Γενοκτονία των Ευρωπαίων Ρομά (Τσιγγάνων), 1939–1945

Πρώτη δημοσίευση: https://www.ushmm.org/wlc/el/article.php?ModuleId=10005219

Μεταξύ των ομάδων που στοχοποιήθηκαν για διώξεις από το ναζιστικό καθεστώς και τους συνεργάτες του στον Άξονα βάσει των αποκαλούμενων φυλετικών λόγων ήταν οι Ρομά (Τσιγγάνοι).

Αντλώντας υποστήριξη από πολλούς μη-Ναζί Γερμανούς που έτρεφαν βαθιά προκατάληψη κατά των Ρομά, οι Ναζί έκριναν ότι οι Ρομά ήταν «φυλετικά κατώτεροι». Η μοίρα των Ρομά ήταν υπό μία έννοια παράλληλη με αυτήν των Εβραίων. Υπό το ναζιστικό καθεστώς, οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν τους Ρομά σε αυθαίρετους εγκλεισμούς, καταναγκαστική εργασία και μαζικές δολοφονίες. Οι γερμανικές αρχές δολοφόνησαν δεκάδες χιλιάδες Ρομά στα υπό γερμανική κατοχή εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης και της Σερβίας και χιλιάδες ακόμη στα κέντρα εξόντωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου, Κέλμνο, Μπέλζεκ, Σόμπιμπορ και Τρεμπλίνκα. Τα SS και η αστυνομία φυλάκισαν Ρομά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλσεν, Σαξενχάουζεν, Μπούχενβαλτ, Νταχάου, Μάτχαουζεν και Ράβενσμπρουκ. Τόσο στο αποκαλούμενο Μεγάλο Γερμανικό Ράιχ όσο και στην αποκαλούμενη Generalgouvernement, οι γερμανικές πολιτικές αρχές διοικούσαν διάφορα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, στα…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.596 επιπλέον λέξεις

Advertisements

ΕΑΝ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

Εσείς που ήσυχοι ζείτε

στο ζεστό σας σπίτι

και το βράδυ γυρνώντας θα βρείτε

φαγητό και πρόσωπα φίλων.

Σκεφτείτε εάν αυτό είναι ο άντρας

Αυτός

Που δουλεύει στη λάσπη

που δεν ησυχάζει ποτέ

που παλεύει για λίγο ψωμί

που πεθαίνει για ένα ναι ή ένα όχι.

Σκεφτείτε εάν αυτό είναι η γυναίκα

Αυτή

Που έχασε

Τ’ όνομά της, τα μαλλιά της

τη δύναμη να θυμάται

κρύο το στήθος άδεια τα μάτια

Σαν βάτραχος το χειμώνα.

Σκεφτείτε ότι έχει συμβεί

τις λέξεις αυτές σας ορίζω

γράψτε τις στην καρδιά σας

στο σπίτι, στο δρόμο

πριν κοιμηθείτε όταν ξυπνάτε

επαναλάβετέ τις στα παιδιά σας.

– Ή

– Το σπίτι σας να ερημώσει

– η αρρώστια να σας καταβάλει

– οι γιοί σας να σας απαρνηθούν.

Primo Levi

«εάν αυτό είναι ο άνθρωπος.»

Αφηγήσεις #19 «Μια μονοκατοικία, ένας τενεκές λάδι. «

Τα παραπάνω αποσπάσματα προέρχονται από βιβλίο-λεύκωμα του Δημήτρη Σέρβου «που λες … στον Πειραιά (ντοκουμέντα & αναμνήσεις)», αυτοέκδοση, ISBN 960-90136-0-0, σελίδες 79-81. ‘Εχω διατηρήσει αυτούσια την ορθογραφία του πρωτότυπο (+ένα τρικάκι του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στα γερμανικά που φωτογράφησα, σελ.79).

Φραγκίσκος Δ, για την μεταφορά / αντιγραφή

Όσο πλησίαζε η απελευθέρωση απ’ τη Γερμανική φασιστική κατοχή η αντίσταση «που λές στο Πειραιά»(1), μέρα με τη μέρα δυνάμωνε, αλλά κι εμείς οι ΕΠΟΝίτες όλο και ξεθαρεύαμε. Απ΄το καλοκαίρι του 1944 και μετά η «δουλιά» τα βράδυα στα συνεργεία για συνθήματα στους τοίχους, γινόταν πιό ανοιχτά! Αρχίσαμε να βγαίνουμε συνεργείο και τη μέρα με τον ήλιο!

Μόνο όταν η «τσίλια» – η περιφρούρηση – έβλεπε Γερμανό με στολή, τότε μας έδινε το σύνθημα να σταματήσουμε το γράψιμο. Ο κόσμος στον δρόμο, απ΄τα παράθυρα και τις πόρτες των σπιτιών, μας έβλεπε με αγάπη. Γιατί τα συνθήματα, που γράφαμε στους τοίχους δεν ήταν μόνο κάλεσμα για…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.049 επιπλέον λέξεις

ΤΟ ΡΕΚΒΙΕΜ ΤΗΣ ΤΕΡΕΖΙΝ.

Το 3ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ ερασιτεχνικού Θεάτρου του Δήμου Μονεμβασίας παρουσίασε μεταξύ άλλων και το θεατρικό «Το Ρέκβιεμ της Τερεζίν» του Γιόζεφ Μπορ. Θεατρική διασκευή αποφοίτων σχολής θεάτρου «Δήλος» της Δήμητρας Χατούπη.

Το έργο παρουσιάστηκε από το « Θεατρικό Εργαστήρι Παγκύπριου Λυκείου Λάρνακας».

Τα παιδιά ήταν καταπληκτικά, έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για ν’ αποδώσουν το κλίμα του στρατοπέδου και τα συναισθήματα των ανθρώπων που βρίσκονται ξαφνικά έγκλειστοι στο στρατόπεδο κάτω από βάρβαρες, μη ανθρώπινες καταστάσεις.

Λίγα λόγια για το έργο: Το στρατόπεδο της Τερεζίν , κοντά στην Πράγα, χρησιμοποιόταν από τους Ναζί για να δημιουργηθεί στη διεθνή κοινή γνώμη η εντύπωση ότι οι Εβραίοι περνούν…. καλά, ζώντας σε κάτι σαν θέρετρο, θεωρητικά παρείχε καλή διαμονή, επαρκή σίτιση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε διάσημους κυρίως Εβραίους καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη, στους οποίους δινόταν η υπόσχεση ότι θα επιβιώσουν.

Το έργο που βασίστηκε σε γεγονότα και φρικαλεότητες που βίωσε ο ίδιος ο συγγραφέας στο στρατόπεδο Τερεζίν, παρουσιάζει την παράσταση που ετοιμάζουν οι έγκλειστοι κατ’ εντολήν των διοικητών του στρατοπέδου για την επίσκεψη του Ερυθρού Σταυρού στις 23 Ιουνίου 1944. Αντιμέτωποι με τον βέβαιο θάνατο οι άνθρωποι αυτοί κλήθηκαν να δημιουργήσουν για τελευταία φορά!

Μια ύστατη προσπάθεια επιβίωσης, μια μουσικοχορευτική παράσταση ως απάντηση στη βαρβαρότητα και το φόβο.

Οι εντυπώσεις μου ήταν πολύ καλές και από την παράσταση και από τον κόσμο που παρακολούθησε. Επειδή έχω παρακολουθήσει πολλές εξωτερικές παραστάσεις στην περιοχή της Λακωνίας και έχω αγανακτήσει από το επίπεδο των ανθρώπων, περίμενα κάτι παρόμοιο και αυτή τη φορά. Όμως έπεσα έξω, γιατί δεν υπήρχαν θόρυβοι κατά την παράσταση, ούτε πέρα δώθε και κριτς κρατς από πατατάκια και γαριδάκια. Οι άνθρωποι καταχειροκρότησαν τα παιδιά στο τέλος της παράστασης. Δεδομένου του θέματος του έργου και της περιοχής που παρουσιάστηκε, μια κατ’ εξοχήν συντηρητική και αντισημιτική περιοχή, το θεωρώ μια σημαντική στιγμή αυτή την παράσταση.

Ο σκηνοθέτης Ramiro Ramirez στο τέλος της παράστασης, αφού ευχαρίστησε τον κόσμο, επισήμανε ότι πρέπει να επαγρυπνούμε για τον φασισμό. Ότι όπως ήταν οι Εβραίοι τα θύματα, σε αυτή τη θέση μπορεί να βρεθεί ο καθένας σε ανύποπτο χρόνο. Και αν δεν είμαστε αλληλέγγυοι με τους ανθρώπους που διώκονται, όταν θα έρθει η σειρά μας, δεν θα είναι εκεί κανείς για να μας βοηθήσει…

note #50 Για τους εραστές…

Ο έρως είναι ο αδιάλλακτος εχθρός της επικρατούσης λογοκρατίας, διότι οι εραστές δεν συντηρούν και δεν προστατεύουν ούτε τους εαυτούς τους ούτε την συλλογικότητα. Απαρνούνται τους εαυτούς τους· και είναι για αυτόν τον λόγο που η οργή επισωρεύεται πάνω τους. Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα πέθαναν συγκρουόμενοι με την κοινωνία σε όσα αυτή η κοινωνία διακήρυσσε. Παραδίδοντας άλογα τον εαυτό τους ο ένας στον άλλον, υποστήριξαν την ελευθερία του ατόμου εναντίον της κυριαρχίας του κόσμου των πραγμάτων. Αυτοί οι οποίοι «μολύνουν την φυλή» στην Εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία παραμένουν πιστοί στη ζωή και στο θάνατο εκείνων των εραστών.

Max Horkheimer Το τέλος του Λόγου (αποσπάσματα)

Δείτε την αρχική δημοσίευση

Ο ΓΕΙΤΟΝΑΣ

Der Nachbar

Είμαι ο γείτονας. Εγώ τον κατήγγειλα.

Στο σπίτι μας δεν θέλουμε

Ταραχοποιούς.

.

Όταν εμείς κρεμάσαμε απ’ έξω τη σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό

Αυτός δεν κρέμασε τη δικιά του

Κι όταν γι’ αυτό τον προκαλέσαμε

Μας ρώτησε αν στην τρύπα μας

Που μένουμε με τέσσερα παιδιά

Έχει ακόμα χώρο για ένα σημαιοκόνταρο.

Σαν είπαμε πως πάλι πιστεύουμε στο μέλλον

Έβαλε τα γέλια.

.

Τ’ ότι στη σκάλα τον χτυπούσαν

Δεν μας άρεσε, Του σκίσανε τη φόρμα.

Αυτό δεν ήταν αναγκαίο. Φόρμες τόσες πολλές

Κανείς μας δε διαθέτει.

.

Μα τώρα πήρε πόδι τουλάχιστο, και στο σπίτι βασιλεύει ησυχία.

Αρκετές έγνοιες βαραίνουν το κεφάλι μας, πρέπει

Τουλάχιστο να ‘χουμε ησυχία.

.

Βλέπουμε κιόλας πως κάμποσοι άνθρωποι

Γυρνάνε αλλού το βλέμμα σαν μας συναντάνε. Μα,

Αυτοί που ήρθαν και τον πιάσανε, μας λένε

ότι φερθήκαμε σωστά.

Μπέρτολτ Μπρεχτ

BERTOLT BRECHT

Μετάφραση Νάντια Βαλαβάνη.

Θεσσαλονίκη, 10 Μάη 1936.

Στα τέληΑπριλίου του 1936, οι καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης, με την κάλυψη της «Πανελληνίου Καπνεργατικής Ομοσπονδίας» και την υποστήριξη της «Ενωτικής Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος» (ΕΓΣΕΕ), που πλειοψηφία ήταν το ΚΚΕ, κατέβηκαν σε απεργία διαρκείας, με κύριο αίτημα την αύξηση του ημερομισθίου από τις 75 στις 135 δραχμές, σε εφαρμογή της συμφωνίας του 1924 (γνωστής ως «σύμβασης Παπαναστασίου»), που όμως αθετούσαν οι καπνέμποροι, επωφελούμενοι της μεγάλης ανεργίας που μάστιζε τον κλάδο. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί καπνεργάτες δούλευαν χωρίς να αμείβονται, μόνο και μόνο για να τους επικολλούνται ένσημα και να μην χάνουν το δικαίωμα της περίθαλψης.

Το πανό γράφει «ο λαός της Τούμπας ζητάει την τιμωρία των δολοφόνων».

Στη φωτογραφία βλέπουμε ένα κομμάτι από τη μεγαλύτερη διαδήλωση που έχει γίνει στη Σαλονίκη, με διαπολιτισμικό χαρακτήρα στη συμμετοχή της εργατικής τάξης της πόλης.

Από τα τέλη Απρίλη του ΄36 μετά από μαζικές απολύσεις καπνεργατών οργανώνεται μεγάλη απεργία με κέντρο τη Θεσσαλονίκη. Στην…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 216 επιπλέον λέξεις

74 χρόνια μετά: Η Μνήμη της Αντιφασιστικής Νίκης παραμένει επίκαιρη

αυτόνομη πρωτοβουλία ενάντια στη λήθη

Αυτή είναι η νέα αφίσα που κυκλοφορεί σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, μεταξύ αυτών και στη Λακωνία, αφιερωμένη στη Μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη 9 Μάη 1945 με υπογραφή της κίνησης που συμμετέχουμε ως συλλογικότητα «Κομμουνιστές/τριες με μνήμη». Η Αφίσα έχει ένα μικρό τυπογραφικό λάθος λόγω της βιασύνης μας. Αντί για 9 Μάη γράφει 9 Απρίλη νκαι θα διορθωθεί άμεσα. Με την αφίσα αυτή θα συνεχιστούν και οι εξωστρεφείς παρεμβάσεις μας.

Στις 9 Μάη του 1945 η ναζιστική Γερμανία συνθηκολογεί δίχως όρους στο Βερολίνο με παρουσία των εκπροσώπων της ΕΣΣΔ, των ΗΠΑ, της Αγγλίας και της Γαλλίας. Ήταν το τέλος της θηριωδίας ενός πολέμου που έχει γραφτεί ανεξίτηλα στη μνήμη εκατομμυρίων ανθρώπων.

Τα εθνικά αφηγήματα έχουν από τότε ενσωματώσει την αντιφασιστική νίκη στη ρητορική υπεράσπισης της δυτικής (αστικής) ερμηνείας της νίκης. Κάθε καπιταλιστικό κράτος κατασκευάζει το δικό του αφήγημα περί αντιφασισμού αλλά και της ίδιας της Ιστορίας.Η εκάστοτε αφήγηση της Ιστορίας όμως αντανακλά…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 251 επιπλέον λέξεις

ΕΛΠΙΔΑ

Τα όνειρα κρατιούνται από μια κλωστή

Τα γυμνά τοπία από τους ατμούς των

.

Οι πιο ευαίσθητες γραμμές συντρίβονται

.

Φρουρούν τα σώματα εχθροί

Κλείνουν σταυροί τις πεδιάδες

.

Και μόνο εσύ ελπίδα

Έχεις τις πόρτες διάπλατες

.

Με μια ματιά σου γεννιούνται καβαλλάρηδες

.

Φορείς τη λάμψη μιας γιορτής

.

Και μες στη χλόη της φωνής σου

Κατοικούν πουλιά

ΤΑΚΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΏΤΗΣ

Από τη συλλογή «Χειμερινό ηλιοστάσιο.»