκκενωμένη πολιτική μορφή, με τον σοσιαλισμό/κομμουνισμό εν γένει ως αμφότερα “ολοκληρωτικά καθεστώτα”.

Και εδώ χρειάζεται η μέγιστη της προσοχής: αυτή η νοητική εξίσωση ή, καλύτερα, αυτή η θεωρητική εκκένωση της αστικής σκέψης, δεν αποσκοπεί τόσο στο να υπονομεύσει, μέσα στις συνειδήσεις των ανθρώπων, την όποια “θετική” αντίληψη μπορεί να έχουν για κάτι το ουσιαστικά νεκρό, “τον υπαρκτό σοσιαλισμό” αλλά στοχεύει στο να περιορίσει την ίδια την κριτική ικανότητα της σκέψης να ανατρέχει και να προστρέχει στον ιστορικό χρόνο, να την απομακρύνει από την αναζήτηση της βαθύτερης ρίζας των προβλημάτων που προϋποθέτει ένα διαρκή διάλογο με το παρελθόν, να συνδέσει συνειρμικά την κομμουνιστική ζωή, δηλαδή τη δυνατότητα μιας άλλης ζωής και ενός άλλου τρόπου κοινωνικής ύπαρξης, με το τρομερότερο υποπροϊόν των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων, το φασισμό-ναζισμό.

Μέσα από αυτό το σημείωμα απευθύνουμε κάλεσμα σε κάθε σκεπτόμενο/η, κομμουνιστή/τρια, ασχέτως τις διαφορές που μπορεί να υπάρχουν, να μην αφήσουν να περάσει μια τέτοια πρόκληση.

Καμιά αναθεώρηση της ιστορίας, καμιά απολογητική του Σοβιετικού Καθεστώτος!

Ενάντια στο νεωτερικό υποκείμενο-της-αξιοποίησης ή Θάνατος, ζήτω η Ζωή, ζήτω ο Κομμουνισμός!

Κομμουνιστές/τριες με μνήμη

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s